Ολέσκι: Πόλη φάντασμα υπό ρωσική κατοχή

Η πόλη Ολέσκι, που βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή στη νότια Ουκρανία, βιώνει μια ανείπωτη ανθρωπιστική τραγωδία. Από την καταστροφή του φράγματος Καχόβκα το 2023, η περιοχή έχει μετατραπεί σε μια σύγχρονη κόλαση. Αρχικά πλημμύρισε, στη συνέχεια βομβαρδίστηκε, και σήμερα είναι πλήρως αποκομμένη από τον υπόλοιπο κόσμο. Παρά τις αντίξοες συνθήκες, περίπου 2.000 άνθρωποι, κυρίως ηλικιωμένοι και άτομα με κινητικά προβλήματα, καθώς και 47 παιδιά, παραμένουν εγκλωβισμένοι, σύμφωνα με την ουκρανική στρατιωτική διοίκηση.

Πριν από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, το Ολέσκι ήταν μια ακμάζουσα τουριστική περιοχή με 24.000 κατοίκους. Σήμερα, από τους 13 οικισμούς του δήμου, οι πέντε έχουν ισοπεδωθεί ολοσχερώς. Η πόλη έχει μετατραπεί σε μια ναρκοθετημένη παγίδα, με τον ρωσικό στρατό να έχει τοποθετήσει εκρηκτικούς μηχανισμούς σε όλους τους δρόμους πρόσβασης. Η γέφυρα Αντονίβκα, που κάποτε αποτελούσε ζωτικής σημασίας σύνδεση με την ελεγχόμενη από την Ουκρανία Χερσώνα, ανατινάχθηκε από τους Ρώσους τον Νοέμβριο του 2022, καθιστώντας οποιαδήποτε έξοδο σχεδόν αδύνατη.

Μαρτυρίες από την εμπόλεμη ζώνη

Η Ξένια Αρχίποβα, πρώην κάτοικος του Ολέσκι που τώρα οργανώνει επιχειρήσεις διάσωσης, περιγράφει μια ζοφερή πραγματικότητα. Όπως δήλωσε, οι άνθρωποι πεθαίνουν από νάρκες, το νοσοκομείο λειτουργεί με γεννήτριες, αλλά τα καύσιμα έχουν τελειώσει, καθιστώντας αδύνατες ακόμα και βασικές χειρουργικές επεμβάσεις, όπως οι ακρωτηριασμοί. Η Νατάλια, μια άλλη εκτοπισμένη, επιβεβαιώνει ότι η επιβίωση είναι ένας καθημερινός αγώνας, με ελλείψεις σε ρεύμα, νερό, φάρμακα και τρόφιμα. Οι νάρκες, όπως λέει, εκρήγνυνται ακόμα και με το πέρασμα ενός ποδηλάτη, προκαλώντας συνεχώς θανάτους.

Η απειλή του λιμού και η διεθνής αντίδραση

Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά τον περασμένο χειμώνα, όταν η ναρκοθέτηση των δρόμων ανάγκασε τους εμπόρους τροφίμων να σταματήσουν τις μεταφορές. Από τον Μάρτιο, η πείνα έχει γίνει ντε φάκτο πραγματικότητα, με τους κατοίκους να μαγειρεύουν σε ανοιχτές φωτιές λόγω έλλειψης ηλεκτρικού ρεύματος. Η Τετιάνα Χασανένκο, επικεφαλής της ουκρανικής στρατιωτικής διοίκησης στη Χερσώνα, υπογράμμισε ότι το Κίεβο, σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, επιδιώκει τη δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων. Ωστόσο, η Ρωσία, χρησιμοποιώντας τον άμαχο πληθυσμό ως ανθρώπινη ασπίδα, αρνείται να συναινέσει, με τον επικεφαλής της διοίκησης να κάνει λόγο για "Ρώσους εγκληματίες πολέμου".

Ο Ουκρανός συνήγορος πολιτών, Ντμίτρο Λούμπινετς, χαρακτήρισε την κατάσταση ως "ανθρωπιστική καταστροφή", τονίζοντας την έλλειψη τροφίμων, φαρμάκων και πόσιμου νερού. Μετά από επαφές με τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ΔΕΕΣ) και τη Ρωσίδα ομόλογό του, Τατιάνα Μοσκάλκοβα, η ΔΕΕΣ συμφώνησε στα τέλη Απριλίου να διαθέσει λεωφορεία για την εκκένωση. Στόχος είναι η μεταφορά περίπου 6.000 πολιτών, συμπεριλαμβανομένων 200 παιδιών, σε ασφαλείς περιοχές. Το Κίεβο αναμένει από τη Μόσχα να ορίσει ημερομηνία κατάπαυσης του πυρός για να ξεκινήσει η επιχείρηση.

Παράλληλες προσπάθειες και εμπόδια

Παράλληλα, η Ουκρανία έχει απευθύνει έκκληση στη διεθνή κοινότητα, μέσω του ΟΗΕ και του ΟΑΣΕ, για άμεση δράση. Το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας ζήτησε συγκεκριμένα μέτρα για τη διάσωση των πολιτών. Εν μέσω αυτής της αβεβαιότητας, κάποιοι επιχειρούν να δραπετεύσουν μόνοι τους. Η Ξένια Αρχίποβα, με την υποστήριξη του οργανισμού "Save Ukraine", ηγείται επικίνδυνων αποστολών, εκκενώνοντας 7 έως 12 άτομα την εβδομάδα. Η διαδρομή, ωστόσο, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και περιλαμβάνει έλεγχο για νάρκες ανά 100 μέτρα.

Η έξοδος από το Ολέσκι είναι ακόμα πιο δύσκολη για όσους δεν διαθέτουν ρωσικά έγγραφα. Οι ρωσικές αρχές κατοχής έχουν αυξήσει συστηματικά τα εμπόδια, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη τη μετακίνηση για τους κατόχους ουκρανικών διαβατηρίων. Ακόμα και οικογένειες με παιδιά αναγκάζονται να εκδώσουν ρωσικά διαβατήρια για να μπορέσουν να φύγουν, μια διαδικασία που προσθέτει ένα ακόμα επίπεδο δυσκολίας σε μια ήδη τραγική κατάσταση.