Νομοσχέδιο Μαγιάρ για ξεπάγωμα κονδυλίων ΕΕ

Η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας, υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ, προχώρησε σε μια κρίσιμη νομοθετική πρωτοβουλία, καταθέτοντας ένα εκτενές νομοσχέδιο 110 σελίδων. Βασικός στόχος του είναι να ικανοποιήσει τις προϋποθέσεις που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την αποδέσμευση κονδυλίων, τα οποία είχαν παγώσει επί των ημερών του προκατόχου του, Βίκτορ Όρμπαν, λόγω συστημικών ζητημάτων διαφθοράς και παραβιάσεων του κράτους δικαίου.

Το νομοσχέδιο, το οποίο δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του κοινοβουλίου αργά το βράδυ της Τρίτης, εισάγει μια σειρά από μεταρρυθμίσεις. Επικεντρώνεται στην ενίσχυση του πλαισίου κατά της διαφθοράς, με αυστηρότερους κανόνες για τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης των πολιτικών προσώπων. Παράλληλα, προβλέπεται η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της Αρχής Ακεραιότητας (Integrity Authority), ενός θεσμού που δημιουργήθηκε για την εποπτεία της χρήσης των ευρωπαϊκών πόρων. Σημαντικές είναι επίσης οι διατάξεις για την αύξηση του ανταγωνισμού και της διαφάνειας στις διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων, ενώ προωθείται και η κατάργηση των λεγόμενων "δημόσιων ιδρυμάτων-καταπιστευμάτων", τα οποία συχνά κατηγορούνταν για έλλειψη λογοδοσίας.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια της συμφωνίας που είχε επιτύχει ο Μαγιάρ με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η συμφωνία προβλέπει την αποδέσμευση 16,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, υπό τον όρο της υλοποίησης συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων. Υπενθυμίζεται ότι ο Μαγιάρ ανέτρεψε τον Όρμπαν στις εκλογές του Απριλίου, έχοντας ως κεντρικό άξονα της προεκλογικής του εκστρατείας την καταπολέμηση της διαφθοράς και το ξεμπλοκάρισμα των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Το χρονοδιάγραμμα για την ψήφιση του νομοσχεδίου είναι εξαιρετικά πιεστικό, καθώς περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ από το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ λήγουν στο τέλος Αυγούστου. Το κόμμα του Μαγιάρ διαθέτει άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, άνω των δύο τρίτων, γεγονός που του επιτρέπει να προωθεί νομοθετήματα χωρίς να χρειάζεται η στήριξη της αντιπολίτευσης.

Μια ιδιαίτερα καινοτόμα διάταξη του νομοσχεδίου αφορά την υποχρέωση των συζύγων των κορυφαίων κυβερνητικών και κρατικών αξιωματούχων να υποβάλλουν και εκείνοι δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων. Η κατάθεση του νομοσχεδίου συνέπεσε χρονικά με την απαγγελία κατηγοριών από τους εισαγγελείς κατά του επικεφαλής της Αρχής Ακεραιότητας, Ferenc Biro, για υπεξαίρεση που φέρεται να προκάλεσε ζημία ύψους 140 εκατομμυρίων φιορινιών (περίπου 455.018 δολάρια).

Ο Biro αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή σε παράνομες ενέργειες, χαρακτηρίζοντας τις κατηγορίες ως πολιτικά υποκινούμενες. Υποστήριξε ότι στόχος τους είναι η απαξίωση του οργανισμού που έχει επιφορτιστεί με την εποπτεία των κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσιεύματα του HVG, ο πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει την αποπομπή του Biro, εφόσον κριθεί ότι δεν πληρούνται πλέον οι όροι του διορισμού του.

Το κλίμα στην Ουγγαρία έχει αλλάξει ριζικά μετά την αποχώρηση του Όρμπαν, με τις αρχές να εντείνουν τις έρευνες για υποθέσεις διαφθοράς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εκ νέου ενεργοποίηση, από τους εισαγγελείς, της έρευνας για φερόμενη εσωτερική πληροφόρηση στην εταιρεία Mol Nyrt., ακυρώνοντας προηγούμενη απόφαση της αστυνομίας να θέσει την υπόθεση στο αρχείο, όπως μεταδίδει το 444.

Η Ουγγαρία, σύμφωνα με τον δείκτη διαφθοράς της Transparency International, κατατάσσεται στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με τη Βουλγαρία. Η οργάνωση έχει επανειλημμένα επικρίνει την πολιτική ατιμωρησίας που επικρατούσε επί διακυβέρνησης Όρμπαν, κάνοντας λόγο για ουσιαστική "κατάληψη" του κράτους από κομματικά συμφέροντα. Ο ίδιος ο Biro εκτίμησε πρόσφατα ότι η διαφθορά κατά τη διάρκεια της 16ετούς διακυβέρνησης του Όρμπαν πιθανότατα κόστισε στους Ούγγρους φορολογούμενους περίπου 60 τρισεκατομμύρια φιορίνια.