Ουάσινγκτον: Νέες πιέσεις στις Βρυξέλλες για χαλάρωση κανόνων βιωσιμότητας

Η Ουάσινγκτον εντείνει τις πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητώντας περαιτέρω χαλάρωση των κανονισμών που επιβάλλουν στις μεγάλες επιχειρήσεις αυστηρή ευθύνη για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού τους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι η ΕΕ είχε αναλάβει σχετική δέσμευση στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας με την κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, διασφαλίζοντας ότι οι συγκεκριμένοι κανόνες δεν θα λειτουργήσουν ως τροχοπέδη για τις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις.

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, Άντριου Πούζντερ, απηύθυνε την Παρασκευή σαφές κάλεσμα προς τις Βρυξέλλες να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που αποτυπώθηκαν στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση Τραμπ, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο Τέρνμπερι της Σκωτίας τον Ιούλιο του 2025. Το επίκεντρο των συζητήσεων ήταν η αντιμετώπιση των λεγόμενων μη δασμολογικών εμποδίων, ένα ζήτημα που παραμένει στην κορυφή της ατζέντας των διατλαντικών σχέσεων.

«Τώρα είναι η ώρα για την ΕΕ να τηρήσει τις δεσμεύσεις της», έγραψε χαρακτηριστικά ο Πούζντερ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, επικαλούμενος το πλαίσιο συμφωνίας. Βάσει αυτού, η ΕΕ είχε δεσμευτεί ρητά να διασφαλίσει ότι η Οδηγία για τη δέουσα επιμέλεια των εταιρειών ως προς τη βιωσιμότητα (CSDDD) και η Οδηγία για την εταιρική αναφορά βιωσιμότητας (CSRD) «δεν θα επιβάλλουν αδικαιολόγητους περιορισμούς στο διατλαντικό εμπόριο».

Ο Αμερικανός πρέσβης υπογράμμισε ότι οι διατάξεις με εξωεδαφική ισχύ πλήττουν άμεσα τις αμερικανικές επιχειρήσεις και τους εργαζομένους, προειδοποιώντας παράλληλα ότι οι αρνητικές συνέπειες δεν θα περιοριστούν μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στο επίκεντρο οι κανόνες για την εταιρική βιωσιμότητα

Οι δύο ευρωπαϊκές οδηγίες που επικαλείται η Ουάσινγκτον υποχρεώνουν μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών ομίλων, να δημοσιοποιούν αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις της δραστηριότητάς τους. Οι απαιτήσεις αυτές εκτείνονται και στις συνθήκες εργασίας που επικρατούν σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού των εταιρειών, ένα πεδίο που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την αμερικανική πλευρά.

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον ζητά από τις Βρυξέλλες να προχωρήσουν σε αλλαγές και στον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος επιβάλλει επιβαρύνσεις σε εισαγόμενα προϊόντα που παράγονται χωρίς να πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τις εκπομπές άνθρακα. Η αναζωπύρωση των πιέσεων έρχεται σε μια περίοδο που Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους στα μη δασμολογικά εμπόδια, μετά την εφαρμογή των δασμολογικών δεσμεύσεων που είχαν συμφωνηθεί τον Ιούλιο του 2025.

Σύμφωνα με τρεις πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων, εκτιμάται ότι το φθινόπωρο θα υπάρξουν κοινές ανακοινώσεις για τα μη δασμολογικά σκέλη της συμφωνίας του Τέρνμπερι, όπως μεταδίδει το Reuters.

Η ΕΕ έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές

Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη χαλαρώσει κατά τον τελευταίο χρόνο ορισμένες από τις πολιτικές που είχαν προκαλέσει την αντίδραση της Ουάσινγκτον, μεταξύ άλλων τη νομοθεσία κατά της αποψίλωσης των δασών και τους κανόνες για τις εκπομπές μεθανίου. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, οι Βρυξέλλες δεν προτίθενται να προχωρήσουν σε νέες παραχωρήσεις όσον αφορά τα συγκεκριμένα μέτρα.

Ανάλογη πορεία ακολούθησε και η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την εταιρική βιωσιμότητα. Η ΕΕ περιόρισε πέρυσι το πεδίο εφαρμογής των κανόνων CSRD και CSDDD, μετά τις έντονες αντιδράσεις επιχειρήσεων και κυβερνήσεων, μεταξύ άλλων από τις ΗΠΑ και το Κατάρ. Οι αλλαγές που συμφωνήθηκαν τον Δεκέμβριο περιόρισαν την εφαρμογή της οδηγίας CSDDD στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα μετατέθηκε κατά δύο χρόνια, έως τα μέσα του 2029, η προθεσμία συμμόρφωσης.

Σημαντικές αλλαγές έγιναν και στην οδηγία CSRD, η οποία υποχρεώνει τις εταιρείες να δημοσιοποιούν στοιχεία για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις της δραστηριότητάς τους. Πλέον, η οδηγία θα αφορά επιχειρήσεις με περισσότερους από 1.000 εργαζομένους, έναντι του αρχικού ορίου των 250 εργαζομένων. Αμερικανικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων ο ενεργειακός κολοσσός ExxonMobil, είχαν ζητήσει ακόμη ευρύτερες αλλαγές, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους εξαίρεσης των ξένων επιχειρήσεων από τους συγκεκριμένους κανόνες.

«Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ορισμένες θετικές μεταρρυθμίσεις στο πακέτο βιωσιμότητας του Δεκεμβρίου 2025, οι αλλαγές αυτές δεν αντιμετώπισαν πλήρως τις αμερικανικές ανησυχίες σχετικά με τις συγκεκριμένες οδηγίες», αναφέρεται σε δήλωση που συνόδευε την ανάρτηση του Πούζντερ.