Ουγγαρία: Απομάκρυνση Προέδρου από το Κοινοβούλιο

Το ουγγρικό κοινοβούλιο πρόκειται να επικυρώσει σήμερα, Δευτέρα, μια σαρωτική συνταγματική αναθεώρηση που εισηγείται η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ, με απώτερο σκοπό την απομάκρυνση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Τάμας Σούγιοκ. Ο τελευταίος έχει χαρακτηριστεί από τον ίδιο τον Μαγιάρ ως «μαριονέτα» του προκατόχου του, Βίκτορ Όρμπαν, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας πολιτικής περιόδου για τη χώρα.

Η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται ως άμεση συνέπεια της συντριπτικής εκλογικής νίκης του κόμματος Tisza τον περασμένο Απρίλιο, η οποία τερμάτισε τη δεκαεξαετή κυριαρχία του εθνικιστή Όρμπαν. Ο Μαγιάρ, επικαλούμενος την ισχυρή λαϊκή εντολή που έλαβε, επιδιώκει να διαλύσει συστηματικά τα κέντρα εξουσίας που είχε οικοδομήσει ο προκάτοχός του, τα οποία, όπως υποστηρίζει, υπονόμευσαν τους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας.

Παρότι ο θεσμός του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Ουγγαρία διαθέτει περιορισμένες αρμοδιότητες, όπως η άσκηση βέτο στη νομοθεσία ή η παραπομπή νόμων για έλεγχο συνταγματικότητας, η συμβολική του βαρύτητα παραμένει σημαντική. Η κίνηση αυτή εκλαμβάνεται ως ένα ακόμη βήμα για την πλήρη ανατροπή του πολιτικού συστήματος που είχε εγκαθιδρύσει ο Όρμπαν.

Χάρη στην υπερπλειοψηφία που διαθέτει το κόμμα Tisza στη Βουλή, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να τροποποιεί το Σύνταγμα και να αναιρεί νομοθετικές αλλαγές της προηγούμενης διακυβέρνησης. Ήδη, την προηγούμενη εβδομάδα, η κυβέρνηση προχώρησε στην αναστολή των ενημερωτικών δελτίων της δημόσιας τηλεόρασης και ραδιοφώνου, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters.

Ο ίδιος ο Μαγιάρ, μέσω ανάρτησής του στο Facebook το Σάββατο, γνωστοποίησε ότι η κοινοβουλευτική ψηφοφορία για τη συνταγματική τροποποίηση θα πραγματοποιηθεί σήμερα. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι σε περίπτωση που ο Σούγιοκ αρνηθεί να υπογράψει τη νομοθεσία εντός πέντε ημερών, θα κινηθεί εναντίον του διαδικασία μομφής.

Ο Πρόεδρος Σούγιοκ, ο οποίος υπηρέτησε επί μία δεκαετία ως δικαστής του Συνταγματικού Δικαστηρίου πριν εκλεγεί στο ύπατο αξίωμα το 2024, έχει διαμηνύσει ότι δεν διαθέτει πολιτική ατζέντα. Ωστόσο, έχει εκφράσει αντιρρήσεις για την προωθούμενη τροποποίηση και έχει ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής της Βενετίας, του συμβουλευτικού οργάνου του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα ανθρώπινα δικαιώματα, προκειμένου να αξιολογηθεί η συμβατότητα των αλλαγών με τις δημοκρατικές αρχές. Η Επιτροπή, μέχρι στιγμής, δεν έχει προβεί σε κανένα σχόλιο.

Την περασμένη Πέμπτη, το κόμμα Fidesz του Όρμπαν διοργάνωσε συγκέντρωση διαμαρτυρίας υπέρ του Σούγιοκ, στην οποία, πάντως, δεν συμμετείχε ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός. Η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει την ένταση που επικρατεί στο πολιτικό σκηνικό της χώρας.

Ο Μαγιάρ, ο οποίος σχεδιάζει μια ευρύτερη συνταγματική μεταρρύθμιση για το φθινόπωρο, αναμένεται να απευθυνθεί στο κοινοβούλιο σήμερα το μεσημέρι, πριν από την τελική ψηφοφορία. Το νομοσχέδιο, εκτός από την απομάκρυνση του Προέδρου, προβλέπει και τον περιορισμό της βουλευτικής θητείας στα 12 έτη, με στόχο, όπως αναφέρεται, να διασφαλιστούν «οι προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της συνταγματικής δημοκρατίας».

Η τροποποίηση προβλέπει τον άμεσο τερματισμό της θητείας του Σούγιοκ, επικαλούμενη τη «σοβαρή απώλεια εμπιστοσύνης» της κοινωνίας προς το πρόσωπό του. Στη συνέχεια, το κοινοβούλιο θα προχωρήσει στην εκλογή νέου Προέδρου, ο οποίος θα παραμείνει στη θέση του είτε μέχρι την ψήφιση ενός νέου Συντάγματος είτε, το αργότερο, για μια πενταετία.