Νέα εγκύκλιος για μισθολογική διαφάνεια από 1/11/2026

Με την έναρξη ισχύος των διατάξεων του νόμου 5316/2026 την 1η Νοεμβρίου 2026, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξέδωσε εγκύκλιο που παρέχει οδηγίες και διευκρινίσεις για την ορθή εφαρμογή των ρυθμίσεων σχετικά με τη μισθολογική διαφάνεια, την ίση αμοιβή μεταξύ γυναικών και ανδρών και τους μηχανισμούς προστασίας και επιβολής. Η εγκύκλιος απευθύνεται σε εργαζόμενους, εργοδότες και υποψηφίους για απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα, εξειδικεύοντας τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και τα δικαιώματα των εργαζομένων, με στόχο την ενιαία εφαρμογή του νόμου που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2023/970. Παράλληλα, περιλαμβάνει ενδεικτικά εργαλεία και παραδείγματα καλών πρακτικών για τη διευκόλυνση της συμμόρφωσης.

Μισθολογικές δομές με αντικειμενικά κριτήρια

Από την 1η Νοεμβρίου 2026, όλοι οι εργοδότες, ανεξαρτήτως μεγέθους, οφείλουν να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που διασφαλίζουν την ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Οι δομές αυτές πρέπει να είναι τεκμηριωμένες εγγράφως, να επιτρέπουν τη συγκριτική αξιολόγηση θέσεων εργασίας, να προβλέπουν διαδικασία αναθεώρησης και να προσδιορίζουν με σαφήνεια τα στοιχεία αμοιβής κάθε κατηγορίας εργαζομένων. Η αξιολόγηση βασίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, κατόπιν συμφωνίας με εκπροσώπους των εργαζομένων, εφόσον υπάρχουν, και λαμβάνει υποχρεωτικά υπόψη δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη, συνθήκες εργασίας και άλλους συναφείς παράγοντες, όπως αρχαιότητα και μη τεχνικές δεξιότητες. Όταν εφαρμόζεται συλλογική σύμβαση εργασίας, οι εργοδότες μπορούν να χρησιμοποιούν τις κατηγοριοποιήσεις και τα μισθολογικά κλιμάκια της σύμβασης.

Διαφάνεια πριν από την πρόσληψη

Απαγορεύεται κάθε αναφορά στο φύλο ή την οικογενειακή κατάσταση, καθώς και η χρήση κριτηρίων που οδηγούν σε άμεση ή έμμεση διάκριση λόγω φύλου σε αγγελίες, προκηρύξεις, εγκυκλίους και κανονισμούς που αφορούν την επιλογή προσωπικού. Οι υποψήφιοι έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν από τον μελλοντικό εργοδότη, πριν από την πρώτη συνέντευξη, πληροφορίες για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, καθώς και για τις εφαρμοζόμενες συλλογικές συμβάσεις.

Ενημέρωση εργαζομένων για τα επίπεδα αμοιβών

Οι εργαζόμενοι μπορούν να ζητούν εγγράφως πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους και τα μέσα επίπεδα αμοιβής ανά φύλο, για κατηγορίες εργαζομένων που εκτελούν όμοια ή ίσης αξίας εργασία. Οι πληροφορίες παρέχονται εντός εύλογου χρόνου και το αργότερο εντός δύο μηνών από το αίτημα. Οι εργοδότες υποχρεούνται να ενημερώνουν ετησίως το προσωπικό για αυτό το δικαίωμα και τον τρόπο άσκησής του, τηρώντας τους κανόνες προστασίας δεδομένων και εμπιστευτικότητας.

Υποστήριξη των επιχειρήσεων

Για τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων, η εγκύκλιος περιλαμβάνει ενδεικτικό υπόδειγμα μισθολογικής δομής και εργαλεία καλής πρακτικής, όπως το υπολογιστικό εργαλείο μισθολογικού χάσματος του έργου FAIR PAY (https://fairpay.isotita.gr/) και την εργαλειοθήκη του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (https://eige.europa.eu/gender-mainstreaming/toolkits/gender-neutral-job-evaluation), έναν αναλυτικό οδηγό που υποστηρίζει τους εργοδότες στη δημιουργία ή επανεξέταση συστημάτων αξιολόγησης και κατάταξης θέσεων εργασίας.

Υποβολή στοιχείων για το μισθολογικό χάσμα

Για επιχειρήσεις με τουλάχιστον 100 εργαζομένους, προβλέπονται πρόσθετες υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων:

1. Στον Συνήγορο του Πολίτη: το συνολικό μισθολογικό χάσμα των φύλων, το μισθολογικό χάσμα ως προς συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία αμοιβής, το συνολικό διάμεσο μισθολογικό χάσμα, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα ως προς συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία, το ποσοστό γυναικών και ανδρών που λαμβάνουν συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία, το ποσοστό γυναικών και ανδρών σε κάθε τεταρτημοριακό μισθολογικό κλιμάκιο, και το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων, κατανεμημένο ανά βασικό μισθό και συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία.

Τα στοιχεία κοινοποιούνται στον Συνήγορο του Πολίτη με τις εξής προθεσμίες και συχνότητα:

• Εργοδότες με τουλάχιστον 250 εργαζόμενους: έως 7 Ιουνίου 2027 και ετησίως έκτοτε.
• Εργοδότες με 150 έως 249 εργαζόμενους: έως 7 Ιουνίου 2027 και ανά τριετία έκτοτε.
• Εργοδότες με 100 έως 149 εργαζόμενους: έως 7 Ιουνίου 2031 και ανά τριετία έκτοτε.

2. Στους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους: Οι εργοδότες οφείλουν να παρέχουν πληροφορίες για το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων, κατανεμημένο ανά βασικό μισθό και συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία, σε όλους τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους.

3. Στην Επιθεώρηση Εργασίας και στον Συνήγορο του Πολίτη: Κατόπιν αιτήματος και εντός δύο μηνών, οι εργοδότες παρέχουν τις πληροφορίες για το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων. Στοιχεία της προηγούμενης τετραετίας, εφόσον διαθέσιμα, παρέχονται επίσης κατόπιν αιτήματος.

Κοινή αξιολόγηση αμοιβών

Η κοινή αξιολόγηση αμοιβών ενεργοποιείται όταν συντρέχουν σωρευτικά: διαφορά τουλάχιστον 5% στο μέσο επίπεδο αμοιβής μεταξύ γυναικών και ανδρών σε οποιαδήποτε κατηγορία, έλλειψη δικαιολόγησης με αντικειμενικά κριτήρια, και μη διόρθωση εντός έξι μηνών από την υποβολή στοιχείων. Σκοπός είναι ο εντοπισμός, η αποκατάσταση και η πρόληψη αδικαιολόγητων μισθολογικών διαφορών. Περιλαμβάνει:

1. Ανάλυση του ποσοστού γυναικών και ανδρών σε κάθε κατηγορία εργαζομένων.
2. Πληροφορίες για το μέσο επίπεδο αμοιβής και συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία ανά κατηγορία.
3. Τυχόν διαφορές στα μέσα επίπεδα αμοιβής μεταξύ γυναικών και ανδρών.
4. Τους λόγους των διαφορών, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που καθορίζονται από κοινού από εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδότη.
5. Το ποσοστό γυναικών και ανδρών που επωφελήθηκαν από βελτιώσεις αμοιβής μετά από άδεια μητρότητας, πατρότητας, γονική ή άδεια φροντίδας, εάν η βελτίωση σημειώθηκε στην αντίστοιχη κατηγορία κατά την περίοδο της άδειας.
6. Μέτρα για την αντιμετώπιση μισθολογικών διαφορών που δεν δικαιολογούνται.
7. Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας μέτρων από προηγούμενες αξιολογήσεις.

Προστασία των εργαζομένων

Η εγκύκλιος διευκρινίζει τα μέσα δικαστικής και διοικητικής προστασίας, το δικαίωμα πλήρους αποκατάστασης των θιγόμενων εργαζομένων και τη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών στην Επιθεώρηση Εργασίας, με συμμετοχή του Συνηγόρου του Πολίτη. Προβλέπεται επίσης προστασία από αντίποινα και δυσμενή μεταχείριση λόγω ενεργειών για τη διασφάλιση της ίσης αμοιβής.

Δείτε δεξιά στη στήλη σχετικά αρχεία την Εγκύκλιο του υπουργείου Εργασίας