Νέο κύμα ανατιμήσεων στο ελαιόλαδο λόγω κλιματικής κρίσης

Η ευρωπαϊκή αγορά ελαιολάδου βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, καθώς οι παραγωγοί προειδοποιούν για σημαντικές ζημιές στους ελαιώνες εξαιτίας των ακραίων καιρικών συνθηκών. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η παρατεταμένη ξηρασία και οι δασικές πυρκαγιές έχουν πλήξει καίρια τις καλλιέργειες σε Ελλάδα, Ιταλία και Πορτογαλία, δημιουργώντας έντονη ανησυχία για την επάρκεια της προσφοράς.

Παρά το γεγονός ότι οι διεθνείς τιμές είχαν παρουσιάσει σχετική αποκλιμάκωση μετά το ιστορικό ράλι των τελευταίων ετών, οι εκτιμήσεις για μειωμένη παραγωγή αναμένεται να ανατρέψουν αυτή την τάση. Οι αναλυτές του κλάδου προβλέπουν ότι από το φθινόπωρο οι τιμές θα ακολουθήσουν εκ νέου ανοδική πορεία, καθώς η περιορισμένη διαθεσιμότητα ελαιοκάρπου θα πιέσει την παραγωγή.

Οι πυρκαγιές που έπληξαν πολλές περιοχές των τριών χωρών δεν κατέστρεψαν μόνο άμεσα τους ελαιώνες, αλλά άφησαν πίσω τους και έμμεσες συνέπειες. Ακόμη και τα δέντρα που δεν κάηκαν, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λόγω της στάχτης που κατακάθεται στα φύλλα, της υποβάθμισης της ποιότητας του αέρα, καθώς και της αύξησης των προσβολών από έντομα και ασθένειες. Οι ακραίες καιρικές συνθήκες επηρεάζουν επίσης την ανάπτυξη και το μέγεθος του καρπού, μειώνοντας περαιτέρω την ποσότητα και την ποιότητα της παραγωγής.

Οι παραγωγοί του κλάδου εκτιμούν ότι, εφόσον οι ακραίες καιρικές συνθήκες συνεχιστούν, οι αυξήσεις στις τιμές του ελαιολάδου θα επανέλθουν τους επόμενους μήνες. Η μειωμένη διαθεσιμότητα ελαιοκάρπου θα περιορίσει την παραγωγή, οδηγώντας σε άνοδο των τιμών, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Guardian.

Το πρόβλημα αυτό δεν περιορίζεται μόνο στο ελαιόλαδο, αλλά αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ζητήματος που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός αγροτικός τομέας. Αγρότες σε ολόκληρη την Ευρώπη προειδοποιούν ότι τα διαδοχικά κύματα καύσωνα, η ξηρασία και οι πυρκαγιές προκαλούν σημαντική μείωση της παραγωγής σε σειρά καλλιεργειών, ενισχύοντας τους φόβους για νέες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων.

Καταστροφικές συνέπειες στη Γαλλία

Στη Γαλλία, η ένωση παραγωγών κηπευτικών Légumes de France ανακοίνωσε ότι έχουν ήδη χαθεί χιλιάδες τόνοι προϊόντων, με τις απώλειες να ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ. Οι μεγαλύτερες ζημιές καταγράφονται σε μαρούλια, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια, ενώ σε ορισμένες καλλιέργειες η παραγωγή αναμένεται να μειωθεί έως και κατά 50% εξαιτίας της παρατεταμένης ανομβρίας.

Οι υψηλές θερμοκρασίες πλήττουν επίσης την αμπελουργία, με τις οινοπαραγωγικές περιοχές της Καμπανίας, του Μπορντό και της Βουργουνδίας να αναμένουν μικρότερη συγκομιδή και έναν από τους πρωιμότερους τρύγους που έχουν καταγραφεί. Στην Καμπανία, η συγκομιδή εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει γύρω στις 15 Αυγούστου, περίπου έναν μήνα νωρίτερα σε σχέση με πριν από μερικές δεκαετίες, ενώ η παραγωγή σταφυλιών αναμένεται μειωμένη κατά περίπου 10% σε σχέση με πέρυσι.

Επιπτώσεις στην Ισπανία και τις υπόλοιπες χώρες

Στην Ισπανία, το υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι η παραγωγή σιτηρών την περίοδο 2026-2027 θα περιοριστεί σε λίγο πάνω από 18,5 εκατομμύρια τόνους, από 24 εκατομμύρια τόνους την προηγούμενη περίοδο. Η εκτίμηση αυτή διατυπώθηκε πριν ακόμη προστεθούν οι ζημιές από τις πρόσφατες πυρκαγιές, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι τελικές επιπτώσεις μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για τη φετινή παραγωγή βασικών καλλιεργειών. Η παραγωγή ηλίανθου εκτιμάται πλέον μειωμένη κατά 7%, του καλαμποκιού κατά 6%, ενώ οι προβλέψεις για τις πατάτες και τη σόγια υποχώρησαν κατά 3%.

Αν και ορισμένες χώρες, όπως η Ρουμανία και η Ιταλία, εμφανίζουν καλύτερη εικόνα χάρη στις περισσότερες βροχοπτώσεις ή στην ανθεκτικότητα συγκεκριμένων καλλιεργειών, οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις απώλειες παραγωγής, αλλά και τη σημαντική αύξηση του κόστους καλλιέργειας.

Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν τις ανησυχίες ότι οι ακραίες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την παραγωγή τροφίμων στην Ευρώπη, διατηρώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές για καταναλωτές και επιχειρήσεις.