Νέο φορολογικό πλαίσιο ΜΙΔΑ και αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο
πρΑΙμ Σύνοψη Άρθρου
- Ψηφίστηκε ο Ν. 5355/2026 με ρυθμίσεις για τον ΜΙΔΑ και διορθώσεις Ε9 χωρίς αναδρομικά πρόστιμα.
- Παρατάθηκαν έως το 2027 φοροαπαλλαγές για κενά σπίτια και αναστολή ΦΠΑ στην οικοδομή.
- Από 1η Ιουλίου υποχρεωτική η καταβολή ενοικίων μέσω τράπεζας.
- Νέο κληρονομικό δίκαιο: περιορισμός ευθύνης κληρονόμου, αύξηση ποσοστού συζύγου, κληρονομικές συμβάσεις.
- Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας διαθέτει 14,8 εκατ. ευρώ για στέγαση και ανακαινίσεις.
Σε μια ιδιαίτερα σημαντική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 στο ξενοδοχείο MY WAY της Πάτρας, στο πλαίσιο του 29ου ετήσιου Πολυσυνεδρίου «FORUM ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ», εκπρόσωποι της Πολιτείας, της ΠΟΜΙΔΑ και αρμόδιων φορέων παρουσίασαν τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το νέο φορολογικό τοπίο για την ακίνητη περιουσία. Κεντρικό θέμα αποτέλεσε ο πρόσφατα ψηφισθείς Νόμος 5355/2026, ο οποίος εισάγει σειρά ρυθμίσεων για τον Μηχανισμό Ιδιωτικής Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), καθώς και οι επερχόμενες αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο, το δίκαιο συνιδιοκτησίας και άλλους τομείς που άπτονται της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας.
Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από την ΠΟΜΙΔΑ και την Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Νομού Αχαΐας, συγκέντρωσε πλήθος ιδιοκτητών-μελών, ενώ τις εργασίες άνοιξε η κ. Κυριακή Αθανασιάδη, Δικηγόρος Πατρών, Πρόεδρος της ΕΙΑΝΑ και Αντιπρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ. Στην ομιλία της υπογράμμισε τη σημασία της περιφερειακής ανάπτυξης και της στήριξης της ιδιωτικής περιουσίας, τονίζοντας ότι «η ιδιωτική περιουσία στην Ελλάδα δεν είναι προνόμιο των λίγων». Επεσήμανε την ανάγκη για κίνητρα ανακαίνισης κτιρίων, επιδοτήσεις χωρίς αποκλεισμούς, απλοποίηση και ψηφιοποίηση διαδικασιών, καθώς και την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και την κύρωση των δασικών χαρτών. Παράλληλα, ζήτησε σταθερούς κανόνες, δίκαιη φορολογία και σεβασμό στο συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της ιδιοκτησίας.
Τον συντονισμό της ημερίδας είχε ο κ. Στράτος Παραδιάς, Δικηγόρος Α.Π., Πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ και Επίτιμος Πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων (UIPI), ο οποίος αναφέρθηκε διεξοδικά στις θετικές διατάξεις του νέου νόμου. Ξεχώρισε τη ρύθμιση που προβλέπει τη δυνατότητα διόρθωσης λαθών στα στοιχεία ακινήτων που έχουν δηλωθεί στο Ε9, με πλήρη απαλλαγή από αναδρομικές χρεώσεις ΕΝΦΙΑ, καθώς και τη δυνατότητα δήλωσης αδήλωτων ακινήτων με απαλλαγή από τον κύριο φόρο ΕΝΦΙΑ. Πρόκειται για μια διάταξη που, όπως τόνισε, θα επιτρέψει σε πολλούς πολίτες να συμμορφωθούν με τη νομοθεσία, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα έσοδα για το Δημόσιο.
Ο κ. Παραδιάς αναφέρθηκε και στις υπόλοιπες διατάξεις του νόμου που αφορούν την ακίνητη ιδιοκτησία:
- Παράταση για το 2027 της τριετούς φορολογικής απαλλαγής για κενά σπίτια που θα ενοικιαστούν με μακροχρόνια μίσθωση, μέτρο που ίσχυε ήδη και επεκτείνεται και σε όσους μετακινούνται από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση.
- Παράταση για το 2027 της φορολογικής απαλλαγής εισοδήματος έως 16.000 ευρώ, της αναστολής ΦΠΑ στην οικοδομή και της επιβολής φόρου υπεραξίας στους πωλητές ακινήτων.
- Μείωση του φόρου ενοικίων στα εκκαθαριστικά του 2026, ύστερα από πολυετείς προσπάθειες της ΠΟΜΙΔΑ.
- Υποχρεωτική καταβολή μισθωμάτων κατοικιών μέσω τραπέζης από την 1η Ιουλίου, με αναμενόμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση για διευκρινίσεις.
- Δήλωση ορθών στοιχείων ακινήτων στο Ε9 χωρίς αναδρομικές χρεώσεις, με απαλλαγή από πρόστιμα και τόκους υπερημερίας για διορθώσεις, αλλά με αναδρομική επιβολή κύριου ΕΝΦΙΑ πενταετίας για εντελώς αδήλωτα ακίνητα. Οι ρυθμίσεις καταλαμβάνουν φυσικά και νομικά πρόσωπα, εξαιρουμένων τραπεζών, servicers και funds.
Στην ομιλία της, η βουλευτής Αχαΐας της Νέας Δημοκρατίας, κ. Χριστίνα Αλεξοπούλου, αναφέρθηκε στο στεγαστικό πρόβλημα ως κοινωνικό ζήτημα με πανευρωπαϊκές και παγκόσμιες διαστάσεις. Υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση νομοθετεί νέα φορολογικά και χρηματοδοτικά εργαλεία, ακόμη και οδικά έργα που διευκολύνουν την αξιοποίηση ακινήτων κοντά στα αστικά κέντρα, αλλά παραδέχτηκε ότι δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Επισήμανε ότι ο προγραμματισμός για το 2030 θα πρέπει να επιβραβεύει τους συνεπείς πολίτες, στηρίζοντας παράλληλα όσους αντιμετωπίζουν δυσκολίες, και προανήγγειλε περισσότερα οφέλη για τη μεσαία τάξη και τους συνεπείς δανειολήπτες την επόμενη τετραετία.
Ο κ. Μαρίνος Σκανδάμης, στέλεχος της Πολιτικής Επιτροπής της ΕΛΑΣ, εξήρε τον ρόλο της ΠΟΜΙΔΑ στην επίλυση προβλημάτων και στην υπεράσπιση της μικρομεσαίας ιδιοκτησίας, που πλήττεται από φορολογικές επιβαρύνσεις και γραφειοκρατία. Προειδοποίησε ότι το 80% των εκτός σχεδίου ακινήτων κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν αυθαίρετα και τάχθηκε υπέρ της προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω μηχανισμού μεταφοράς απαιτήσεων από funds και servicers. Πρότεινε φορολογικές και νομικές παρεμβάσεις για τη golden visa, που οδηγεί σε αύξηση τιμών και αφελληνισμό της ιδιοκτησίας, και αναφέρθηκε στην πρόκληση του δημογραφικού.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας, Έρευνας και Καινοτομίας Δυτικής Ελλάδας, κ. Τάκης Παπαδόπουλος, χαρακτήρισε την ακίνητη ιδιοκτησία βασικό συντελεστή οικονομικής δραστηριότητας και κοινωνικής συνοχής. Εστίασε στο πρόβλημα των υψηλών ενοικίων στην Πάτρα, ιδιαίτερα στη φοιτητική στέγη, και υπογράμμισε την ανάγκη εξισορρόπησης των συμφερόντων ιδιοκτητών και ενοικιαστών. Ανακοίνωσε ότι η Περιφέρεια διαθέτει 14,8 εκατ. ευρώ για νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο, εκ των οποίων 9 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην ανακαίνιση κλειστών ιδιωτικών κατοικιών για την επιστροφή τους στην αγορά.
Ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, κ. Παναγιώτης Μεταξάς, αφού επανέλαβε τη δέσμευση του Συλλόγου για επανίδρυση της Νομικής Σχολής, ανέλυσε τις αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο που ισχύουν για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026, καθώς και το νέο πλαίσιο για διαθήκες και κληρονομικές συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένου του νέου Μητρώου διαθηκών.
Η κ. Ελένη Κοντογεώργου, Πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος και μέλος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, παρουσίασε τις βασικές καινοτομίες του νέου κληρονομικού δικαίου:
- Περιορισμός της ευθύνης του κληρονόμου για τα χρέη του θανόντος μέχρι την αξία της κληρονομιάς.
- Μετατροπή του εμπράγματου δικαιώματος της νόμιμης μοίρας σε ενοχικό, δηλαδή χρηματική αξίωση αντί διεκδίκησης συνιδιοκτησίας.
- Διατήρηση των ιδιόγραφων διαθηκών, με υποχρέωση δημοσίευσης εντός διετίας από τον θάνατο για πλήρη ισχύ.
- Δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για εύλογο διάστημα χωρίς ενοίκιο στον σύντροφο ελεύθερης συμβίωσης.
- Αύξηση του ποσοστού του επιζώντος συζύγου από 1/4 σε 1/3, με τα υπόλοιπα 2/3 στα παιδιά· αν δεν υπάρχουν παιδιά, 50% στον σύζυγο και 50% στους λοιπούς συγγενείς.
Η κ. Κοντογεώργου αναφέρθηκε και στον νέο θεσμό των κληρονομικών συμβάσεων, που περιλαμβάνει συμβάσεις αιτία θανάτου, εκ των προτέρων παραίτηση από κληρονομικά δικαιώματα και μεταθανάτια σύμβαση μεταξύ κληρονόμων, η οποία μεταγράφεται ως αποδοχή με αναδρομική ισχύ. Χαρακτήρισε τη σχετική πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ «σοφή», καθώς περιορίζει τις πλαστές διαθήκες, και τάχθηκε υπέρ της επέκτασης του αφορολόγητου των 800.000 ευρώ που ισχύει για γονικές παροχές και στις κληρονομικές συμβάσεις, αντί του ορίου των 150.000 ευρώ.
Ο κ. Αθανάσιος Ζούπας, Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, εστίασε σε επιμέρους ζητήματα εφαρμογής του νέου δικαίου και αναγνώρισε ότι πολλές προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ, όπως η διατήρηση των ιδιόγραφων διαθηκών και η μεταθανάτια κληρονομική σύμβαση, υιοθετήθηκαν.
Η κ. Αναστασία Φωτοπούλου, υπεύθυνη του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Ίδρυσης Υπηρεσιών μιας Στάσης (OSS) για την ανακαίνιση κατοικιών σε Αθήνα, Τρίπολη και Καλαμάτα, παρουσίασε το πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει η ΠΟΜΙΔΑ ως βασικός εταίρος. Στόχος είναι η απλοποίηση και η οικονομική προσιτότητα της ενεργειακής ανακαίνισης, με έμφαση στην αντιμετώπιση της πολυπλοκότητας και της έλλειψης καθοδήγησης. Κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να συμμετάσχουν στη διαδικτυακή έρευνα της ΠΟΜΙΔΑ μέσω της ιστοσελίδας www.pomida.gr.
Ο φοροτεχνικός κ. Γιώργος Χριστόπουλος, Πρόεδρος της Διαρκούς Επιστημονικής Επιτροπής Φορέων της Αγοράς, τόνισε τον ρόλο της Επιτροπής ως διαύλου επικοινωνίας με το ΥΠΟΙΚ και υπογράμμισε ότι η φορολογική πολιτική για την ακίνητη ιδιοκτησία πρέπει να διέπεται από δικαιοσύνη, προβλεψιμότητα και απλότητα. Απέδωσε το άρθρο 51 για τη διόρθωση του Ε9 χωρίς πρόστιμα στην επιμονή της ΠΟΜΙΔΑ και του προέδρου της, Στράτου Παραδιά, και παρουσίασε τις λοιπές διατάξεις του Ν. 5355/2026 που υλοποιούν εξαγγελίες του πρωθυπουργού από τη ΔΕΘ.
Ο κ. Αντώνης Μουζάκης, Φοροτεχνικός Α’ Τάξης και Φορολογικός Σύμβουλος της ΠΟΜΙΔΑ, ανέλυσε τις νέες φορολογικές ρυθμίσεις, τις αλλαγές στη φορολογία ενοικίων, την υποχρεωτική καταβολή μισθωμάτων μέσω τράπεζας, τις φοροαπαλλαγές για δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης, τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 20% για ασφαλισμένα ακίνητα και άλλα μέτρα, ζητώντας τη θεσμοθέτηση της ιδιότητας του συνεπούς φορολογούμενου.
Τέλος, ο κ. Νίκος Κεχαγιάογλου, Υπεύθυνος Προγράμματος Ασφάλισης Κτιρίων μελών ΠΟΜΙΔΑ, μίλησε για τα οφέλη της καθολικής ασφάλισης κατοικιών και κοινόχρηστων χώρων, η οποία εντάσσεται στις αλλαγές στο Δίκαιο της Ιδιοκτησίας που προωθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Σε συνδυασμό με φορολογικά κίνητρα, όπως είπε, θα μειωθεί το κόστος ασφάλισης και θα προστατευθούν οι περιουσίες από φυσικές καταστροφές και καθημερινά ατυχήματα.
Πιο Δημοφιλή
Πιο Πρόσφατα