Νηπιαγωγοί δύο ταχυτήτων: Ζητούν άμεση μείωση του διδακτικού ωραρίου

Την άμεση αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για το διδακτικό ωράριο των νηπιαγωγών ζητά ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νηπιαγωγών, καταγγέλλοντας μια διαχρονική ανισότητα που διαχωρίζει τους εκπαιδευτικούς του ίδιου κλάδου με βάση την οργανικότητα του σχολείου στο οποίο υπηρετούν και όχι τα χρόνια προϋπηρεσίας τους.

Σε επιστολή που απέστειλε προς το υπουργείο Παιδείας, ο Σύλλογος επισημαίνει ότι το έργο των νηπιαγωγών είναι σύνθετο, εξαιρετικά απαιτητικό και δεν εξαντλείται στη διδασκαλία γνωστικών αντικειμένων. Περιλαμβάνει καθημερινή φροντίδα, συνεχή επίβλεψη, προστασία, κοινωνικοποίηση και συναισθηματική στήριξη παιδιών ηλικίας από 4 έως 6 ετών.

Σε αντίθεση με άλλες βαθμίδες της εκπαίδευσης, ο νηπιαγωγός παραμένει σε αδιάλειπτη εγρήγορση σε όλη τη διάρκεια του σχολικού προγράμματος, χωρίς διδακτικά κενά ή ουσιαστικά διαστήματα αποφόρτισης. Η ευθύνη για την ασφάλεια, τη συμπεριφορά και την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών παραμένει συνεχής από την έναρξη έως τη λήξη του ημερήσιου προγράμματος.

Κεντρικό αίτημα των εκπαιδευτικών είναι η πλήρης εξομοίωση των νηπιαγωγών με τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ως προς τις προβλεπόμενες μειώσεις του διδακτικού ωραρίου. Όπως υποστηρίζουν, το σημερινό καθεστώς παραγνωρίζει την προϋπηρεσία χιλιάδων εργαζομένων και δημιουργεί άνιση μεταχείριση μέσα στον ίδιο επαγγελματικό κλάδο.

Ο Σύλλογος υπενθυμίζει ότι από το 2016 έως σήμερα οι απαιτήσεις της προσχολικής εκπαίδευσης έχουν αυξηθεί σημαντικά. Η εφαρμογή του Ενιαίου Τύπου Ολοήμερου Νηπιαγωγείου, η καθιέρωση της δίχρονης υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης, η ενίσχυση των διαδικασιών αξιολόγησης και η διόγκωση των διοικητικών και γραφειοκρατικών υποχρεώσεων έχουν μεταβάλει ριζικά τον χαρακτήρα της καθημερινής εργασίας.

Παράλληλα, οι νηπιαγωγοί καλούνται να διαχειριστούν ολοένα περισσότερα παιδιά με διαφορετικές εκπαιδευτικές, κοινωνικές και συναισθηματικές ανάγκες. Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας, η επικοινωνία με τις οικογένειες και η αντιμετώπιση σύνθετων περιστατικών έχουν αυξήσει τον πραγματικό φόρτο, χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη θεσμική αναγνώριση από το υπουργείο Παιδείας.

Οι εκπαιδευτικοί ξεκαθαρίζουν ότι η μείωση του διδακτικού ωραρίου δεν αποτελεί προνόμιο ή ευνοϊκή μεταχείριση. Τη χαρακτηρίζουν αναγκαία πράξη δικαιοσύνης, αναγνώρισης της πολυετούς προσφοράς τους και ουσιαστικής ενίσχυσης της προσχολικής εκπαίδευσης. Όπως τονίζουν, η επένδυση στα παιδιά προϋποθέτει τη στήριξη των ανθρώπων που τα υποδέχονται στο πρώτο σχολικό περιβάλλον της ζωής τους.

Νηπιαγωγοί δύο ταχυτήτων με υπουργική απόφαση

Στην επιστολή υπογραμμίζεται ότι η προσχολική εκπαίδευση αποτελεί τη βάση ολόκληρου του εκπαιδευτικού συστήματος και τον πρώτο καθοριστικό σταθμό για τη μαθησιακή, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Παρά τον κρίσιμο αυτό ρόλο, οι νηπιαγωγοί εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με μια θεσμοθετημένη ανισότητα που παραμένει άλυτη σχεδόν μία δεκαετία.

Με την Υπουργική Απόφαση 127187/Ε1/01-08-2016, το διδακτικό ωράριο συνδέθηκε με την οργανικότητα της σχολικής μονάδας. Έτσι, οι εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σε μονοθέσια, διθέσια και τριθέσια νηπιαγωγεία υποχρεώνονται να διδάσκουν 25 ώρες την εβδομάδα, ανεξάρτητα από τα χρόνια υπηρεσίας, την επαγγελματική εμπειρία ή τον βαθμό τους.

Στις μεγαλύτερες σχολικές μονάδες, αντίθετα, προβλέπεται σταδιακή μείωση του ωραρίου ανάλογα με την προϋπηρεσία. Το αποτέλεσμα είναι να έχουν δημιουργηθεί εκπαιδευτικοί δύο ταχυτήτων μέσα στον ίδιο κλάδο, με διαφορετικά δικαιώματα παρότι διαθέτουν αντίστοιχα προσόντα και εκτελούν το ίδιο παιδαγωγικό έργο.

Ένας νηπιαγωγός με 25 ή 30 χρόνια υπηρεσίας, όταν εργάζεται σε μικρό νηπιαγωγείο, εξακολουθεί να έχει ακριβώς το ίδιο διδακτικό ωράριο με έναν νεοδιορισμένο συνάδελφό του. Η εμπειρία, η πολυετής προσφορά και η υπηρεσιακή διαδρομή του δεν έχουν καμία πρακτική αναγνώριση από την Πολιτεία.

Η ανισότητα γίνεται ακόμη εντονότερη, καθώς η πλειονότητα των νηπιαγωγείων στην Ελλάδα είναι μικρής οργανικότητας. Αυτό σημαίνει ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του κλάδου αποκλείεται στην πράξη από οποιαδήποτε μείωση διδακτικού ωραρίου σε όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του, σε αντίθεση με όσα ισχύουν για τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Ο πραγματικός χρόνος εργασίας, πάντως, υπερβαίνει κατά πολύ τις ώρες διδασκαλίας μέσα στην τάξη. Η δημιουργία και η προσαρμογή εκπαιδευτικού υλικού, η οργάνωση των μαθησιακών γωνιών, η προετοιμασία δραστηριοτήτων και η διαφοροποίηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας ανάλογα με τις ανάγκες κάθε παιδιού απαιτούν πρόσθετη εργασία εκτός σχολικού προγράμματος.

Στον ίδιο φόρτο προστίθενται η επικοινωνία με τους γονείς, η σύνταξη διοικητικών εγγράφων, η ενημέρωση ηλεκτρονικών συστημάτων και η διαχείριση των συνεχώς αυξανόμενων γραφειοκρατικών υποχρεώσεων. Πρόκειται για εργασίες που πραγματοποιούνται συνήθως εκτός του επίσημου ωραρίου, χωρίς να καταγράφονται ή να συνυπολογίζονται θεσμικά.

Επαγγελματική εξουθένωση και απογευματινές υποχρεώσεις

Οι νηπιαγωγοί συμμετέχουν επίσης σε επιμορφωτικές δράσεις, σεμινάρια, εκπαιδευτικά προγράμματα και ενημερωτικές συναντήσεις, οι οποίες πραγματοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά μετά τη λήξη του διδακτικού και εργασιακού ωραρίου. Σε αρκετές περιπτώσεις καταλαμβάνουν ολόκληρα απογεύματα και προστίθενται στις ήδη αυξημένες καθημερινές απαιτήσεις.

Η διαρκής επιμόρφωση αποτελεί αναγκαίο μέρος του σύγχρονου εκπαιδευτικού έργου, καθώς οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να παρακολουθούν νέες παιδαγωγικές μεθόδους, προγράμματα, ψηφιακά εργαλεία και νομοθετικές αλλαγές. Ο χρόνος που αφιερώνεται σε αυτές τις διαδικασίες, ωστόσο, παραμένει αόρατος για το ισχύον εργασιακό πλαίσιο.

Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Νηπιαγωγών, ο συνδυασμός της αδιάλειπτης ευθύνης μέσα στην τάξη, των διοικητικών καθηκόντων και της εργασίας εκτός ωραρίου δημιουργεί συνθήκες επαγγελματικής εξουθένωσης. Η απουσία οποιασδήποτε ουσιαστικής μείωσης για έμπειρους εκπαιδευτικούς επιβαρύνει χιλιάδες εργαζομένους και επηρεάζει αναπόφευκτα την ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Δέκα χρόνια μετά την εφαρμογή της επίμαχης υπουργικής απόφασης, ο Σύλλογος θεωρεί ότι το πλαίσιο δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες της προσχολικής εκπαίδευσης ούτε στις αρχές της ισότητας και της δικαιοσύνης που οφείλει να υπηρετεί το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.

Για τον λόγο αυτό ζητείται η άμεση τροποποίηση της Υπουργικής Απόφασης 127187/Ε1/01-08-2016 και η εφαρμογή κλιμακωτής μείωσης του διδακτικού ωραρίου για όλους τους νηπιαγωγούς, με μοναδικό κριτήριο τα χρόνια υπηρεσίας και όχι την οργανικότητα της σχολικής μονάδας.

Παράλληλα, ζητείται η πλήρης εξομοίωση του κλάδου με τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και η έμπρακτη αναγνώριση των αυξημένων παιδαγωγικών, διοικητικών και κοινωνικών απαιτήσεων που χαρακτηρίζουν σήμερα τη λειτουργία των νηπιαγωγείων.

Η Πολιτεία καλείται να εγκαταλείψει ένα πλαίσιο που διατηρεί άνισους όρους εργασίας και απαξιώνει την πολυετή προσφορά των εκπαιδευτικών. Η ενίσχυση της προσχολικής εκπαίδευσης δεν μπορεί να περιορίζεται σε εξαγγελίες, όταν οι άνθρωποι που τη στηρίζουν καθημερινά εργάζονται με εξαντλητικό ωράριο και χωρίς στοιχειώδη αναγνώριση της εμπειρίας τους.