ΟΠΕΚΕΠΕ: Η δικογραφία της EPPO φέρνει πολιτικό πονοκέφαλο

ΟΠΕΚΕΠΕ: Νέα δικογραφία, πολιτική πίεση και σενάρια για αλλαγές

Σε νέα και πιο βαριά φάση περνά η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, μετά το αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας προς τη Βουλή για άρση ασυλίας 11 εν ενεργεία βουλευτών, στο πλαίσιο της έρευνας για φερόμενο οργανωμένο κύκλωμα απάτης με αγροτικές επιδοτήσεις. Η εξέλιξη αυτή ανεβάζει κατακόρυφα την πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση και επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο τα σενάρια για στοχευμένες παρεμβάσεις στο κυβερνητικό και κομματικό σχήμα. Στο επίκεντρο 11 νυν βουλευτές και επιπλέον πολιτικά πρόσωπα.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε επισήμως ότι ζητεί την άρση ασυλίας 11 ενεργών μελών της ελληνικής Βουλής, ενώ υπό διερεύνηση βρίσκονται επίσης πέντε πρώην βουλευτές. Παράλληλα, διαβιβάστηκαν στη Βουλή πληροφορίες για πιθανή εμπλοκή ενός πρώην υπουργού και ενός πρώην υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κάτι που ενεργοποιεί τις ειδικές συνταγματικές προβλέψεις για τα πολιτικά πρόσωπα. Η επίσημη ανακοίνωση της EPPO δεν δημοσιοποίησε ονόματα, επομένως κάθε σχετική ονοματολογία που κυκλοφορεί στη δημόσια συζήτηση αποδίδεται σε δημοσιογραφικές πληροφορίες και όχι σε επίσημη κοινοποίηση της ευρωπαϊκής αρχής. 

Τι ερευνά η EPPO για το 2021

Η δικογραφία αφορά πράξεις που φέρονται να τελέστηκαν το 2021 και συνδέονται με αδικήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έρευνα περιλαμβάνει, σύμφωνα με την EPPO, υποκίνηση σε απιστία, απάτη με υπολογιστή και ψευδή βεβαίωση με στόχο παράνομη ωφέλεια τρίτων. Η ευρωπαϊκή αρχή επισημαίνει ότι επιδιώκει τη συλλογή τόσο επιβαρυντικών όσο και απαλλακτικών στοιχείων, ώστε να διαπιστωθεί με πληρότητα η πραγματική διάσταση της υπόθεσης. 

Το άρθρο 86 και τα θεσμικά εμπόδια

Η εξέλιξη της έρευνας σκοντάφτει και στις γνωστές συνταγματικές προβλέψεις, καθώς το άρθρο 86 επιβάλλει ειδική μεταχείριση για τυχόν ευθύνες υπουργών που συνδέονται με την άσκηση των καθηκόντων τους. Αυτό σημαίνει ότι για τα πρώην ή νυν κυβερνητικά στελέχη η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν μπορεί να προχωρήσει αυτόνομα μέχρι τέλους, αλλά υποχρεούται να στείλει τα στοιχεία στη Βουλή. Με αυτόν τον τρόπο, το πολιτικό σύστημα καλείται εκ νέου να διαχειριστεί μια υπόθεση με σαφές ποινικό, αλλά και έντονα θεσμικό φορτίο. 

Συσκέψεις στο Μαξίμου και σκέψεις για επιλεκτικές κινήσεις

Στο κυβερνητικό επιτελείο η βασική γραμμή, όπως αποτυπώθηκε και στη δήλωση του Παύλου Μαρινάκη, είναι ότι κάθε περίπτωση θα εξεταστεί ξεχωριστά μόλις φτάσει το πλήρες υλικό της δικογραφίας στη Βουλή. Η διατύπωση αυτή δεν είναι τυπική. Δείχνει ότι στο Μαξίμου επιχειρούν να κερδίσουν χρόνο για να σταθμίσουν τη βαρύτητα κάθε εμπλοκής και να αποφασίσουν αν θα ακολουθηθεί ξανά το μοντέλο της προηγούμενης υπόθεσης, δηλαδή απομακρύνσεις προσώπων από κυβερνητικές θέσεις μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στο εσωτερικό της κυβέρνησης συζητούνται ήδη επιλεκτικές αντικαταστάσεις, εφόσον επιβεβαιωθεί ότι πρόσωπα με ενεργό κυβερνητικό ή κομματικό ρόλο βρίσκονται στον πυρήνα της νέας δικογραφίας.

Ανασχηματισμός στο τραπέζι, αλλά όχι οριζόντιες αποφάσεις

Η νέα δικογραφία αναθερμαίνει τα σενάρια ανασχηματισμού, χωρίς όμως να προκύπτει προς το παρόν εικόνα γενικευμένης ανατροπής. Πιο πιθανό μοιάζει το σενάριο επιλεκτικών κινήσεων, με έμφαση σε όσους κατέχουν σήμερα υπουργικά, υφυπουργικά ή κομματικά καθήκοντα. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος ακριβώς επειδή δεν αφορά μόνο βουλευτές της συμπολίτευσης, αλλά αγγίζει και πρόσωπα με κεντρικό ρόλο στον κυβερνητικό και κομματικό μηχανισμό. Αυτό είναι που μετατρέπει τη δικογραφία από κοινοβουλευτικό ζήτημα σε ενδεχόμενο καταλύτη ευρύτερων αλλαγών. 

Το επόμενο βήμα είναι πλέον στη Βουλή

Από εδώ και πέρα, το βάρος περνά στο Κοινοβούλιο, που θα κληθεί να διαχειριστεί τόσο το αίτημα για την άρση ασυλίας των 11 βουλευτών όσο και το σκέλος που αφορά τα πρώην κυβερνητικά στελέχη. Η διαδικασία που θα ακολουθηθεί, ο χρόνος στον οποίο θα κινηθεί η Βουλή και το πολιτικό μήνυμα που θα εκπέμψει η κυβέρνηση θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη συνέχεια. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ήδη περάσει από τη φάση της φημολογίας στη φάση της ανοιχτής θεσμικής δοκιμασίας για το πολιτικό σύστημα.