Οι νέες δικογραφίες για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που περιλαμβάνουν ενδείξεις για εμπλοκή πρώην υπουργών, υφυπουργών και βουλευτών, αποτελούν το αποτέλεσμα μιας εκτεταμένης και σύνθετης έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με στόχο την απόδοση ευθυνών σε όσους φέρονται να εμπλέκονται σε παράνομες επιδοτήσεις. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η υπόθεση εισέρχεται πλέον σε πιο ώριμη φάση διερεύνησης.
Η έρευνα χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς εξετάστηκαν μία προς μία οι αιτήσεις και οι επιδοτήσεις, με βασικό χρονικό επίκεντρο το 2021, περίοδο κατά την οποία φαίνεται ότι οι έλεγχοι παρουσίασαν σοβαρές ελλείψεις. Η διαδικασία περιλάμβανε και επισυνδέσεις, γεγονός που ενίσχυσε το αποδεικτικό υλικό.
Διαδοχικές αλλαγές στο πλαίσιο ελέγχων
Στο μικροσκόπιο των αρχών έχουν βρεθεί και οι αλλεπάλληλες τροποποιήσεις του πλαισίου ελέγχων. Από το 2015 έως το 2022 καταγράφονται συνολικά εννέα αλλαγές στη σχετική εγκύκλιο, εκ των οποίων οι δύο πραγματοποιήθηκαν το 2021, χρονιά που αποτελεί και το βασικό πεδίο διερεύνησης της υπόθεσης.
Η τροποποίηση του Ιανουαρίου 2021
Η πέμπτη κατά σειρά τροποποίηση, τον Ιανουάριο του 2021, εισήγαγε περιορισμούς στον τρόπο αξιολόγησης των καταγγελιών για παράνομες επιδοτήσεις. Συγκεκριμένα, όριζε ότι οι καταγγελίες μπορούσαν να αφορούν έως τέσσερα προηγούμενα έτη και εντός της ίδιας προγραμματικής περιόδου.
Παράλληλα, προβλεπόταν ότι δεν θα εξετάζονται επαναλαμβανόμενες καταγγελίες με το ίδιο περιεχόμενο, εφόσον είχαν ήδη αξιολογηθεί και κριθεί επαρκώς από τις υπηρεσίες. Επιπλέον, εισαγόταν ένας μηχανισμός «φιλτραρίσματος», σύμφωνα με τον οποίο ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αναλάμβανε να επιλύσει ζητήματα ιδιοκτησίας ή εμπράγματων δικαιωμάτων, παραπέμποντας τις σχετικές διαφορές αποκλειστικά στη δικαιοσύνη.
Η τροποποίηση του Απριλίου 2021
Λίγους μήνες αργότερα, τον Απρίλιο του 2021, ακολούθησε νέα παρέμβαση στο πλαίσιο ελέγχων. Σε αυτή προβλεπόταν η δυνατότητα υποβολής ένστασης από τον ελεγχόμενο εντός δέκα ημερών σε περίπτωση που τα δηλωθέντα στοιχεία δεν επιβεβαιώνονταν, οδηγώντας σε μείωση ή μηδενισμό της επιδότησης.
Η ίδια διαδικασία ίσχυε και για περιπτώσεις μη νομότυπων μισθωτηρίων, με την προϋπόθεση ότι τα νέα δικαιολογητικά που θα κατατίθεντο κατά την ένσταση θα αφορούσαν τα ίδια πρόσωπα, τα ίδια αγροτεμάχια και την ίδια χρονική περίοδο. Επιπλέον, δινόταν η δυνατότητα συμπλήρωσης του φακέλου με πρόσθετα έγγραφα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη ότι αρκούσε η ύπαρξη θεώρησης γνησίου υπογραφής στα σχετικά έγγραφα, χωρίς ο οργανισμός να υποχρεούται να ελέγξει τη νομιμότητα της θεώρησης, γεγονός που εγείρει ερωτήματα ως προς την επάρκεια των μηχανισμών ελέγχου.
Τα στοιχεία αυτά συνθέτουν ένα σύνθετο θεσμικό και διοικητικό πλαίσιο, το οποίο βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της έρευνας, καθώς εξετάζεται κατά πόσο οι αλλαγές αυτές επηρέασαν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων για τις φερόμενες παρατυπίες.
