Νέα κυβερνητική αστοχία: Στέρεψε ξανά η αγορά από πινακίδες κυκλοφορίας

Σε νέα ταλαιπωρία έχουν μπλέξει χιλιάδες αγοραστές καινούριων αυτοκινήτων και δικύκλων, οι οποίοι έχουν ολοκληρώσει την αγορά και την εξόφληση των οχημάτων τους, χωρίς όμως να μπορούν να τα παραλάβουν. Αιτία είναι η νέα μεγάλη έλλειψη σε πινακίδες κυκλοφορίας στις αρμόδιες Διευθύνσεις Μεταφορών των Περιφερειών.

Το πρόβλημα, που είχε εμφανιστεί ήδη από προηγούμενους μήνες, επιστρέφει πλέον με μεγαλύτερη ένταση. Χιλιάδες καινούρια ΙΧ και μοτοσυκλέτες παραμένουν ακινητοποιημένα, παρά το γεγονός ότι έχουν πωληθεί, καθώς χωρίς πινακίδες δεν μπορεί να ολοκληρωθεί η διαδικασία ταξινόμησης και παράδοσής τους στους ιδιοκτήτες.

Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες οι ελλείψεις εντοπίζονταν κυρίως σε συγκεκριμένες Περιφέρειες και περισσότερο στα δίκυκλα. Πλέον, όμως, το πρόβλημα έχει επεκταθεί σε πολύ μεγαλύτερο μέρος της χώρας, επηρεάζοντας και την Αθήνα, αλλά και άλλες μεγάλες πόλεις.

Αρκετές υπηρεσίες φέρεται να έχουν ήδη εξαντλήσει τα αποθέματά τους και επιχειρούν να καλύψουν προσωρινά τις ανάγκες με μεταφορά πινακίδων από άλλες Περιφέρειες. Στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι, εφόσον δεν υπάρξει άμεση λύση, τα διαθέσιμα αποθέματα μπορεί να εξαντληθούν πλήρως έως τον Δεκαπενταύγουστο.

Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 10.000 έως 15.000 ανεκτέλεστες παραγγελίες οχημάτων, οι οποίες δεν μπορούν να ολοκληρωθούν εξαιτίας της έλλειψης πινακίδων. Την ίδια στιγμή, οι ποσότητες που απομένουν σε πανελλαδικό επίπεδο υπολογίζονται σε περίπου 5.000 ζεύγη, αριθμός που αρκεί μόνο για λίγες ημέρες.

Χαρακτηριστική είναι η αναφορά στελέχους της αγοράς από την Αττική, σύμφωνα με την οποία αναζητούνται περίπου 2.500 πινακίδες από νησιωτικές περιοχές, χωρίς όμως αυτό να αρκεί για να καλύψει τη ζήτηση. Στην Ελλάδα πωλούνται περίπου 10.000 αυτοκίνητα τον μήνα, χωρίς να υπολογίζονται οι μοτοσυκλέτες, όπου το πρόβλημα εμφανίζεται ακόμη πιο έντονο.

Σοβαρές δυσλειτουργίες καταγράφει και η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, η οποία με ανακοίνωσή της επισημαίνει ότι το πρόβλημα παραμένει ακέραιο, παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις και οχλήσεις προς τα αρμόδια κεντρικά όργανα.

Η προσωρινή λύση εξαντλήθηκε μέσα σε λίγους μήνες

Η σημερινή κατάσταση δεν εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά. Ήδη από τον περασμένο Απρίλιο το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών είχε αναγκαστεί να προσφύγει σε διαδικασία απευθείας διαπραγμάτευσης για την προμήθεια 120.000 ζευγών πινακίδων ΙΧ και 60.000 πινακίδων μοτοσυκλετών, προκειμένου να καλυφθούν οι τότε επείγουσες ανάγκες.

Είχε προηγηθεί η εμπλοκή στον διεθνή διαγωνισμό του υπουργείου για την προμήθεια κρατικών μεταλλικών πινακίδων. Το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε εντοπίσει ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία, με αποτέλεσμα ο διαγωνισμός να παγώσει και η προμήθεια να καθυστερήσει.

Μετά την έγκριση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων, το υπουργείο επέλεξε την προσωρινή λύση της απευθείας ανάθεσης. Το συγκεκριμένο απόθεμα, όμως, αποδείχθηκε ανεπαρκές για να αντιμετωπίσει σε μόνιμη βάση τις ανάγκες της αγοράς και πλέον βρίσκεται σχεδόν στο τέλος του.

Η αυξημένη ζήτηση των τελευταίων μηνών έχει οδηγήσει εκ νέου τις υπηρεσίες σε οριακό σημείο, με σοβαρές ελλείψεις να έχουν ήδη καταγραφεί σε Θεσσαλονίκη, Νότιο Αιγαίο και Αθήνα.

Το γεγονός ότι το ίδιο πρόβλημα επανεμφανίζεται λίγους μόλις μήνες μετά την έκτακτη προμήθεια αναδεικνύει ένα διαχειριστικό αδιέξοδο που το υπουργείο γνώριζε και δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει οριστικά. Οι αγοραστές πληρώνουν πλέον στην πράξη το κόστος μιας κρατικής διαδικασίας που αποδεικνύεται ξανά ανεπαρκής απέναντι σε μια απολύτως προβλέψιμη ανάγκη.

Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές κοντά στην υπόθεση, το υπουργείο έχει ήδη υποβάλει νέο αίτημα προς την ΕΑΔΗΣΥ, προκειμένου να εγκριθεί νέα διαδικασία απευθείας διαπραγμάτευσης για την αγορά μεγαλύτερης ποσότητας πινακίδων.

Νέο μοντέλο έκδοσης πινακίδων και «premium» αριθμοί

Παράλληλα, στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εξετάζεται ένα νέο σύστημα διάθεσης πινακίδων, με στόχο να περιοριστούν οι επαναλαμβανόμενες ελλείψεις που προκαλούνται από καθυστερήσεις, διαγωνιστικές διαδικασίες, ενστάσεις και προσφυγές.

Το σχέδιο βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία και για την εφαρμογή του θα απαιτηθεί νομοθετική ρύθμιση. Βασική πρόβλεψη είναι ότι κατά την ψηφιακή ταξινόμηση ενός οχήματος, ο αντιπρόσωπος ή ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να παραγγέλνει ηλεκτρονικά τις πινακίδες.

Η παραγωγή τους θα ανατίθεται σε πιστοποιημένους κατασκευαστές μέσω ειδικού μητρώου, με συγκεκριμένες προθεσμίες παράδοσης. Με αυτόν τον τρόπο, το Δημόσιο επιχειρεί να περιορίσει την εξάρτηση από έναν ενιαίο διαγωνισμό, ο οποίος μπορεί να καθυστερήσει ή να μπλοκάρει για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στο ίδιο μοντέλο εξετάζεται και η δυνατότητα επιλογής «premium» αριθμών κυκλοφορίας έναντι πρόσθετου τέλους, με τα έσοδα να καταλήγουν στο Δημόσιο. Η σχετική δυνατότητα έχει ήδη θεσμοθετηθεί με ειδική διάταξη στον ισχύοντα Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.

Η σχεδιαζόμενη αλλαγή επιχειρεί να απαντήσει και σε ένα δεύτερο πρόβλημα που διαφαίνεται σταδιακά, κυρίως στην Αττική: την εξάντληση των διαθέσιμων συνδυασμών γραμμάτων και αριθμών.

Το σημερινό σύστημα αρίθμησης εφαρμόζεται εδώ και σχεδόν τέσσερις δεκαετίες και βασίζεται σε περιορισμένο αριθμό συνδυασμών. Με τις νέες ταξινομήσεις να παραμένουν υψηλές, εξετάζονται αλλαγές στη μορφή των πινακίδων, μεταξύ των οποίων η προσθήκη επιπλέον χαρακτήρα ή άλλες παρεμβάσεις που θα αυξήσουν τον αριθμό των διαθέσιμων συνδυασμών.

Μέχρι να εφαρμοστεί ένα μόνιμο και λειτουργικό σύστημα, πάντως, η αγορά βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ίδιο αδιέξοδο: οχήματα πληρωμένα, πελάτες που περιμένουν και κρατικές υπηρεσίες χωρίς τις απαραίτητες πινακίδες για να ολοκληρώσουν τις ταξινομήσεις.