myAGRO: Φιέστα Μητσοτάκη πάνω στα συντρίμμια του ΟΠΕΚΕΠΕ

Σε μια επίδειξη πολιτικού θράσους εξελίχθηκαν οι χθεσινές δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την παρουσίαση της νέας πλατφόρμας myAGRO της ΑΑΔΕ για την υποβολή αιτήσεων αγροτικών ενισχύσεων. Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι «η χώρα δεν μπορεί να είναι άλλο αιχμάλωτη των κυκλωμάτων, του ρουσφετιού και του παλαιοκομματισμού», την ώρα που η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες πολιτικές πληγές της κυβερνητικής περιόδου, με στελέχη της Νέας Δημοκρατίας να έχουν βρεθεί στο επίκεντρο δικαστικών και ελεγκτικών ερευνών.

Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να παρουσιάσει τη μεταφορά της διαδικασίας στην ΑΑΔΕ ως οργανωμένη μεταρρύθμιση και αποφασιστική τομή. Ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για «επιβεβλημένη απόφαση» που αντιμετωπίζει χρόνιες παθογένειες, παρακάμπτοντας το γεγονός ότι η κίνηση πραγματοποιήθηκε υπό την πίεση των εξελίξεων γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και μετά την αφαίρεση της πιστοποίησής του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το πραγματικό διακύβευμα ήταν κρίσιμο: η Ελλάδα έπρεπε να διασφαλίσει ότι δεν θα τεθούν σε κίνδυνο κοινοτικά κονδύλια δισεκατομμυρίων ευρώ και ότι οι αγροτικές επιδοτήσεις θα συνεχίσουν να καταβάλλονται. Η κυβέρνηση εμφανίζει πλέον ως πολιτική επιτυχία μια λύση που προέκυψε όταν το προηγούμενο σύστημα είχε ήδη φτάσει σε θεσμικό αδιέξοδο.

Πανηγυρισμοί για πλατφόρμα που ακόμη δεν θεωρείται πλήρως έτοιμη

Την ώρα που ο πρωθυπουργός μιλούσε για «τιτάνια προσπάθεια» και για ένα νέο καθεστώς μεγαλύτερης διαφάνειας και έγκαιρων πληρωμών, τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) ενημέρωναν τους παραγωγούς ότι η εφαρμογή χρειάζεται ακόμη χρόνο για να καταστεί ασφαλής και πλήρως λειτουργική.

Σύμφωνα με τις σχετικές ενημερώσεις, απαιτείται να ολοκληρωθούν λειτουργίες της πλατφόρμας και να εκπαιδευτούν γεωπόνοι και χειριστές πριν το σύστημα μπορέσει να λειτουργήσει χωρίς σοβαρούς κινδύνους λαθών και καθυστερήσεων.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο προβληματική αν συγκριθεί με όσα ισχύουν στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου οι δηλώσεις για το 2026 έχουν ήδη ολοκληρωθεί εδώ και μήνες. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα από την Ε.Ε., σχεδόν το 90% των ελληνικών αγροτικών εκμεταλλεύσεων δεν διαθέτει πρόσβαση στο διαδίκτυο, γεγονός που καθιστά ακόμη δυσκολότερη την ψηφιακή μετάβαση που παρουσιάζεται από το Μαξίμου ως αυτονόητη λύση.

Η τελική προθεσμία για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης 2026 έχει οριστεί για τις 16 Οκτωβρίου. Η ημερομηνία υποβολής, ωστόσο, θα καθορίζει και τον χρόνο πληρωμής της προκαταβολής.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι για όσες αιτήσεις κατατεθούν έως τις 15 Σεπτεμβρίου, κυβερνητικός στόχος είναι η προκαταβολή να καταβληθεί μέχρι τις 31 Οκτωβρίου. Για τις υπόλοιπες αιτήσεις, οι πληρωμές προβλέπεται να γίνουν έως τις 30 Νοεμβρίου.

Το πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνηση πανηγυρίζει σήμερα για μια διαδικασία που, σε προηγούμενες χρονιές, ξεκινούσε πολύ νωρίτερα. Το 2021 η πλατφόρμα είχε ανοίξει στις 15 Απριλίου, ενώ το 2022 στις 14 Απριλίου. Το 2023 τέθηκε σε λειτουργία στις 17 Μαΐου για τις πρώτες προπαρασκευαστικές εργασίες και η ουσιαστική υποβολή αιτήσεων ξεκίνησε στις 12 Ιουνίου.

Ακολούθησε η μεγάλη επιβράδυνση. Το 2024 η διαδικασία άνοιξε στις 15 Ιουλίου και το 2025 στις 28 Μαΐου. Η αστάθεια αυτή έχει μετατρέψει κάθε χρόνο την υποβολή των δηλώσεων και την πληρωμή των ενισχύσεων σε περίοδο αγωνίας για χιλιάδες αγρότες, οι οποίοι καλούνται να προγραμματίσουν καλλιέργειες, έξοδα και υποχρεώσεις χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.

Το Μαξίμου επιχειρεί σήμερα να μετατρέψει την καθυστερημένη επανεκκίνηση σε αφήγημα αποτελεσματικότητας. Οι ημερομηνίες των προηγούμενων ετών, όμως, αποτυπώνουν μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα.

Το ατυχές «αστείο» Μητσοτάκη για αεροπλάνο και αλεξίπτωτο

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και η επιλογή του πρωθυπουργού να χρησιμοποιήσει ένα ατυχές αεροπορικό παράδειγμα απευθυνόμενος στον διοικητή της ΑΑΔΕ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η κυβέρνηση, όταν αποφάσισε να μεταφέρει τη διαδικασία, ήταν σαν να έβαζε την ΑΑΔΕ «σε ένα αεροπλάνο χωρίς αλεξίπτωτο», να της ζητούσε να πηδήξει και στη συνέχεια να της έριχνε τα αλεξίπτωτα για να τα φορέσει στον αέρα.

Η συγκεκριμένη διατύπωση αποκτά ακόμη βαρύτερη διάσταση λόγω της χρονικής συγκυρίας, καθώς η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται υπό το βάρος του θανάτου δύο πιλότων πυροσβεστικών αεροσκαφών εν ώρα καθήκοντος μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα.

Πέρα από την ατυχία της φράσης, το παράδειγμα που επέλεξε ο ίδιος ο πρωθυπουργός περιγράφει σχεδόν με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο κινήθηκε η κυβέρνηση: πρώτα κατέρρευσε το παλιό σύστημα, στη συνέχεια προέκυψε ο κίνδυνος για τις κοινοτικές ενισχύσεις και κατόπιν αναζητήθηκε επειγόντως μηχανισμός διάσωσης μέσω της ΑΑΔΕ.

Οι αγρότες, πάντως, δεν έχουν ανάγκη από φιέστες, αεροπορικές μεταφορές και επικοινωνιακούς πανηγυρισμούς. Χρειάζονται ένα σύστημα αξιόπιστο, λειτουργικό και έγκαιρο, που θα διασφαλίζει ότι οι επιδοτήσεις θα καταβάλλονται χωρίς καθυστερήσεις, αδιαφάνεια και πολιτικές παρεμβάσεις. Αυτό είναι το πραγματικό κριτήριο με το οποίο θα κριθεί το myAGRO και η κυβέρνηση.