Νέα ανάφλεξη στον Περσικό Κόλπο μετά την αμερικανική επιχείρηση σε ιρανικό πλοίο – Απειλές για αντίποινα από την Τεχεράνη και αδιέξοδο στις συνομιλίες
Σε νέα φάση οξύτατης έντασης εισέρχεται η κρίση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, έπειτα από την αμερικανική επιχείρηση εναντίον πλοίου με ιρανική σημαία, το οποίο, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, επιχείρησε να παραβιάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη αντέδρασε με απειλές για άμεση απάντηση, ενώ την ίδια ώρα απομακρύνεται εκ νέου το ενδεχόμενο επανέναρξης των διαπραγματεύσεων, λίγα μόλις εικοσιτετράωρα πριν από τη λήξη της εύθραυστης εκεχειρίας στη Μέση Ανατολή.
Απειλές για αντίποινα μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ
Η ιρανική πλευρά διαμήνυσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα προχωρήσουν σύντομα σε ανταπόδοση για την ενέργεια των ΗΠΑ, την οποία χαρακτήρισε πράξη ένοπλης πειρατείας. Μέσω Telegram, εκπρόσωπος του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας του Ιράν ανέφερε ότι θα ληφθούν αντίμετρα σε βάρος των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, κατηγορώντας παράλληλα την Ουάσιγκτον ότι παραβίασε την κατάπαυση του πυρός που βρίσκεται σε εφαρμογή από τις 8 Απριλίου.
Η νέα κρίση πυροδοτήθηκε μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι αμερικανικό αντιτορπιλικό πραγματοποίησε προειδοποιητικά πυρά κατά του μεγάλου ιρανικού φορτηγού πλοίου Touska στη θάλασσα του Ομάν και στη συνέχεια ανέλαβε τον έλεγχό του. Η αμερικανική εκδοχή υποστηρίζει ότι το πλοίο τελούσε υπό κυρώσεις και κατευθυνόταν προς ιρανικό λιμάνι, παραβιάζοντας το καθεστώς αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ.
Η CENTCOM έδωσε βίντεο και λεπτομέρειες της επιχείρησης
Την επιχείρηση επιβεβαίωσε και η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, η οποία ανακοίνωσε μέσω X ότι αμερικανικές δυνάμεις που επιχειρούσαν στην Αραβική Θάλασσα ενεργοποίησαν μέτρα ναυτικού αποκλεισμού σε βάρος πλοίου υπό ιρανική σημαία. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, στο πλοίο απευθύνθηκαν επανειλημμένες προειδοποιήσεις για διάστημα έξι ωρών, χωρίς να υπάρξει συμμόρφωση.
Όπως αναφέρθηκε, το αμερικανικό αντιτορπιλικό Spruance έδωσε εντολή να εκκενωθεί το μηχανοστάσιο του πλοίου και ακολούθως αχρήστευσε την πρόωσή του, βάλλοντας με το πυροβόλο MK 45 των 5 ιντσών προς το σημείο. Στη συνέχεια, Αμερικανοί πεζοναύτες της 31ης Εκστρατευτικής Μονάδας Πεζοναυτών επιβιβάστηκαν στο πλοίο, το οποίο παραμένει υπό αμερικανική επιτήρηση. Η CENTCOM έδωσε μάλιστα στη δημοσιότητα και σχετικό βίντεο από την επιχείρηση.
Το επεισόδιο έρχεται σε συνέχεια της ταχείας μεταβολής της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν είχε ανακοινώσει την Παρασκευή ότι αίρει τον αποκλεισμό στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, απ’ όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ωστόσο, μία ημέρα αργότερα επανήλθε, γνωστοποιώντας ότι αποκαθιστά τον αυστηρό έλεγχό του στην περιοχή, επικαλούμενο τη συνέχιση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
Στον αέρα οι συνομιλίες με την Ουάσιγκτον
Το θερμό επεισόδιο επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη ναρκοθετημένο πεδίο των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται σε αυτή τη φάση να λάβει μέρος σε νέο γύρο συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι στέλνει στο Πακιστάν αμερικανική αντιπροσωπεία με στόχο τη συνέχιση των επαφών για την αποκατάσταση της ειρήνης.
Το κρατικό δίκτυο IRIB, επικαλούμενο ιρανικές πηγές, μετέδωσε ότι δεν υπάρχει προς το παρόν σχεδιασμός συμμετοχής στις επόμενες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον. Στο ίδιο μήκος κύματος, το πρακτορείο IRNA ανέφερε πως δεν διαφαίνεται καθαρή προοπτική ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, ενώ ιρανικά μέσα ενημέρωσης σημείωναν ότι η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα λιμάνια της Ισλαμικής Δημοκρατίας αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε νέα διπλωματική διαδικασία.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Γκαλιμπάφ, που ηγήθηκε της αποστολής της Τεχεράνης στον πρώτο γύρο των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, παραδέχθηκε ότι παραμένουν πολλές και σοβαρές διαφωνίες. Από την πλευρά του, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι στο Πακιστάν μεταβαίνουν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, επιμένοντας ότι η Ουάσιγκτον προσφέρει στην Τεχεράνη μια «πολύ δίκαιη και λογική συμφωνία».
Ο Αμερικανός πρόεδρος κλιμάκωσε ταυτόχρονα τη ρητορική του, προειδοποιώντας ότι αν δεν υπάρξει αποδοχή της αμερικανικής πρότασης, οι ΗΠΑ θα πλήξουν όλες τις ηλεκτροπαραγωγικές εγκαταστάσεις και όλες τις γέφυρες στο Ιράν. Ενόψει της πιθανής άφιξης της αμερικανικής αντιπροσωπείας, τα μέτρα ασφαλείας στο Ισλαμαμπάντ έχουν ενισχυθεί δραστικά, με αποκλεισμούς δρόμων, συρματοπλέγματα και οδοφράγματα, ιδιαίτερα γύρω από τα πλέον αυστηρά φυλασσόμενα ξενοδοχεία της πακιστανικής πρωτεύουσας.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει το κεντρικό αγκάθι
Η ουσία της σύγκρουσης εξακολουθεί να εντοπίζεται στο πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί να παραδώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, θέση που το Ιράν απέρριψε κατηγορηματικά.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας ότι οι αμερικανικές απαιτήσεις στρέφονται κατά των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας του στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Με δημόσια τοποθέτησή του διερωτήθηκε ποιος μπορεί να στερήσει από το Ιράν τα δικαιώματά του, καταδεικνύοντας ότι η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει βαθιά και ουσιαστική.
Παραμένει εύφλεκτο και το μέτωπο του Λιβάνου
Την ίδια στιγμή, εξαιρετικά εύθραυστη παραμένει η κατάσταση και στον Λίβανο, όπου το δεύτερο βασικό μέτωπο του πολέμου συνεχίζει να προκαλεί φόβους για νέα ανάφλεξη. Παρά την κατάπαυση του πυρός δέκα ημερών που τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή ανάμεσα στον ισραηλινό στρατό και τη Χεζμπολάχ, οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραέλ Κατς έδωσε εντολή στον στρατό να χρησιμοποιήσει όλη του τη δύναμη σε περίπτωση που αντιμετωπίσει οποιαδήποτε απειλή. Παράλληλα, έχει επαναλάβει ότι το Ισραήλ θα κατεδαφίσει σπίτια κατά μήκος των συνόρων και θα προχωρήσει στη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας». Σύμφωνα με το λιβανικό επίσημο πρακτορείο ANI, οι κατεδαφίσεις κατοικιών συνεχίζονται σε παραμεθόριες κοινότητες, γεγονός που συντηρεί ένα εξαιρετικά βαρύ και ασταθές κλίμα στην περιοχή.
