Νέα ρύθμιση για στήριξη των παραγωγών ΑΠΕ

Το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος (ΥΠΕΝ) προχωρά στην υλοποίηση μιας νέας δέσμης παρεμβάσεων, η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Οι επικείμενες ρυθμίσεις, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εστιάζουν σε τρεις βασικούς άξονες: την τροποποίηση του καθεστώτος αποζημίωσης, την επιτάχυνση της ανάπτυξης έργων αποθήκευσης ενέργειας και τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης των περικοπών παραγωγής.

Αλλαγές στο καθεστώς ενίσχυσης

Εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή νομοθετική ρύθμιση που τροποποιεί το ισχύον πλαίσιο ενίσχυσης. Σύμφωνα με αυτήν, οι παραγωγοί ΑΠΕ που διαθέτουν Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) θα συνεχίσουν να λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση για την ενέργεια που παράγουν, ακόμα και όταν η τιμή εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας είναι μηδενική. Η απώλεια της ενίσχυσης θα περιορίζεται πλέον αποκλειστικά σε περιπτώσεις όπου καταγράφονται αρνητικές τιμές για διάστημα μεγαλύτερο των δύο συνεχόμενων ωρών. Η συγκεκριμένη παρέμβαση, μετά την κύρωσή της από το Κοινοβούλιο, θα έχει αναδρομική ισχύ από την 1η Ιουνίου 2026.

Επιτάχυνση της αποθήκευσης και δίκαιη αναδιανομή

Παράλληλα, το ΥΠΕΝ υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την αύξηση της αποθηκευτικής ικανότητας, με στόχο την ενσωμάτωση μεγαλύτερου όγκου ενέργειας από ΑΠΕ στο σύστημα. Στο πλαίσιο αυτό, δρομολογείται η ανάπτυξη σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, με ορόσημο την εγκατάσταση 700 MW έως το τέλος Ιουνίου 2026, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Παράλληλα, συνεχίζεται η αξιολόγηση των έργων αποθήκευσης των κατηγοριών 11Α και 11Β, καθώς και των εμπορικών έργων (merchant projects) που έχουν υποβληθεί. Επιπλέον, προωθείται η έκδοση Υπουργικής Απόφασης για τη θέσπιση ενός μηχανισμού αναδιανομής των περικοπών, ο οποίος θα διασφαλίζει μια δίκαιη κατανομή τους μεταξύ των σταθμών ΑΠΕ.

Εντυπωσιακή αύξηση της διείσδυσης ΑΠΕ

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο στην εγκατεστημένη ισχύ από ΑΠΕ, με τα φωτοβολταϊκά να αποτελούν τον κύριο μοχλό ανάπτυξης. Από 2,6 GW το 2019, η ισχύς από φωτοβολταϊκά έχει υπερβεί τα 11 GW, με σημαντικό ποσοστό αυτής να προέρχεται από μικρά έργα συνδεδεμένα στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. Σύμφωνα με στοιχεία της διεθνούς δεξαμενής σκέψης EMBER, η Ελλάδα κατέλαβε το 2025 την τρίτη θέση παγκοσμίως ως προς τη διείσδυση των φωτοβολταϊκών στην ηλεκτροπαραγωγή. Η αλματώδης αυτή αύξηση συμβάλλει στη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, ακόμα και εν μέσω ενεργειακής κρίσης, και λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι στην εισαγόμενη ακρίβεια που προκύπτει από τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή.

Το φαινόμενο των μηδενικών και αρνητικών τιμών

Ωστόσο, κατά τις ώρες υψηλής παραγωγής από φωτοβολταϊκά και χαμηλής ζήτησης, η χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας συχνά υποχωρεί στο μηδέν ή ακόμα και σε αρνητικά επίπεδα. Για το 2026, μέχρι σήμερα, έχουν καταγραφεί 203 ώρες με μηδενική τιμή και 242 ώρες με αρνητική τιμή. Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά παρατηρείται σε όλες τις χώρες με υψηλή διείσδυση φωτοβολταϊκών. Ενδεικτικά, η Ισπανία έχει φέτος 659 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές, ενώ η Πορτογαλία 558. Βάσει του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και του σχήματος κρατικών ενισχύσεων που έχει συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι παραγωγοί με ΣΕΔΠ δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που παράγουν όταν η τιμή είναι μηδενική ή αρνητική για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, ενώ οι μηδενικές τιμές ωφελούν τους καταναλωτές, οι παραγωγοί ΑΠΕ—πολλοί εκ των οποίων είναι μικρές επιχειρήσεις, ενεργειακές κοινότητες και αγρότες—βλέπουν τα έσοδά τους να μειώνονται και τις επενδύσεις τους να κινδυνεύουν λόγω δυσκολίας αποπληρωμής τραπεζικών δανείων.