Από τον Μεσαίωνα έως τη νεωτερικότητα, η εξουσία διατηρούσε πάντοτε μια προνομιακή σχέση με την παραβίαση των ορίων. Οι μονάρχες και οι ευγενείς διέθεταν θεσμοθετημένες ή αφανείς ερωμένες, ενώ η ανερχόμενη αστική τάξη του 18ου αιώνα οργάνωσε συστηματικά την πολυτελή πορνεία και τις μόνιμες μαιτρέσες ως προέκταση κοινωνικού κύρους. Η φήμη ότι η εξουσία διεγείρει την επιθυμία δεν προκύπτει από ρομαντική υπερβολή, αλλά από την επαναλαμβανόμενη ιστορική εμπειρία μιας λίμπιντο που αποδεσμεύεται από κάθε όριο.
Είναι γνωστό ότι η σεξουαλική ορμή, όταν αφεθεί χωρίς φραγμούς, δεν αναγνωρίζει διακρίσεις. Μπορεί να στραφεί προς άνθρωπο, ζώο, αντικείμενο ή πράξη, γεννώντας φετιχισμούς, ακραίες πρακτικές και εγκληματικές εκτροπές. Γι’ αυτό ακριβώς οι κοινωνίες επιβάλλουν περιορισμούς στην επιθυμία, όχι από ηθικολογία, αλλά από στοιχειώδη αυτοσυντήρηση. Χωρίς όρια, η διάλυση της κοινωνικής συνοχής και η αυτοκαταστροφική βία αποκτούν χαρακτήρα κανονικότητας.
Οι μαζικές αποκαλύψεις παιδεραστίας στους κόλπους της Καθολικής Εκκλησίας κατέδειξαν εγκλήματα εντός προστατευμένων θεσμών, με θύματα ανήλικους μαθητές. Τα πολυτελή σεξουαλικά όργια του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο παιδεραστικός τουρισμός δυτικών υπηκόων στην Ασία, η υπόθεση ομαδικού βιασμού ανήλικης στον Κολωνό και το διεθνές κύκλωμα εμπορίας ανθρώπων συγκροτούν ένα συνεχές βίας που εκτείνεται πέρα από μεμονωμένες παρεκτροπές. Πρόκειται για ένα σύστημα που τρέφεται από την ανισότητα και την ατιμωρησία.
Η έκταση αυτών των φαινομένων συνδέεται άμεσα με τη διάβρωση των ηθικών φραγμών στις δυτικές κοινωνίες και με τη χαλάρωση, ακόμη και τη συνενοχή, των μηχανισμών ελέγχου. Στον πυρήνα τους, εξυπηρετούν την ικανοποίηση διεστραμμένων επιθυμιών ατόμων που λειτουργούν μέσα σε ένα περιβάλλον απόλυτης ασφάλειας και ισχύος. Η υπόθεση Επστάιν, όμως, ξεχωρίζει, επειδή αποκαλύπτει μια ιδιότυπη κοινωνική δομή, απόλυτα εναρμονισμένη με το καθεστώς του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.
Για να κατανοηθεί το φαινόμενο, απαιτείται εγκατάλειψη της ηδονοβλεπτικής προσέγγισης που κυριάρχησε στη δημοσιογραφική κάλυψη. Το κρίσιμο στοιχείο δεν βρίσκεται στις λεπτομέρειες των εγκλημάτων, αλλά στη σχέση ισχύος μεταξύ δραστών και θυμάτων. Οι αποκαλούμενοι «πελάτες» του Επστάιν δεν συνιστούν μια τυχαία ομάδα αποκλινόντων, αλλά ένα απολύτως συγκεκριμένο κοινωνικό στρώμα.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση Ανισοτήτων του 2026, ο πλούτος στη νεοφιλελεύθερη εποχή έχει συγκεντρωθεί σε ακραίο βαθμό. Το ανώτερο 10% ελέγχει τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πλούτου, ενώ το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας περιορίζεται σε ένα ασήμαντο ποσοστό. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι ένα απειροελάχιστο κλάσμα, περίπου 60.000 πολυδισεκατομμυριούχοι, κατέχει πλούτο πολλαπλάσιο από εκείνον δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Το μερίδιό τους αυξάνεται σταθερά εδώ και δεκαετίες.
Οι πελάτες του Επστάιν προέρχονται ακριβώς από αυτό το στρώμα των υπερσυσσωρευμένων κεφαλαίων. Πολιτικά πρόσωπα διεθνούς εμβέλειας, εστεμμένοι και παράγοντες παγκόσμιας επιρροής κινούνται στην τροχιά τους, λειτουργώντας ως εξαρτήματα ενός συστήματος που συγκεντρώνει δύναμη σε πρωτοφανή κλίμακα. Η γεωγραφική τους προέλευση είναι σχεδόν αποκλειστικά δυτική, στοιχείο που αναδεικνύει τη σύνδεση του φαινομένου με συγκεκριμένες δομές εξουσίας.
Το κεφάλαιο συνήθως αποτιμάται σε χρηματικούς όρους, όμως το χρήμα αποτελεί απλώς μέσο. Η ουσία αυτής της ελίτ έγκειται στην κολοσσιαία ισχύ που συγκεντρώνει κάθε μέλος της. Απέναντί τους βρίσκονται δεκάδες θύματα ταπεινής κοινωνικής προέλευσης, παγιδευμένα μέσω υποσχέσεων και οικονομικών ανταλλαγμάτων, κακοποιημένα συστηματικά και σε ορισμένες περιπτώσεις εξοντωμένα. Η απόσταση ισχύος μεταξύ των δύο πλευρών δεν επιδέχεται ποσοτική μέτρηση.
Το ερώτημα που ανακύπτει αφορά το κίνητρο. Σε περιβάλλοντα όπου η διαθεσιμότητα πρόθυμων ενηλίκων είναι δεδομένη, η επιλογή ανηλίκων ή κοινωνικά ανίσχυρων προσώπων αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο. Δεν πρόκειται για ατομικές ψυχικές παθολογίες, ούτε για τυχαία εγκλήματα. Η συσσώρευση πλούτου και εξουσίας προϋποθέτει λειτουργικότητα, πειθαρχία και στρατηγικό υπολογισμό.
Η πράξη του βιασμού, σε αυτή την κλίμακα, αποκτά χαρακτήρα τελετουργίας απόλυτης κυριαρχίας. Η ύψιστη φαντασίωση δεν αφορά την κατοχή ισχύος, αλλά την ανεμπόδιστη άσκησή της πάνω στη ζωή και τον θάνατο άλλων. Για περιορισμένο χρόνο, οι δράστες βιώνουν την εμπειρία της θεοποίησης. Ο Επστάιν παρείχε το πλαίσιο και τα θύματα που καθιστούσαν αυτή τη φαντασίωση εφικτή.
Τα στοιχεία της υπόθεσης δείχνουν ότι η απόλαυση της απόλυτης εξουσίας δεν αρκούσε. Η φιλοδοξία επεκτεινόταν προς μια συνολική απαξίωση των κοινωνικά αδύναμων, τους οποίους το σύστημα αντιμετωπίζει ως περιττό φορτίο. Το δείγμα αυτό της παγκόσμιας οικονομικής ελίτ επιτρέπει μια ψυχρή ανάγνωση των συνεπειών της ανεξέλεγκτης κυριαρχίας της πάνω στις δυτικές κοινωνίες. Κοινωνίες που αποστραγγίζονται στο όνομα της ελευθερίας της αγοράς και μετατρέπονται σε πεδία άσκησης απόλυτης, απρόσωπης βίας.
