Νέο Χωροταξικό Τουρισμού: Κανόνες για επενδύσεις και νησιά

Με την υπογραφή Κοινής Υπουργικής Απόφασης από τα αρμόδια υπουργεία, τίθεται σε ισχύ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, ένα θεσμικό εργαλείο που φιλοδοξεί να θέσει σαφείς και ενιαίους κανόνες στη χωρική ανάπτυξη του τουριστικού τομέα στη χώρα. Η απόφαση, την οποία συνυπέγραψαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, η Υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, και η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη, έρχεται να καλύψει ένα μακροχρόνιο θεσμικό κενό, παρέχοντας για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο για τη χωροθέτηση των τουριστικών δραστηριοτήτων.

Το νέο πλαίσιο, το οποίο αποτελεί προϊόν ευρείας διαβούλευσης, δεν περιορίζεται σε απλές κατευθύνσεις, αλλά εισάγει ένα λεπτομερές σύστημα κατηγοριοποίησης των περιοχών, με γνώμονα την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας. Βασικός άξονας της φιλοσοφίας του είναι η εξισορρόπηση μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης και της προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου της χώρας, θέτοντας στο επίκεντρο τη βιωσιμότητα και τη μακροπρόθεσμη προοπτική. Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η τουριστική ανάπτυξη θα πραγματοποιείται με όρους που σέβονται τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Στο πλαίσιο αυτό, θεσπίζονται διακριτές ζώνες, από τις περιοχές με έντονη τουριστική ανάπτυξη έως εκείνες που χρήζουν ειδικής ενίσχυσης, όπως οι συνοριακοί δήμοι. Η κατηγοριοποίηση αυτή καθορίζει με ακρίβεια τους όρους δόμησης, τα ανώτατα όρια κλινών και το είδος των επιτρεπόμενων επενδύσεων, παρέχοντας έτσι ασφάλεια δικαίου στους επενδυτές και προστασία στις ευαίσθητες περιοχές. Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τα νησιά, τα οποία διαχωρίζονται σε ομάδες ανάλογα με την τουριστική τους επιβάρυνση, και για την παράκτια ζώνη, όπου επιβάλλονται αυστηροί κανόνες για τη διατήρηση του φυσικού τοπίου.

Η διαδικασία οριστικοποίησης του πλαισίου δεν ήταν σύντομη, καθώς προηγήθηκε εκτενής διαβούλευση με τη συμμετοχή φορέων, επιστημόνων, εκπροσώπων της αγοράς και πολιτών. Οι απόψεις που κατατέθηκαν, σε συνδυασμό με τη γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, οδήγησαν στην ενσωμάτωση τριών σημαντικών βελτιώσεων. Αυτές αφορούν την εξειδίκευση των κανόνων για τις περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα, την ενίσχυση της ανάπτυξης σε περιοχές με ειδικά χαρακτηριστικά, όπως οι συνοριακές, και τη δυνατότητα αξιοποίησης διατηρητέων κτιρίων σε αυτές τις ζώνες, συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Παράλληλα, διατηρείται η πρόβλεψη για ήπια ανάπτυξη σε περιοχές με ιδιαίτερα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά, όπου ο ανώτατος συντελεστής δόμησης περιορίζεται στο ήμισυ του ισχύοντος. Η διαδικασία για τέτοιες επενδύσεις είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς προϋποθέτει τη διενέργεια εξειδικευμένων μελετών, την εκπόνηση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, τη διεξαγωγή δημόσιας διαβούλευσης και την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος μετά από έγκριση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Παπασταύρου: Ένα πλαίσιο στρατηγικής και ευθύνης

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε τη σημασία του νέου πλαισίου, χαρακτηρίζοντάς το ως ένα στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού. Όπως ανέφερε, το πλαίσιο αυτό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια οργανωμένη και ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη, η οποία θα συνδυάζει την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι ο χωρικός σχεδιασμός αποτελεί επιλογή ευθύνης, καθώς θέτει κανόνες εκεί όπου προηγουμένως υπήρχε ασάφεια και στρατηγική εκεί όπου κυριαρχούσε ο αποσπασματικός σχεδιασμός, διασφαλίζοντας τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των ελληνικών προορισμών.

Κεφαλογιάννη: Στόχος η ποιοτική και βιώσιμη ανάπτυξη

Από την πλευρά της, η Υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, επισήμανε ότι το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αποτελεί το βασικό εργαλείο για την υλοποίηση της κυβερνητικής στρατηγικής που αποσκοπεί στην ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού. Η κ. Κεφαλογιάννη υπογράμμισε τη διττή στόχευση του πλαισίου: από τη μία πλευρά, την προστασία των προορισμών που δέχονται αυξημένες πιέσεις, και από την άλλη, τη δημιουργία προϋποθέσεων για την ανάπτυξη λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών. Όπως εξήγησε, βασική επιδίωξη είναι η επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, ώστε τα οικονομικά οφέλη να διαχέονται ευρύτερα στην κοινωνία. Η υπουργός έκλεισε την τοποθέτησή της ευχαριστώντας όλους τους συμμετέχοντες στη διαβούλευση, τονίζοντας ότι ο κοινός στόχος είναι η ενίσχυση της αξίας του ελληνικού τουρισμού με όρους βιώσιμους και προς όφελος της εθνικής οικονομίας.