Σημαντική επιτάχυνση καταγράφουν οι τιμές του πετρελαίου, την ώρα που τα ναύλα εκτοξεύονται, καθώς η ανησυχία για την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων εντείνεται μετά τα αεροπορικά πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης. Η νέα φάση έντασης στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τους φόβους για ένα ακόμη κύμα πληθωριστικών πιέσεων, ενώ οι αγορές επιχειρούν να αποτιμήσουν τις συνέπειες στην πορεία των επιτοκίων και στους ρυθμούς της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι κάθε ανατίμηση του πετρελαίου μεταφέρεται άμεσα στους δείκτες τιμών. Η Capital Economics υπολογίζει ότι ετήσια αύξηση 5% στην τιμή του αργού προσθέτει κατά μέσο όρο περίπου 0,1 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό των μεγάλων οικονομιών. Σε αυτό το περιβάλλον, κίνηση προς τα 100 δολάρια ανά βαρέλι θα μπορούσε να ενισχύσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά 0,6 έως 0,7 ποσοστιαίες μονάδες. Έρευνα του 2017 από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με ανάλυση της περιόδου 1970-2015, κατέδειξε ότι άνοδος 10% στο διεθνές κόστος πετρελαίου αυξάνει κατά μέσο όρο κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες τον εγχώριο πληθωρισμό. Η μεταβολή αυτή αντανακλάται και στο κόστος δανεισμού. Στη Βρετανία, οι αγορές αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους για την πορεία των επιτοκίων από την Bank of England, με την πιθανότητα μείωσης στο 3,5% να διαμορφώνεται πλέον στο 68% έναντι 75% πριν από το άνοιγμα των συναλλαγών, ενώ δεύτερη μείωση τοποθετείται χρονικά τον Ιούλιο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ενδεχόμενο παρέμβασης του Ιράν στα Στενά του Hormuz. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη διαθέτει ευρύ φάσμα μέσων για να επιχειρήσει αποκλεισμό του περάσματος. Ο Nick Childs του International Institute for Strategic Studies αναφέρει ότι η χώρα έχει αναπτύξει σημαντικό οπλοστάσιο που περιλαμβάνει ναρκοθέτηση, ταχύπλοα επιθετικά σκάφη, υποβρύχια, drones και πυραυλικά συστήματα, μέσα ικανά να προκαλέσουν σοβαρή διαταραχή και να θέσουν σε κίνδυνο ναυτικές μονάδες και πλοία αποναρκοθέτησης εφόσον χρησιμοποιηθούν συντονισμένα. Παραμένει επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχευμένων παρενοχλήσεων συγκεκριμένων πλοίων ισραηλινών, αμερικανικών ή δυτικών συμφερόντων, επιλογή που θα διατηρούσε την ένταση σε υψηλά επίπεδα. Μια καθολική διακοπή της διέλευσης θα συνιστούσε ακραία κίνηση με σοβαρές επιπτώσεις και για βασικούς εμπορικούς εταίρους του Ιράν, όπως η Κίνα, το Qatar και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ο οικονομικός αναλυτής Ed Conway προειδοποιεί για επιπτώσεις που μπορεί να λάβουν σεισμικές διαστάσεις. Η αρχική αντίδραση των αγορών εμφανίζεται συγκρατημένη, στοιχείο που δεν προδικάζει περιορισμένο βάθος συνεπειών. Το ερώτημα αφορά τη διάρκεια και την ένταση της διαταραχής. Οι ναυτιλιακές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στα Στενά του Hormuz αναμένουν να διαπιστώσουν εάν οι διελεύσεις μπορούν να συνεχιστούν ομαλά, ενώ το κόστος ασφάλισης βρίσκεται στο μικροσκόπιο. Βραχυπρόθεσμα, το περιβάλλον αυτό μεταφράζεται σε υψηλότερο πληθωρισμό μέσω ακριβότερου πετρελαίου και μεταφορών, με τελική αντανάκλαση στις τιμές καυσίμων. Παράλληλα, προκύπτουν δευτερογενείς επιδράσεις, καθώς το Dubai, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Qatar κατέχουν κομβική θέση στις παγκόσμιες ροές. Ενδεχόμενη αποφυγή πτήσεων μέσω ΗΑΕ, με το Dubai να συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα αεροδρόμια διεθνώς, θα επηρέαζε τις μετακινήσεις επιβατών και εμπορευμάτων σε ευρεία κλίμακα. Οι αγορές βρίσκονται στην πρώτη ημέρα αποτίμησης εξελίξεων που δύνανται να αναδιαμορφώσουν το ενεργειακό και οικονομικό τοπίο.
Παρά το γεγονός ότι το Ιράν καλύπτει περίπου το 3% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, σύμφωνα με τον International Energy Agency, ο έλεγχος των Στενών του Hormuz του προσδίδει καθοριστική γεωοικονομική βαρύτητα. Η Kpler αναφέρει ότι οι αναχωρήσεις δεξαμενόπλοιων από το ανατολικό τμήμα του περάσματος περιορίστηκαν χθες σε τρία πλοία έναντι 10 έως 11 ημερησίως το προηγούμενο διάστημα, εξέλιξη που αποδίδεται σε επιθέσεις κοντά στις εκβολές του Κόλπου, σε αναπροσαρμογές ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου και σε ακυρώσεις καλύψεων. Ακόμη και με ανοιχτό το πέρασμα, η αναμονή για σταθεροποίηση και οι αλλαγές διαδρομών επιβαρύνουν τον χρόνο παράδοσης και το κόστος.
Ο Paolo Zanghieri της Generali Investments εκτιμά ότι η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν ενδέχεται να έχει μεγαλύτερη διάρκεια από την κρίση του καλοκαιριού του 2025. Πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz θα μπορούσε να αφαιρέσει 15% έως 20% της παγκόσμιας παραγωγής. Παρά την αύξηση παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως από την OPEC+ και την ύπαρξη πλεονάζουσας δυναμικότητας, η λειτουργία του περάσματος παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Μερική διαταραχή λόγω σποραδικών επιθέσεων ή ναρκοθέτησης δύναται να ωθήσει τις τιμές προς τα 90 δολάρια ή και υψηλότερα, ενώ πλήγματα σε εγκαταστάσεις του Κόλπου θα ενίσχυαν περαιτέρω την ανοδική δυναμική, με συνέπειες στις σχέσεις του Ιράν με την Κίνα.
Η Μέση Ανατολή αποτελεί τη σημαντικότερη πετρελαιοπαραγωγό περιφέρεια και κομβικό άξονα θαλάσσιου εμπορίου. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Hormuz, ένα πέρασμα πλάτους 33 χιλιομέτρων στο στενότερο σημείο του, εντός των χωρικών υδάτων του Ιράν και του Oman, που οδηγεί στον Κόλπο του Oman και από εκεί στις διεθνείς αγορές. Αναλυτές της Goldman Sachs έχουν προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενος αποκλεισμός θα μπορούσε να ωθήσει την τιμή άνω των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, εξέλιξη με ευρείες γεωοικονομικές επιπτώσεις για ολόκληρη την περιοχή.
