Οι ασθενείς βαθμολογούν το ΕΣΥ, αλλά τα προβλήματα παραμένουν άθικτα

Στην τελική φάση περνά η επέκταση της ψηφιακής αξιολόγησης των δημόσιων νοσοκομείων από τους ίδιους τους ασθενείς, καθώς το υπουργείο Υγείας προχωρά στην ένταξη των ογκολογικών και παιδιατρικών νοσηλευτικών ιδρυμάτων στο υφιστάμενο σύστημα βαθμολόγησης.

Μέχρι σήμερα, τη δυνατότητα αξιολόγησης έχουν όσοι νοσηλεύονται τουλάχιστον μία ημέρα σε Γενικό Νοσοκομείο του ΕΣΥ. Μετά την έκδοσή τους μπορούν να καταγράψουν την εμπειρία τους και να βαθμολογήσουν τις υπηρεσίες που έλαβαν κατά τη διάρκεια της παραμονής τους.

Το Ψηφιακό Εργαλείο Αξιολόγησης της Εμπειρίας του Ασθενή λειτουργεί από τον Ιούλιο του 2025. Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω αυτοματοποιημένων μηνυμάτων SMS, τα οποία αποστέλλονται στους πολίτες που λαμβάνουν εξιτήριο από τα δημόσια νοσοκομεία.

Μέσω του συστήματος συλλέγονται σε πραγματικό χρόνο οι απόψεις των νοσηλευομένων για την κατάσταση των νοσοκομείων, τις υπηρεσίες, την εξυπηρέτηση, τις υποδομές και τις συνθήκες νοσηλείας. Στόχος είναι να εντοπίζονται οι αδυναμίες και να προκύπτουν συγκεκριμένα στοιχεία για τις δυσλειτουργίες του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Η καταγραφή των προβλημάτων, ωστόσο, δεν έχει συνοδευτεί μέχρι σήμερα από τις απαιτούμενες παρεμβάσεις. Παρότι η αξιολόγηση εφαρμόζεται επί έναν χρόνο και οι ασθενείς βαθμολογούν τομείς όπως η καθαριότητα και η σίτιση, οι χαμηλές επιδόσεις δεν οδήγησαν σε ουσιαστικές διορθωτικές κινήσεις από τις διοικήσεις των νοσοκομείων.

Η κυβέρνηση προβάλλει την αξιολόγηση ως εργαλείο διαφάνειας και αναβάθμισης των υπηρεσιών, όμως η αξία της περιορίζεται όταν οι αρμόδιοι καταγράφουν τα παράπονα χωρίς να αντιμετωπίζουν τις αιτίες τους. Ένα ψηφιακό ερωτηματολόγιο δεν βελτιώνει από μόνο του τις συνθήκες νοσηλείας, ούτε καλύπτει τις σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό, υποδομές και βασικές υπηρεσίες.

Χαμηλές βαθμολογίες σε καθαριότητα και νοσοκομειακή σίτιση

Στις περισσότερες αξιολογήσεις των προηγούμενων μηνών, σημαντικό ποσοστό των ασθενών βαθμολόγησε αρνητικά το φαγητό που προσφέρεται κατά τη νοσηλεία. Αντίστοιχη δυσαρέσκεια καταγράφηκε και στον τομέα της καθαριότητας, κυρίως μέσα στους θαλάμους.

Τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν προβλήματα που δεν μπορούν να θεωρηθούν δευτερεύοντα. Η καθαριότητα στους χώρους νοσηλείας συνδέεται άμεσα με την προστασία των ασθενών, την πρόληψη λοιμώξεων και τη στοιχειώδη αξιοπρέπεια όσων βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση.

Η ποιότητα της σίτισης αποτελεί επίσης βασικό μέρος της νοσοκομειακής φροντίδας, ιδιαίτερα για ασθενείς που παραμένουν πολλές ημέρες στο ΕΣΥ ή ακολουθούν ειδική διατροφή. Οι χαμηλές βαθμολογίες δημιουργούν σαφή υποχρέωση στις διοικήσεις και στο υπουργείο Υγείας να παρουσιάσουν συγκεκριμένο σχέδιο βελτίωσης.

Μέχρι σήμερα, όμως, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί αναλυτικά στοιχεία για τις παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν μετά τις αρνητικές αξιολογήσεις. Δεν έχει γίνει σαφές ποια νοσοκομεία εμφάνισαν τις χαμηλότερες επιδόσεις, ποιες διοικήσεις κλήθηκαν να λογοδοτήσουν και ποια μέτρα ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Η απουσία αποτελεσματικού μηχανισμού ελέγχου κινδυνεύει να μετατρέψει την αξιολόγηση σε επικοινωνιακή διαδικασία συλλογής δεδομένων. Οι ασθενείς καλούνται να περιγράψουν τις αδυναμίες του συστήματος, ενώ οι υπεύθυνοι δεν δεσμεύονται δημόσια για συγκεκριμένες προθεσμίες και μετρήσιμες διορθώσεις.

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας αναμένεται να παρουσιάσει την επέκταση του συστήματος στα παιδιατρικά και ογκολογικά νοσοκομεία. Πρόκειται για δύο ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς, στους οποίους οι ανάγκες των ασθενών και των οικογενειών τους είναι αυξημένες.

Στο παρελθόν είχε ανακοινωθεί ότι η ψηφιακή αξιολόγηση θα εφαρμοστεί και στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών. Η συγκεκριμένη επέκταση παραμένει κρίσιμη, καθώς στα ΤΕΠ καταγράφονται συχνά μεγάλες αναμονές, συνωστισμός και σοβαρές ελλείψεις προσωπικού.

Η διαδικασία είχε «παγώσει» από το 2025

Η ένταξη των ογκολογικών και παιδιατρικών νοσοκομείων στον μηχανισμό αξιολόγησης είχε αρχικά προγραμματιστεί για το 2025. Η διαδικασία δεν προχώρησε και τέθηκε προσωρινά σε αναστολή.

Το υπουργείο Υγείας απέδωσε την καθυστέρηση στην ανάγκη αναμόρφωσης του ερωτηματολογίου, ώστε οι ερωτήσεις να προσαρμοστούν στις ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας των συγκεκριμένων δομών.

Στα παιδιατρικά νοσοκομεία απαιτείται διαφορετική προσέγγιση, καθώς την εμπειρία της νοσηλείας καλούνται ουσιαστικά να αποτιμήσουν οι γονείς ή οι κηδεμόνες των ανήλικων ασθενών. Στις ογκολογικές μονάδες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η μακροχρόνια θεραπεία, η συχνή επαφή με το νοσοκομείο και η ιδιαίτερα επιβαρυμένη ψυχολογική κατάσταση των ασθενών.

Η αξιολόγηση ενεργοποιείται πέντε ημέρες μετά το εξιτήριο. Ο ασθενής λαμβάνει μήνυμα SMS με ηλεκτρονικό σύνδεσμο και έχει τη δυνατότητα να συμπληρώσει ανώνυμα το ερωτηματολόγιο μέσα σε επτά ημέρες.

Για την είσοδο στο σύστημα χρησιμοποιούνται οι προσωπικοί κωδικοί Taxisnet. Οι πολίτες βαθμολογούν από το 1 έως το 5 διαφορετικούς τομείς της νοσηλείας τους.

Μεταξύ άλλων, αξιολογούν την κατάσταση των κτιριακών εγκαταστάσεων, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, την εξυπηρέτηση από το προσωπικό και τον χρόνο αναμονής μέχρι να φτάσουν στο τμήμα ή στην κλινική που χρειάζονται.

Η επέκταση της αξιολόγησης αποτελεί θετική κίνηση μόνο εφόσον συνοδευτεί από πραγματική λογοδοσία. Η συλλογή βαθμολογιών δεν αρκεί όταν τα αποτελέσματα παραμένουν χωρίς συνέπειες για τις διοικήσεις που αποτυγχάνουν να βελτιώσουν τις υπηρεσίες τους.

Οι ασθενείς δεν χρειάζονται ακόμη μία πλατφόρμα καταγραφής της ταλαιπωρίας τους. Χρειάζονται καθαρούς θαλάμους, αξιοπρεπή σίτιση, επαρκές προσωπικό, μικρότερες αναμονές και ασφαλείς συνθήκες νοσηλείας. Η κυβέρνηση οφείλει να αποδείξει ότι η ψηφιακή αξιολόγηση θα λειτουργήσει ως εργαλείο αλλαγών και όχι ως επικοινωνιακό άλλοθι για τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση του ΕΣΥ.