Αλλαγές στη λογική και στον τρόπο υπολογισμού της επιδότησης ανεργίας φέρνει το νέο πιλοτικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης με συνολικό προϋπολογισμό 100 εκατ. ευρώ. Η βασική κατεύθυνση του νέου μοντέλου είναι να διαμορφωθεί ένα σύστημα πιο ανταποδοτικό και πιο προσαρμοσμένο στο εργασιακό ιστορικό κάθε ανέργου.
Νέος τρόπος υπολογισμού του επιδόματος
Με βάση το νέο πλαίσιο, το επίδομα δεν παραμένει ενιαίο για όλους, αλλά προκύπτει από δύο σκέλη. Το πρώτο είναι το σταθερό μέρος, που συνδέεται με τις αποδοχές του δικαιούχου, και το δεύτερο είναι το μεταβλητό μέρος, το οποίο εξαρτάται από τον χρόνο ασφάλισης και καταβάλλεται έως 12 μήνες κατ’ ανώτατο όριο. Έτσι, το τελικό ποσό διαφοροποιείται ανάλογα με το μισθολογικό και ασφαλιστικό προφίλ κάθε ανέργου.
Η νέα επιδότηση έχει ελάχιστη διάρκεια τρεις μήνες και μπορεί να φτάσει έως και τους 24 μήνες, ανάλογα με τις ημέρες ασφάλισης που έχουν πραγματοποιηθεί στους τελευταίους 74 μήνες πριν από τη λύση ή λήξη της εργασιακής σχέσης, χωρίς να υπολογίζονται οι δύο τελευταίοι μήνες. Για την ένταξη στο πρόγραμμα απαιτούνται τουλάχιστον 175 ημέρες ασφάλισης κατά το προηγούμενο 14μηνο, επίσης χωρίς να προσμετρώνται οι δύο τελευταίοι μήνες πριν από τη λήξη της σύμβασης.
Εμπροσθοβαρής καταβολή και σύνδεση με τις αποδοχές
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου μοντέλου είναι ότι η επιδότηση βαίνει μειούμενη όσο περνά ο χρόνος. Στο πρώτο δωδεκάμηνο, το ύψος του σταθερού μέρους μειώνεται ανά τρίμηνο, ενώ στο δεύτερο δωδεκάμηνο η μείωση γίνεται ανά εξάμηνο. Για παράδειγμα, για δικαιούχους με μέσο όρο αποδοχών ίσο ή υψηλότερο από τον κατώτατο μισθό, το ημερήσιο επίδομα αντιστοιχεί στο 70% του νομοθετημένου κατώτατου ημερομισθίου στο πρώτο τρίμηνο, 60% στο δεύτερο, 50% στο τρίτο και 40% στο τέταρτο.
Η λογική αυτή ενισχύει περισσότερο τον άνεργο στο πρώτο διάστημα μετά την απώλεια της εργασίας, όταν η οικονομική πίεση είναι εντονότερη, και σταδιακά μειώνει το ποσό όσο παρατείνεται η περίοδος ανεργίας.
Πιλοτική εφαρμογή για 15.000 ανέργους
Το πρόγραμμα εφαρμόζεται σε πιλοτική βάση για 15.000 ανέργους, οι οποίοι επιλέγονται μέσω ειδικού αλγόριθμου. Σύμφωνα με τη ΔΥΠΑ, βασικό κριτήριο της προεπιλογής είναι το ποσό που θα δοθεί μέσω του πιλοτικού προγράμματος να είναι ίσο ή μεγαλύτερο από εκείνο που θα προέκυπτε με το σημερινό καθεστώς επιδότησης.
Η έναρξη του πιλοτικού προγράμματος έγινε στις 28 Μαρτίου 2025, με στόχο, όπως αναφέρει η ΔΥΠΑ, να εξαχθούν συμπεράσματα για τη διαμόρφωση ενός νέου μόνιμου πλαισίου επιδότησης ανεργίας, πιο απλού, πιο δίκαιου και πιο αποτελεσματικού.
Τι αλλάζει συνολικά
Στην πράξη, η επιδότηση ανεργίας μετακινείται από το ενιαίο μοντέλο σε ένα σύστημα που συνδέεται πιο άμεσα με το ύψος των αποδοχών και τη διάρκεια της ασφαλισμένης εργασίας. Το νέο πλαίσιο δεν αντιμετωπίζει πλέον όλους τους δικαιούχους με τον ίδιο τρόπο, αλλά εισάγει διαφοροποίηση με βάση το εργασιακό ιστορικό και τη διαδρομή κάθε ανέργου στην αγορά εργασίας.
