Οι αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ βαθαίνουν την κυβερνητική πίεση
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίσσεται σε μείζον πολιτικό πλήγμα για την κυβέρνηση, με τις εξελίξεις να προκαλούν ισχυρούς κραδασμούς στο κυβερνητικό στρατόπεδο και να επιταχύνουν τις κινήσεις του Μεγάρου Μαξίμου. Ο ανασχηματισμός αποτέλεσε το πρώτο άμεσο σήμα διαχείρισης της κρίσης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, την ώρα που το περιεχόμενο της δικογραφίας και οι καταγεγραμμένες συνομιλίες τροφοδοτούν ένα εκρηκτικό σκηνικό.
Στο επίκεντρο της έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βρίσκονται πρόσωπα με κυβερνητική και πολιτική διασύνδεση, ενώ οι διάλογοι που έρχονται σταδιακά στο φως φωτίζουν πλευρές της λειτουργίας του οργανισμού την περίοδο 2020-2021. Το υλικό που έχει διαβιβαστεί στη Βουλή περιλαμβάνει συνομιλίες ανάμεσα σε πολιτικά στελέχη, υπηρεσιακούς παράγοντες και παραγωγούς, με αναφορές στη διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων και στον τρόπο με τον οποίο προωθούνταν επιμέρους υποθέσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο ξεχωρίζει η φράση που αποδίδεται σε συνομιλία του 2021 ανάμεσα σε διευθυντή γραφείου πρώην υπουργού και τον τότε πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, Δημήτρη Μελά: «να κόψουμε απ’ αλλού και να τα βάλουμε στους δικούς μας». Η αποστροφή αυτή έχει αποκτήσει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς συμπυκνώνει τη λογική που, σύμφωνα με τα ερευνητικά ευρήματα, αναζητούσε τρόπους στοχευμένης κατανομής πόρων με καθαρά πελατειακά χαρακτηριστικά.
Οι επαφές με βουλευτές και το βάρος του πορίσματος
Ιδιαίτερη επιβάρυνση προκύπτει, σύμφωνα με το πόρισμα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, για τη βουλευτή Τρικάλων της Νέας Δημοκρατίας Κατερίνα Παπακώστα. Το πόρισμα αποδίδει στην βουλευτή παρεμβάσεις προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ και προς αρμόδιους κτηνιάτρους, με στόχο την πληρωμή επιδοτήσεων σε κτηνοτρόφους της εκλογικής της περιφέρειας, παρότι οι ενισχύσεις αυτές φέρονται ως παράνομες.
Οι πρώτες επικοινωνίες της βουλευτή με τον τότε πρόεδρο του οργανισμού καταγράφονται στις 24 Αυγούστου 2021. Αρχικά οι κλήσεις της δεν απαντήθηκαν, στη συνέχεια όμως ο Δημήτρης Μελάς την κάλεσε πίσω και ακολούθησε συνομιλία στην οποία η ίδια συστήνεται ευθέως ως «Κατερίνα Παπακώστα, βουλευτής Τρικάλων». Από το περιεχόμενο της επικοινωνίας προκύπτει ότι το ενδιαφέρον της αφορούσε συγκεκριμένη υπόθεση κτηνοτρόφων της περιοχής.
Η βουλευτής αναφέρει ότι η διαδικασία στα Τρίκαλα είχε, όπως λέει, ολοκληρωθεί σε συνεννόηση με κτηνίατρο και ζητεί από τον τότε πρόεδρο να εξετάσει το «υπόλοιπο κομμάτι» από τον Σεπτέμβριο, ώστε να προχωρήσει η υπόθεση. Ο Μελάς της απαντά ότι πριν από την πληρωμή, η οποία τοποθετείται χρονικά στα τέλη Σεπτεμβρίου ή στις αρχές Οκτωβρίου, θα ληφθεί το σχετικό αρχείο από την κτηνιατρική βάση, ώστε να φανεί η νέα εικόνα.
Αμέσως μετά, ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ ενημερώνει υπηρεσιακούς παράγοντες για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Από τη μεταξύ τους συνομιλία προκύπτει ότι ο παραγωγός δεν πληρωνόταν για τα δηλωμένα ζώα του, καθώς είχε τεθεί σε ειδικό επιτόπιο έλεγχο έπειτα από καταγγελία και είχε εντοπιστεί διαφορά στο ζωικό κεφάλαιο. Υπάλληλος αναφέρει ότι δεν εμφανίζεται καμία διόρθωση στο σύστημα και ότι το ποσοστό υπέρβασης ξεπερνούσε τα επιτρεπτά όρια. Ο Μελάς απαντά ότι είχε υπάρξει συνεννόηση με κτηνίατρο στα Τρίκαλα, ώστε να μειωθεί το ποσοστό και να αποφευχθεί η κύρωση, ενώ ο υπάλληλος επιμένει ότι στα στοιχεία εξακολουθεί να εμφανίζεται σημαντική απόκλιση σε δώδεκα ζώα, με ποσοστό υπέρβασης άνω του 20%.
«Πρέπει να το φτιάξουμε» και ο μηχανισμός των παρεμβάσεων
Σε νέα επικοινωνία που ακολούθησε, ο Δημήτρης Μελάς ενημερώνει την Κατερίνα Παπακώστα ότι, σύμφωνα με την πρώτη εικόνα που έχει, η διόρθωση δεν αποτυπώνεται και ο παραγωγός φαίνεται να εμφανίζεται με τα ίδια ζώα και τα ίδια δεδομένα που είχε όταν δεν πληρώθηκε τον Μάιο. Η βουλευτής δηλώνει έκπληξη, επικαλείται διαβεβαιώσεις του αρμόδιου κτηνιάτρου ότι η αλλαγή είχε γίνει, και ζητεί να ξεκαθαριστεί το ζήτημα.
Η συνομιλία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία από το σημείο όπου η βουλευτής επιμένει ότι «πρέπει να το φτιάξουμε οπωσδήποτε», ενώ στη συνέχεια εξηγεί ότι η μείωση των ζώων είχε καταχωριστεί με αλλαγμένη ημερομηνία ώστε να φαίνεται πως είχε γίνει πριν τον έλεγχο. Κατά τα λεγόμενά της, αυτός ήταν και ο λόγος που δεν κρίθηκε αναγκαία η υποβολή ένστασης. Στο ίδιο τηλεφώνημα αναφέρεται και στην πολιτική αξία του ενδιαφερόμενου προσώπου, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «πολύ σημαντικό πρόσωπο» που είχε ήδη λάβει σχεδόν πλήρη διαβεβαίωση.
Ο Μελάς, από την πλευρά του, εμφανίζεται να εξηγεί ότι η πρόθεση εξυπηρέτησης υπήρχε και ότι ο ίδιος έχει ήδη εκτεθεί υπηρεσιακά χωρίς να έχει προσωπικό όφελος. Μέσα από αυτή τη στιχομυθία αποτυπώνεται με ένταση το κλίμα πιέσεων, διαμεσολαβήσεων και πολιτικής διεκπεραίωσης που εξετάζουν πλέον οι ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές.
Στο μεταξύ, αποκαλυπτική είναι και άλλη συνομιλία του Σεπτεμβρίου του 2021, ανάμεσα στον διευθυντή του πολιτικού γραφείου τότε υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και τον Δημήτρη Μελά. Στο επίμαχο απόσπασμα, ζητείται λίστα δικαιούχων στον νομό Αιτωλοακαρνανίας για την κλημεντίνη, προκειμένου να υπολογιστεί αν υπήρχε περιθώριο δύο έως δυόμισι εκατομμυρίων ευρώ που θα μπορούσαν να αφαιρεθούν από αλλού και να διοχετευθούν «στους δικούς μας» στο πλαίσιο στήριξης λόγω COVID. Η συνομιλία αυτή ενισχύει την εικόνα στοχευμένων παρεμβάσεων σε κατανομές επιδοτήσεων, με σαφές πολιτικό αποτύπωμα.
Οι πιέσεις βουλευτών και οι αναφορές για αλλαγές «από το παράθυρο»
Η δικογραφία περιλαμβάνει και επιπλέον συνομιλίες που καταγράφηκαν τον Νοέμβριο του 2021 από τις Εσωτερικές Υποθέσεις. Σε αυτές εμφανίζεται βουλευτής από τη Βόρεια Ελλάδα, ο οποίος συγκαταλέγεται στους 11 εν ενεργεία βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας για τους οποίους έχει ζητηθεί άρση ασυλίας. Το περιεχόμενο των συνομιλιών δείχνει πίεση για τη διευθέτηση εκκρεμούς υπόθεσης που είχε ήδη συζητηθεί σε προηγούμενη επικοινωνία.
Σε έναν από αυτούς τους διαλόγους, ο βουλευτής ζητεί ενημέρωση για συγκεκριμένο πρόσωπο και ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ απαντά εμφανώς ενοχλημένος, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για τον μοναδικό μεταξύ 550 εκκρεμών περιπτώσεων του 2015 που τελικά είχε ήδη πληρωθεί για τα έτη 2019, 2020 και 2021. Στο ίδιο πλαίσιο δηλώνει ότι ο ίδιος είχε βάλει την υπόθεση «από το παράθυρο», ώστε να πληρωθεί το 2019 και να συνεχιστούν οι πληρωμές και τα επόμενα χρόνια.
Σε άλλη καταγεγραμμένη συνομιλία, βουλευτής φέρεται να ζητεί επίμονα παρέμβαση στο ψηφιακό σύστημα για τροποποίηση στοιχείων παραγωγού. Η αναφορά συνδέεται με υπόθεση σχετική με τα γάλατα, με τον βουλευτή να υποστηρίζει ότι ο ενδιαφερόμενος θα έπρεπε να λάβει χρήματα, όμως δεν του είχε επιτραπεί να κάνει τροποποιητική δήλωση. Η απάντηση του Δημήτρη Μελά έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς περιγράφει τις διοικητικές πράξεις και τις τροποποιήσεις ως «δική μας εφεύρεση» και παραδέχεται ότι στο παρελθόν, όταν οι αλλαγές γίνονταν χειρόγραφα, «μας τα φέρνατε, τα αλλάζαμε και το βάζαμε στην άκρη και το κρύβαμε».
Οι αποκαλύψεις αυτές εντείνουν την πολιτική πίεση και μετατρέπουν την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ σε πεδίο σοβαρής θεσμικής και κυβερνητικής δοκιμασίας. Το υλικό που έχει φτάσει στη Βουλή δεν αφορά πλέον μεμονωμένα περιστατικά, αλλά σκιαγραφεί έναν μηχανισμό παρεμβάσεων γύρω από επιδοτήσεις, εξυπηρετήσεις και πολιτικές διασυνδέσεις, με συνέπειες που απειλούν να επεκταθούν βαθύτερα στο κυβερνητικό σύστημα.
