Τα πιο πρόσφατα στοιχεία από την μηνιαία έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) αναδεικνύουν με ακρίβεια την επιδείνωση στην αγοραστική δύναμη των ελληνικών νοικοκυριών. Τον Ιούλιο του 2025, σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2024, καταγράφονται μεγάλες αυξήσεις στα βασικά είδη διατροφής: φρέσκα κρέατα +9,63%, φρέσκα φρούτα και λαχανικά +5,29%, μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη +9,39%, είδη πρωινού και ροφήματα +8,40%, φρέσκα ψάρια και θαλασσινά +4,49%.
Αυτή η παραμόρφωση στις τιμές των σούπερ μάρκετ αναδεικνύει την αποτυχία των επίσημων κυβερνητικών δεσμεύσεων για αντιμετώπιση της ακρίβειας. Μια τέτοια εξαγγελία είχε γίνει στις 5 Ιουνίου 2024 από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη: είχε ανακοινώσει τη θέλησή του να ανοίξει μέτωπο με τις πολυεθνικές εταιρείες για να σταματήσει την πρακτική της επιβάρυνσης της ελληνικής αγοράς υψηλότερα από άλλες, μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές. Ωστόσο, ένα χρόνο μετά, η αγορά δείχνει συνεχή αύξηση στις τιμές, χωρίς να έχει υποχωρήσει η ακρίβεια.
Οι πολίτες, πλέον, αντιδρούν με αυξανόμενη δυσπιστία: τα επαναλαμβανόμενα κυβερνητικά μηνύματα περί μείωσης των τιμών φαίνεται πως αποδεικνύονται άκαρπα, καθώς κανένα μέτρο δεν έχει αποδώσει χειροπιαστά αποτελέσματα. Οι υποσχέσεις περί ανακοπής του κύματος ακρίβειας παραμένουν λόγια χωρίς αντίκρισμα.
Το πρόβλημα του κόστους ζωής ξεκίνησε από τον Οκτώβριο του 2021, πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, και ενέτεινε τις πιέσεις στα νοικοκυριά. Σήμερα, το 2025, η κατάσταση έχει γίνει δραματική· οι καταναλωτές βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να συρρικνώνεται, χωρίς ουσιαστική κρατική παρέμβαση για προστασία τους. Η κυβερνητική δράση περιορίζεται σε ανακοινώσεις, χωρίς να ανακόπσει το κύμα αισχροκέρδειας.
Στο φόντο αυτής της οικονομικής πίεσης, οι συστημικές τράπεζες εμφανίζουν εκρηκτικά κέρδη για το πρώτο εξάμηνο του έτους, ξεπερνώντας το αντίστοιχο ποσό που συγκεντρώνουν μέσω του ετήσιου ΕΝΦΙΑ. Οι τραπεζικές διοικήσεις θέτουν σε εφαρμογή διανομές μερισμάτων προς τους μετόχους, ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που διεγείρει έντονες αντιδράσεις.
Αξίζει να αναφερθεί ότι οι συστημικές τράπεζες είχαν διασωθεί με δημόσια κεφάλαια κατά την περίοδο των Μνημονίων. Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) αποχώρησε με ζημιά που ξεπερνά τα 40 δισεκατομμύρια ευρώ, αναδεικνύοντας την κρίσιμη εξάρτηση του τραπεζικού συστήματος από τη στήριξη του ελληνικού κράτους στο παρελθόν.
Τα οικονομικά αποτελέσματα του α’ εξαμήνου αποτυπώνουν την τάση: οι συνολικές καθαρές κερδοφορίες των τραπεζών ανήλθαν σε περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Παρά τα νέα νομοθετικά μέτρα που επέβαλαν την κατάργηση κάποιων χρεώσεων από τον περασμένο Ιανουάριο, οι τράπεζες κατάφεραν όχι μόνο να διατηρήσουν τα έσοδά τους αλλά και να τα αυξήσουν, εξασφαλίζοντας νέα έσοδα μέσα από πρόσθετες υπηρεσίες και χρεώσεις.
Αναλυτικά στα μεγέθη:
Alpha Bank: καθαρά κέρδη 517 εκατομμύρια ευρώ στο πρώτο εξάμηνο (από 322 εκατ. το αντίστοιχο διάστημα του 2024). Τα έσοδα από τόκους έφτασαν τα 794,6 εκατ., ενώ τα καθαρά έσοδα από προμήθειες και αμοιβές ανήλθαν σε 229,1 εκατ. (13% αύξηση τριμηνιαία, 21% ετήσια).
Eurobank: καθαρά κέρδη 690,5 εκατ., ελαφρώς μειωμένα κατά 4,3% σε σχέση με πέρσι. Τα κέρδη από δραστηριότητες στο εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 34,7%, φτάνοντας τα 374 εκατ. Τα έσοδα από τόκους διαμορφώθηκαν σε 1,27 δισ. ευρώ, ενώ οι αμοιβές και προμήθειες ανήλθαν στα 364 εκατ. (+28,9% ετήσια).
Εθνική Τράπεζα: κέρδη 700 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από τόκους περίπου 1,03 δισ. ευρώ (507 εκατ. το β΄ τρίμηνο), ενώ οι προμήθειες αυξήθηκαν κατά 8%, φτάνοντας τα 221 εκατ. ευρώ.
Τράπεζα Πειραιώς: καθαρά κέρδη 559 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από τόκους ανήλθαν σε 955 εκατ. ευρώ, ενώ τα καθαρά έσοδα από προμήθειες έφτασαν τα 325 εκατ. ευρώ το εξάμηνο.
Με βάσει αυτά τα οικονομικά δεδομένα, οι διοικήσεις των τραπεζών δρομολογούν διανομές μερισμάτων μεγάλων ποσών:
Alpha Bank: ήδη διανεμήθηκαν 147 εκατ. ευρώ για το β’ τρίμηνο, με προμέρισμα 111 εκατ. ευρώ προγραμματισμένο για το δ’ τρίμηνο, φτάνοντας συνολικό έως σήμερα ποσό 259 εκατ. ευρώ.
Εθνική Τράπεζα: έχει εκφράσει πρόθεση για ανάλογη διανομή (χωρίς να έχει ακόμα διευκρινιστεί ποσό).
Τράπεζα Πειραιώς: εκτιμά το ενδιάμεσο μέρισμα σε περίπου 100 εκατ. ευρώ.
Ενώ τα νοικοκυριά αγωνίζονται σε στενότητα κάτω από την πίεση της ακρίβειας, οι τράπεζες ακμάζουν με ρεκόρ κερδών και προβάλλουν μεγάλες διανομές μερισμάτων — με την επίσημη ανοχή των αρχών.
