Νέοι, ενοικιαστές και πόλεις πιέζουν τη στεγαστική εικόνα

Χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο η ικανοποίηση από τη στέγαση στην Ελλάδα

Η ποιότητα της στέγασης εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικότερους δείκτες ευημερίας στην Ευρώπη, με τις αποκλίσεις μεταξύ χωρών, γενεών και μορφών κατοικίας να παραμένουν έντονες. Στην ελληνική περίπτωση, η εικόνα είναι αισθητά πιο πιεσμένη, καθώς η ικανοποίηση από τις συνθήκες κατοικίας κινείται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ολοένα περισσότεροι πολίτες σκέφτονται το ενδεχόμενο μετακόμισης.

Με βάση τα στοιχεία της πανευρωπαϊκής έρευνας European Housing Trend Report 2025 του δικτύου REMAX Europe, το 66% των Ελλήνων δηλώνει ικανοποιημένο από τη στέγασή του. Το ποσοστό αυτό καταγράφει υποχώρηση σε σχέση με το 2024, την ώρα που ο μέσος όρος στην Ευρώπη διαμορφώνεται στο 77% και εμφανίζει μικρή ενίσχυση.

Στις υψηλότερες θέσεις της κατάταξης βρίσκονται χώρες όπως η Ολλανδία, η Αυστρία, η Ρουμανία, η Ελβετία και το Λουξεμβούργο, ενώ η Ελλάδα εντάσσεται στις χαμηλότερες επιδόσεις, μαζί με την Ουγγαρία. Αντίστοιχα χαμηλή εικόνα εμφανίζουν και η Ιρλανδία με τη Λιθουανία.

Η ηλικία επηρεάζει καθοριστικά την αίσθηση ικανοποίησης

Ένα από τα πιο καθαρά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η ηλικία συνδέεται άμεσα με το πώς αξιολογεί κανείς την κατοικία του. Όσο μεγαλώνει η ηλικία, τόσο αυξάνεται και το ποσοστό όσων δηλώνουν ικανοποιημένοι από τις συνθήκες στέγασης.

Τα υψηλότερα επίπεδα ικανοποίησης καταγράφονται στη λεγόμενη Σιωπηλή Γενιά, δηλαδή στις ηλικίες 79 έως 97 ετών, όπου το ποσοστό φτάνει το 93%. Ακολουθούν οι Baby Boomers με 84% και η Γενιά Χ με 75%. Στην αντίπερα όχθη, οι νεότερες ηλικίες εμφανίζονται πιο απαιτητικές αλλά και πιο δυσαρεστημένες.

Οι Millennials, ηλικίας 29 έως 44 ετών, παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά δυσαρέσκειας, που φτάνουν το 11%, ενώ ακολουθεί η Γενιά Ζ, από 13 έως 28 ετών, με 10%. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι νεότεροι στο να εξασφαλίσουν ή να διατηρήσουν ικανοποιητικές συνθήκες κατοικίας, κυρίως εξαιτίας του οικονομικού βάρους.

Ο τύπος κατοικίας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την εμπειρία διαβίωσης

Η μορφή της κατοικίας φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στο επίπεδο ικανοποίησης. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το διαμέρισμα παραμένει η κυρίαρχη επιλογή, αφού εκεί κατοικεί το 51% των πολιτών. Παρ’ όλα αυτά, όσοι ζουν σε διαμέρισμα δηλώνουν γενικά λιγότερο ικανοποιημένοι σε σύγκριση με όσους κατοικούν σε μεγαλύτερους και πιο αυτόνομους χώρους.

Αντίθετα, οι κάτοικοι μονοκατοικιών και μεζονετών εμφανίζουν σαφώς υψηλότερα ποσοστά ικανοποίησης, που φτάνουν το 80%. Ειδικά στους ιδιοκτήτες τέτοιου τύπου κατοικιών, το ποσοστό ανεβαίνει ακόμη περισσότερο, αγγίζοντας το 82%, κάτι που αναδεικνύει πόσο σημαντικοί είναι ο διαθέσιμος χώρος, η άνεση και η αίσθηση ιδιωτικότητας.

Η ίδια τάση καταγράφεται και στις στεγαστικές προτιμήσεις των Ευρωπαίων. Όταν πρόκειται για αγορά και μακροχρόνια εγκατάσταση, το ενδιαφέρον για διαμέρισμα υποχωρεί αισθητά, γεγονός που δείχνει πως οι πολίτες συνδέουν την ιδιοκατοίκηση με μεγαλύτερες και πιο λειτουργικές λύσεις.

Αστικά κέντρα, υψηλό κόστος και περιορισμένος χώρος εντείνουν την πίεση

Σημαντικό ρόλο στην τελική αξιολόγηση της στέγασης παίζει και η τοποθεσία. Οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων εμφανίζονται λιγότερο ικανοποιημένοι, με ποσοστό 75%, σε σύγκριση με όσους διαμένουν εκτός πόλεων, όπου η ικανοποίηση φτάνει το 78%. Η απόσταση αυτή συνδέεται με το ακριβότερο κόστος ζωής, τη μικρότερη διαθεσιμότητα χώρου και τη συνολική ποιότητα της καθημερινότητας.

Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ελλάδα περίπου το 32% των πολιτών δηλώνει πως σκέφτεται να αλλάξει κατοικία μέσα στον επόμενο χρόνο, αναζητώντας κατά κύριο λόγο μεγαλύτερο σπίτι. Η τάση αυτή αποκαλύπτει την αυξανόμενη στεγαστική πίεση που βιώνουν πολλά νοικοκυριά.

Οι βασικές αιτίες δυσαρέσκειας συγκεντρώνονται σε δύο άξονες. Πρώτος είναι η έλλειψη επαρκούς χώρου. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 37% όσων δηλώνουν δυσαρεστημένοι αποδίδουν εκεί το πρόβλημα, ενώ το ποσοστό ανεβαίνει στο 42% μεταξύ των Millennials και της Γενιάς Ζ. Ο δεύτερος καθοριστικός παράγοντας είναι το κόστος στέγασης, το οποίο αναφέρεται από το 34% των ερωτηθέντων, με ακόμα μεγαλύτερη ένταση σε ορισμένες αγορές.

Στην Ελλάδα, το αυξημένο στεγαστικό κόστος οδηγεί περίπου το 30% των πολιτών να εξετάζει το ενδεχόμενο μετακόμισης σε πιο οικονομικές λύσεις, στοιχείο που δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποιοτικό αλλά και καθαρά οικονομικό.

Η ιδιοκατοίκηση παραμένει ο βασικός παράγοντας ασφάλειας

Καθοριστική για το αίσθημα σταθερότητας παραμένει και η σχέση του πολίτη με το ακίνητο στο οποίο ζει. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 85% των ιδιοκτητών δηλώνει ικανοποιημένο από τις στεγαστικές του συνθήκες, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στους ενοικιαστές περιορίζεται στο 61%.

Η απόσταση αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η ιδιοκτησία κατοικίας εξακολουθεί να συνδέεται με μεγαλύτερη ασφάλεια, βεβαιότητα και προστασία απέναντι στις οικονομικές αναταράξεις. Αντίθετα, οι ενοικιαστές βρίσκονται πιο συχνά αντιμέτωποι με ανασφάλεια, αυξημένες δαπάνες και περιορισμένες δυνατότητες επιλογής.

Η συνολική εικόνα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη δείχνει ότι η στέγαση παραμένει ένα σύνθετο και άνισα κατανεμημένο πεδίο. Στην Ελλάδα, όπου η ικανοποίηση υποχωρεί και η σκέψη της μετακόμισης δυναμώνει, η ανάγκη για πιο προσιτές, ποιοτικές και βιώσιμες στεγαστικές λύσεις αποκτά όλο και πιο επιτακτικό χαρακτήρα.