Νέες κυρώσεις ΗΠΑ σε εταιρείες Κίνας και Χονγκ Κονγκ

Η νέα δέσμη κυρώσεων που επέβαλε η αμερικανική κυβέρνηση εναντίον της Τεχεράνης έχει προκαλέσει αναταράξεις σε επιχειρηματικό επίπεδο, επηρεάζοντας άμεσα εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Κίνα και το Χονγκ Κονγκ. Ωστόσο, η απόφαση της Ουάσινγκτον να μην συμπεριλάβει μεγάλα κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στη λίστα των κυρώσεων αποτελεί ένδειξη μιας προσεκτικής στρατηγικής, που επιδιώκει να αποφύγει ευρύτερες οικονομικές και διπλωματικές προστριβές με το Πεκίνο.

Συγκεκριμένα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε τη Δευτέρα ένα εκτεταμένο πακέτο μέτρων, το οποίο θέτει στο στόχαστρο δεκάδες φυσικά πρόσωπα και νομικές οντότητες. Η επιχείρηση αυτή, η οποία περιγράφεται από τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ως «Operation Economic Outcast», εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια για τον πλήρη αποκλεισμό των οικονομικών διαύλων που χρησιμοποιεί το Ιράν για να χρηματοδοτεί τις δραστηριότητές του.

Το μοτίβο των κυρώσεων και ο ρόλος του Χονγκ Κονγκ

Η συμπερίληψη οντοτήτων με έδρα το Χονγκ Κονγκ δεν αποτελεί έκπληξη για τους αναλυτές, καθώς ακολουθεί το ίδιο μοτίβο που έχει εφαρμοστεί και στην περίπτωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Στο πλαίσιο εκείνης της εκστρατείας, η Ουάσινγκτον έχει επανειλημμένα στοχεύσει εμπορικούς διαμεσολαβητές και ναυτιλιακές εταιρείες που εδρεύουν στην πόλη, κατηγορώντας τους ότι διευκολύνουν τη μεταφορά αγαθών, συμπεριλαμβανομένης τεχνολογίας ευαίσθητου χαρακτήρα.

Η επιλογή αυτή υποδηλώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να αυξήσουν το κόστος της επιχειρηματικής δραστηριότητας με την Τεχεράνη, χωρίς ωστόσο να προχωρήσουν σε ενέργειες που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια ευρύτερη οικονομική αντιπαράθεση. Η στόχευση μεγάλων κινεζικών τραπεζών θα αποτελούσε ένα πολύ πιο επιθετικό βήμα, με απρόβλεπτες συνέπειες για το παγκόσμιο εμπόριο και τις διμερείς σχέσεις.

Παρόλα αυτά, η αποτελεσματικότητα των συγκεκριμένων μέτρων παραμένει αμφίβολη. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, οι εταιρείες που περιλαμβάνονται στη λίστα είναι ως επί το πλείστον ιδιωτικές επιχειρήσεις με περιορισμένη ή μηδενική έκθεση στην αμερικανική αγορά. Ο Ντέρεκ Σκίσορς, ανώτερος συνεργάτης του American Enterprise Institute, ο οποίος παρακολουθεί στενά τις κινεζικές επενδύσεις στο εξωτερικό, σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «οι κυρώσεις κατά μεμονωμένων οντοτήτων είναι χωρίς νόημα, καθώς δεν μπορούν να επιβληθούν αρκετά γρήγορα ώστε να συμβαδίζουν με την ταχύτητα με την οποία μπορούν να δημιουργηθούν εταιρείες αντικατάστασης».

Ο ίδιος προσθέτει ότι πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις λειτουργούν αρχικά ως εταιρείες-κελύφη και σταδιακά αναλαμβάνουν περισσότερη δραστηριότητα, εφόσον παραμένουν ενεργές. Οι δεκάδες οντότητες που κατονόμασαν οι ΗΠΑ, όπως εξηγεί, «υπάρχουν σε ένα σύμπαν δεκάδων χιλιάδων» εταιρειών, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την πλήρη παρακολούθηση και τον έλεγχό τους.

Το επίκεντρο των μέτρων: Δίκτυο προμήθειας τεχνολογικού εξοπλισμού

Στο επίκεντρο των αμερικανικών κυρώσεων βρίσκεται ένα δίκτυο προμήθειας τεχνολογικού εξοπλισμού, με κεντρικό κόμβο την εταιρεία Sweet Ocean Industrial Ltd., η οποία εδρεύει στο Χονγκ Κονγκ. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η εν λόγω εταιρεία λειτούργησε ως διαμεσολαβητής για την απόκτηση εξοπλισμού λέιζερ και οπτικών συστημάτων, με τελικό προορισμό το Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Malek Ashtar του Ιράν, ένα ερευνητικό ίδρυμα που συνδέεται άμεσα με τον αμυντικό τομέα της χώρας.

Εκτός από την Sweet Ocean Industrial, οι αμερικανικές αρχές επέβαλαν κυρώσεις και σε τρία φυσικά πρόσωπα με έδρα την Κίνα, τους Li Na, Tian Jianbai και Zhang Limei. Οι τρεις τους φέρονται να διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο στον συντονισμό των δραστηριοτήτων προμήθειας μέσω του συγκεκριμένου δικτύου, εξασφαλίζοντας τη μεταφορά του απαραίτητου εξοπλισμού στους τελικούς αποδέκτες στο Ιράν.

Οι κυρώσεις επεκτάθηκαν και σε άλλες εταιρείες που συνδέονται με την ίδια αλυσίδα εφοδιασμού. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι Shenzhen Sweet Ocean Technology Ltd., RPT Technology Ltd., Tiany Technology Ltd. και MT Trading and Logistics HK Ltd. Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών ανέφερε ότι η εταιρεία DEC Photonics Ltd., επίσης με έδρα το Χονγκ Κονγκ, μετέφερε επανειλημμένα κεφάλαια στη Shenzhen Sweet Ocean. Η DEC Photonics διαφημίζει στην ιστοσελίδα της προϊόντα λέιζερ και οπτικά προϊόντα, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες των αμερικανικών αρχών για τη συμμετοχή της στο παράνομο δίκτυο προμήθειας.

Επιπλέον, οι εταιρείες Feili Co., Minvur Ltd., Feisu Ltd. και Guska Co., όλες με έδρα το Χονγκ Κονγκ, κατηγορούνται ότι μετέφεραν δεκάδες χιλιάδες δολάρια στη Sweet Ocean και στο δίκτυό της. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, αρκετές από αυτές τις οντότητες λειτουργούσαν ως εταιρείες-βιτρίνες, διευκολύνοντας τις πληρωμές για λογαριασμό ιρανικών χρηματοπιστωτικών δικτύων και διασφαλίζοντας την ομαλή ροή κεφαλαίων προς τους τελικούς χρήστες.

Η Ουάσινγκτον δεν περιορίστηκε μόνο στον τομέα της τεχνολογίας, αλλά έθεσε στο στόχαστρο και αρκετούς φορείς του τομέα των logistics, τους οποίους συνέδεσε άμεσα με το Ιράν. Στη λίστα των κυρώσεων περιλαμβάνονται οι Shenzhen Huamei Lianyun International Logistics Co., Shenzhen Bositong Logistics Co. και Bositong Supply Chain Shenzhen Co. Οι εταιρείες αυτές κατηγορούνται ότι παρείχαν υπηρεσίες μεταφοράς και διαμετακόμισης εμπορευμάτων, υποστηρίζοντας έτσι το παράνομο εμπορικό δίκτυο της Τεχεράνης.

Μέχρι στιγμής, οι εταιρείες DEC Photonics, Tiany και Shenzhen Bositong Logistics, οι οποίες είχαν δημοσιεύσει στοιχεία επικοινωνίας στο διαδίκτυο, δεν έχουν απαντήσει στις προσπάθειες των δημοσιογράφων να επικοινωνήσουν μαζί τους για να σχολιάσουν τις εξελίξεις.