Νέο νομοσχέδιο για την προστασία των καταναλωτών

Το Υπουργείο Ανάπτυξης, υπό την ηγεσία του Τάκη Θεοδωρικάκου, έθεσε σε δημόσια διαβούλευση ένα φιλόδοξο νομοσχέδιο που αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών. Η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία έρχεται να αντιμετωπίσει φαινόμενα καταχρηστικών και παραπλανητικών πρακτικών, δημιουργώντας ένα πιο δίκαιο και διαφανές πλαίσιο για όλους τους πολίτες.

Ενσωμάτωση τεσσάρων ευρωπαϊκών οδηγιών

Το νέο νομοσχέδιο ενσωματώνει τέσσερις ευρωπαϊκές οδηγίες που καλύπτουν κρίσιμους τομείς όπως η καταναλωτική πίστη, οι συμβάσεις εξ αποστάσεως, η πράσινη μετάβαση και το δικαίωμα στην επισκευή. Ωστόσο, το ελληνικό υπουργείο δεν περιορίζεται απλώς στην ενσωμάτωση, αλλά προσθέτει επιπλέον μέτρα προστασίας, ξεπερνώντας τις κοινοτικές απαιτήσεις. Στόχος είναι η θωράκιση των δικαιωμάτων των πολιτών σε μια εποχή αυξημένων οικονομικών προκλήσεων.

Ρυθμίσεις για την καταναλωτική πίστη

Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν δανειακές συμβάσεις χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, όπως καταναλωτικά δάνεια, επισκευαστικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες, για ποσά έως 100.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι καλύπτεται το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής χρηματοδότησης των νοικοκυριών. Ένα από τα βασικά προβλήματα που επιχειρείται να λυθεί είναι η ύπαρξη δυσνόητων όρων και κρυφών χρεώσεων, με τους όρους των συμβάσεων να καθίστανται πλέον ξεκάθαροι και προσβάσιμοι.

Διαφάνεια και ανθρώπινη επαφή

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαφάνεια των τραπεζικών συμβάσεων. Οι τράπεζες υποχρεούνται να παρουσιάζουν με σαφήνεια όλες τις χρεώσεις, τα επιτόκια και τους κινδύνους. Παράλληλα, ενισχύεται το δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών, χωρίς κυρώσεις. Σε μια ψηφιακή εποχή, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα στην ανθρώπινη εξυπηρέτηση, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιούν μόνο αυτοματοποιημένα συστήματα, προστατεύοντας ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες.

Πλαφόν στο κόστος δανεισμού

Μια από τις πιο σημαντικές καινοτομίες είναι η θέσπιση ανώτατου ορίου στο Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο (Σ.Ε.Π.Ε.), το οποίο δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 30% έως 50% του μέσου Σ.Ε.Π.Ε. που δημοσιεύει η Τράπεζα της Ελλάδος. Επίσης, τίθενται όρια στην αύξηση του αρχικού κεφαλαίου, με το τελικό ποσό αποπληρωμής να μην ξεπερνά το 60% για δάνεια έως 4 έτη, το 70% για δάνεια 4-8 ετών και το 75% για μεγαλύτερες διάρκειες. Αυτό στοχεύει στην αντιμετώπιση της υπερχρέωσης και στην παροχή προβλεψιμότητας στους δανειολήπτες.

Δικαίωμα στη λήθη και οικολογικά προϊόντα

Το νομοσχέδιο εισάγει το "δικαίωμα στη λήθη" για επιζώντες από καρκίνο, απαγορεύοντας τη χρήση προσωπικών δεδομένων υγείας για ασφαλιστικές συμβάσεις μετά από πέντε έτη από τη θεραπεία. Παράλληλα, αυστηροποιείται το πλαίσιο για τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, αντιμετωπίζοντας το φαινόμενο του greenwashing. Η οδηγία 2024/85 εισάγει σαφείς ορισμούς και απαγορεύει παραπλανητικές δηλώσεις, προωθώντας την κυκλική οικονομία.

Δικαίωμα στην επισκευή

Τέλος, ενισχύεται το δικαίωμα στην επισκευή, με τους πωλητές να υποχρεούνται να ενημερώνουν τους καταναλωτές για τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ επισκευής και αντικατάστασης. Η ρύθμιση καλύπτει προϊόντα όπως οικιακές συσκευές, ηλεκτρονικές συσκευές και κινητά τηλέφωνα, με στόχο τη μείωση των αποβλήτων. Η πλήρης εφαρμογή της οδηγίας για την καταναλωτική πίστη ξεκινά από τις 20 Νοεμβρίου, ενώ η οδηγία για τα οικολογικά προϊόντα τίθεται σε ισχύ από τις 27 Σεπτεμβρίου 2026. Το νομοσχέδιο δεν έχει αναδρομική ισχύ, επομένως δεν επηρεάζει ήδη συναφθείσες συμβάσεις.