Σε μια αισθητά πιο ήπια εκδοχή από εκείνη που είχε αρχικά εγκριθεί τον περασμένο Νοέμβριο κατέληξε τελικά ο Δήμος Αθηναίων για τα ηλεκτρικά πατίνια. Το δημοτικό συμβούλιο ψήφισε τη Δευτέρα νέο κανονιστικό πλαίσιο, περιορισμένο κυρίως στη χωροθέτηση και στη στάθμευση, καθώς η προηγούμενη αυστηρότερη απόφαση ακυρώθηκε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση μετά από προσφυγές εταιρειών εκμίσθωσης.
Η εξέλιξη αυτή αφήνει ουσιαστικά άλυτο το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Αθήνα: την ανεξέλεγκτη κυκλοφορία και εγκατάλειψη χιλιάδων πατινιών σε πεζοδρόμια, δρόμους και κοινόχρηστους χώρους. Παρά την αύξηση των ατυχημάτων, τους σοβαρούς τραυματισμούς και τον πρόσφατο θάνατο ανηλίκου, η αυτοδιοίκηση εξακολουθεί να κινείται μέσα σε στενά θεσμικά όρια, χωρίς πραγματική δυνατότητα παρέμβασης σε κρίσιμα ζητήματα κυκλοφορίας, ταχύτητας και ελέγχου.
Το νέο πλαίσιο περιορίζεται στη στάθμευση
Η κανονιστική που εγκρίθηκε προβλέπει τη δημιουργία 1.574 θέσεων στάθμευσης για κοινόχρηστα ηλεκτρικά πατίνια, κατανεμημένων σε 124 ζώνες μαζικής στάθμευσης σε όλες τις δημοτικές κοινότητες της Αθήνας. Οι εταιρείες εκμίσθωσης θα καταβάλλουν ετήσιο τέλος ανά θέση, το οποίο θα κυμαίνεται από 60 έως 120 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή.
Παράλληλα, απαγορεύεται η στάθμευση εκτός των ειδικά οριοθετημένων σημείων. Η κατανομή προβλέπει ότι το 90% των θέσεων θα αφορά τα πατίνια των εταιρειών εκμίσθωσης, με την καταβολή του προβλεπόμενου τέλους, ενώ το υπόλοιπο 10% θα διατίθεται για ιδιωτικά πατίνια, χωρίς χρέωση για τους χρήστες.
Ωστόσο, το νέο πλαίσιο ρυθμίζει μόνο το πού μπορούν να αφήνονται τα πατίνια. Δεν απαντά στο πώς κυκλοφορούν, ποιοι τα οδηγούν, με ποια ταχύτητα κινούνται και πώς ελέγχονται οι παραβάσεις. Αυτό ακριβώς ήταν και το σημείο που προκάλεσε τις μεγαλύτερες αντιδράσεις στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου.
Στην Αθήνα εκτιμάται ότι κυκλοφορούν περίπου 5.000 ηλεκτρικά πατίνια. Με βάση αυτόν τον αριθμό, η πρόβλεψη για 1.574 θέσεις στάθμευσης εμφανίζεται ανεπαρκής, καθώς αφήνει αναπάντητο το πρακτικό ερώτημα για το τι θα συμβεί με τα υπόλοιπα οχήματα μικροκινητικότητας που παραμένουν καθημερινά διάσπαρτα στο κέντρο και στις γειτονιές.
Η αυστηρή κανονιστική κόπηκε από την Αποκεντρωμένη
Το αρχικό σχέδιο του Δήμου Αθηναίων ήταν σαφώς αυστηρότερο. Προέβλεπε ζώνες πλήρους απαγόρευσης κυκλοφορίας, υψηλότερα πρόστιμα, άμεση απομάκρυνση πατινιών από κοινόχρηστους χώρους, καθώς και τεχνικά μέτρα για τον περιορισμό της χρήσης από ανηλίκους ή παραβατικούς χρήστες.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση, όμως, έκρινε ότι μεγάλο μέρος των προβλέψεων υπερέβαινε τις αρμοδιότητες του δήμου. Σύμφωνα με το σκεπτικό της, ζητήματα όπως η κυκλοφορία, οι ταχύτητες, τα πρόστιμα και οι απαγορεύσεις χρήσης πρέπει να ρυθμίζονται μέσω του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και όχι με δημοτική κανονιστική απόφαση.
Η αντιδήμαρχος Αστικής Αναζωογόνησης και Ανθεκτικότητας, Μάρω Ευαγγελίδου, παραδέχθηκε ότι η δημοτική αρχή υποχρεώθηκε να προσαρμοστεί στις παρατηρήσεις της Αποκεντρωμένης. Όπως εξήγησε, οι ενστάσεις αφορούσαν πέντε βασικές κατηγορίες, με κυριότερες τα πρόστιμα, τις κυρώσεις και τις απαγορεύσεις κυκλοφορίας σε συγκεκριμένα σημεία, όπως η Ερμού και οι πεζόδρομοι γύρω από την Ακρόπολη.
Ο δήμος είχε επιχειρήσει να αξιοποιήσει το άρθρο 79 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, ώστε να θεσπίσει ειδικές ρυθμίσεις για περιοχές ιδιαίτερου χαρακτήρα. Η Αποκεντρωμένη δεν αποδέχθηκε αυτή την ερμηνεία, κρίνοντας ότι απαιτούνται ειδικές κυκλοφοριακές μελέτες και ρυθμίσεις στη βάση του ΚΟΚ.
Με τον τρόπο αυτό, ακυρώθηκαν και προβλέψεις που θα έδιναν στη δημοτική αστυνομία πιο άμεσο ρόλο. Μεταξύ αυτών ήταν η δυνατότητα ακινητοποίησης πατινιών με κλείδωμα τροχών, καθώς και η ευκολότερη απομάκρυνσή τους από πεζοδρόμια και κοινόχρηστους χώρους.
Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, περιέγραψε με σαφήνεια τα πρακτικά αδιέξοδα που αντιμετωπίζει ο δήμος. Ακόμη και όταν ένα πατίνι είναι εγκαταλελειμμένο σε πεζοδρόμιο, η δημοτική αρχή δεν μπορεί να το απομακρύνει άμεσα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον τρία εγκαταλελειμμένα πατίνια στο ίδιο σημείο, να ειδοποιηθεί πρώτα η εταιρεία, να δοθεί χρόνος συμμόρφωσης και μόνο μετά να κινηθεί η διαδικασία απομάκρυνσης. Πρόκειται για διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει τουλάχιστον δέκα ώρες.
Ατυχήματα, ανήλικοι και η ανάγκη νέου ΚΟΚ
Το ζήτημα των ηλεκτρικών πατινιών έχει επανέλθει δυναμικά στην επικαιρότητα μετά τα αλλεπάλληλα περιστατικά τραυματισμών, στα οποία συχνά εμπλέκονται ανήλικοι. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το 2025 καταγράφηκαν 517 περιστατικά με ηλεκτρικά πατίνια, από τα οποία δύο ήταν θανατηφόρα. Το 2026 έχει ήδη σημειωθεί ακόμη ένας θάνατος ανηλίκου.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με στοιχεία της ΠΟΕΔΗΝ, περισσότεροι από 400 ανήλικοι χρειάστηκαν νοσηλεία μετά από ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια. Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν μια κατάσταση που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με ρυθμίσεις στάθμευσης.
Στους δρόμους της Αθήνας η εικόνα παραμένει προβληματική: πατίνια παρατημένα σε πεζοδρόμια, αποκλεισμένες διαβάσεις, χρήστες χωρίς κράνος, ανήλικοι που κινούνται ανάποδα σε μονόδρομους και οχήματα που αναπτύσσουν ταχύτητες επικίνδυνες για πεζούς και οδηγούς.
Ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων, Κώστας Μπακογιάννης, έθεσε το ζήτημα της αναλογίας ανάμεσα στις νέες θέσεις και στον συνολικό αριθμό των πατινιών, επισημαίνοντας ότι η χωροθέτηση 1.574 θέσεων δεν απαντά στο πρόβλημα των περίπου 5.000 πατινιών που κυκλοφορούν στην πόλη.
Η τελική λύση φαίνεται πλέον να μεταφέρεται στην κεντρική κυβέρνηση. Εντός του Ιουνίου, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των συναρμόδιων υπουργείων, αναμένεται νέα νομοθετική παρέμβαση για την αυστηροποίηση του ΚΟΚ σε ό,τι αφορά τα οχήματα μικροκινητικότητας.
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να προβλέπει καθολική απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανηλίκους, είτε πρόκειται για ιδιόκτητα είτε για κοινόχρηστα οχήματα. Παράλληλα, σχεδιάζεται να καταστεί υποχρεωτική η ασφάλιση για όλους τους ενήλικους χρήστες.
Προβλέπεται επίσης αυστηροποίηση των προστίμων τόσο για οδηγούς όσο και για επιχειρήσεις που παρεμβαίνουν τεχνικά στα πατίνια, ώστε να μπορούν να αναπτύσσουν μεγαλύτερες ταχύτητες. Για τα κοινόχρηστα οχήματα εξετάζεται η ταυτοποίηση των χρηστών μέσω Taxisnet πριν από κάθε ενοικίαση, προκειμένου να αποκλειστεί η πρόσβαση ανηλίκων στις σχετικές πλατφόρμες.
Η υπόθεση των ηλεκτρικών πατινιών στην Αθήνα δείχνει με καθαρό τρόπο το θεσμικό κενό ανάμεσα στην πραγματικότητα των πόλεων και στην ταχύτητα με την οποία αντιδρά το κράτος. Η αυτοδιοίκηση δηλώνει ότι δεν έχει τα εργαλεία, οι εταιρείες προστατεύουν τα συμφέροντά τους, οι πολίτες βλέπουν τα πεζοδρόμια να καταλαμβάνονται και οι ανήλικοι εκτίθενται καθημερινά σε κινδύνους. Η νέα κανονιστική βάζει μια τάξη στη στάθμευση, αλλά το μεγάλο πρόβλημα της κυκλοφορίας παραμένει ανοιχτό.
