Ουκρανία: Κρίση αναχαιτιστών Patriot

Σε μια αποκαλυπτική έκθεση του CNN, έρχεται στο φως η οξεία έλλειψη αναχαιτιστών Patriot που αντιμετωπίζει η Ουκρανία, με τον αμερικανικής κατασκευής εξοπλισμό να παραμένει ανενεργός σε ένα χωράφι με καλαμπόκια, με τους εκτοξευτήρες του άδειους. Η τελευταία βολή του συστήματος πραγματοποιήθηκε πριν από δέκα εβδομάδες, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης, καθώς η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με σχεδόν καθημερινές ρωσικές επιθέσεις.

Η παγκόσμια ζήτηση για αυτό το κρίσιμο αμυντικό σύστημα έχει εκτοξευθεί, με δεκάδες χώρες να επιδιώκουν να ενισχύσουν τις δυνατότητές τους. Ωστόσο, η προσφορά υπολείπεται σημαντικά, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο κενό στην αεράμυνα της Ουκρανίας. Ο επικεφαλής μηχανικός ενός συστήματος Patriot στην Ουκρανία, ο οποίος για λόγους ασφαλείας αποκαλύπτει μόνο το μικρό του όνομα, Ντμίτρο, περιέγραψε την οδυνηρή πραγματικότητα: η μονάδα του δεν έχει πραγματοποιήσει βολή εδώ και έξι εβδομάδες, ενώ οι βαλλιστικοί πύραυλοι περνούν ανενόχλητοι πάνω από τα κεφάλια τους.

Η Κρίσιμη Έλλειψη και οι Επιπτώσεις

Η Ουκρανία έχει αποφύγει να διευκρινίσει τον ακριβή αριθμό των αναχαιτιστών που διαθέτει, ωστόσο ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η χώρα χρειάζεται το 5% των αμερικανικών αποθεμάτων για να αντέξει τον χειμώνα, ενώ σήμερα διαθέτει μόλις το 1%. Ο Ντμίτρο περιέγραψε το συναίσθημα της αδυναμίας ως ιδιαίτερα έντονο, συγκρίνοντάς το με το να γνωρίζεις πώς να περπατάς αλλά να μην μπορείς να κινηθείς, ή να ξέρεις πώς να αναπνέεις αλλά να ασφυκτιείς. Η πρώτη φορά που η μονάδα του έμεινε χωρίς αναχαιτιστές ήταν τον Δεκέμβριο του 2025, μια εμπειρία που περιέγραψε ως γεμάτη έντονα και άσχημα συναισθήματα.

Ο εκτοξευτής αποτελεί μέρος ενός πολύπλοκου συστήματος που περιλαμβάνει ραντάρ και κέντρα ελέγχου, με το πλήρωμα να λειτουργεί εξ αποστάσεως. Ο Χεόρχι, μέλος του πληρώματος στο κέντρο διοίκησης, ανέφερε ότι η απόφαση για το ποιον στόχο θα αναχαιτίσουν λαμβάνεται από τον διοικητή της μονάδας, βασιζόμενη στην εμπειρία. Περιέγραψε το καθήκον τους ως εξαιρετικά δύσκολο, καθώς βλέπουν στόχους να απειλούν τον άμαχο πληθυσμό και τις κρίσιμες υποδομές, ενώ χαρακτήρισε τη στιγμή της εκτόξευσης ως «κάτι μαγικό».

Η Παγκόσμια Κρίση και η Παραγωγή

Η κρίση στην προμήθεια αναχαιτιστών Patriot έχει επιδεινωθεί από την εκτεταμένη χρήση τους στον Κόλπο, όπου τα πλούσια κράτη χρησιμοποίησαν δεκάδες από αυτούς για να αντιμετωπίσουν επιθέσεις με ιρανικά drones. Ο Ντμίτρο ανέφερε ότι η μονάδα τους είχε προβλέψει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα επηρέαζε την Ουκρανία, αλλά έμειναν σοκαρισμένοι από τον αριθμό των πυραύλων που εκτοξεύθηκαν ταυτόχρονα, οι οποίοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν κατά των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων.

Σύμφωνα με το Foreign Policy Research Institute, οι δυνάμεις του συνασπισμού χρησιμοποίησαν κατά μέσο όρο 225 αναχαιτιστές ημερησίως κατά τις πρώτες τέσσερις ημέρες του πολέμου με το Ιράν. Η κατασκευάστρια εταιρεία Lockheed Martin παρήγαγε 620 αναχαιτιστές το 2025, δηλαδή μόλις 1,7 την ημέρα, με αποτέλεσμα η αναλογία χρήσης προς παραγωγή να διαμορφώνεται στο 132 προς 1. Το Πεντάγωνο, αναγνωρίζοντας το πρόβλημα, υπέγραψε τον Ιανουάριο επταετή συμφωνία με τη Lockheed Martin, με στόχο την παραγωγή 2.000 αναχαιτιστών ετησίως έως το 2030.

Η Πρόταση Ζελένσκι για Εγχώρια Παραγωγή

Ο πρόεδρος Ζελένσκι, σε συνέντευξή του στο CNN, αναφέρθηκε στο ζήτημα της παραγωγής αναχαιτιστών στην Ουκρανία, υπό άδεια από τις ΗΠΑ. Αποκάλυψε ότι έχει προσφέρει στις εταιρείες Raytheon και Lockheed Martin την ιδιοκτησία και τον έλεγχο οποιουδήποτε εργοστασίου παραγωγής επιτρέψουν να λειτουργήσει στη χώρα του. «Θα είναι η δική σας εταιρεία», θυμήθηκε ότι είπε στους Αμερικανούς κατασκευαστές, προσθέτοντας ότι θα προσφέρει το ανθρώπινο δυναμικό και τους μηχανικούς, με στόχο τη δημιουργία μιας μεγάλης εταιρείας, καθώς ο ίδιος δεν χρειάζεται να πουλήσει τους αναχαιτιστές σε τρίτους, αλλά τους χρειάζεται για την προστασία της χώρας του.

Ο Ζελένσκι επικεντρώνεται στον όγκο της παραγωγής, αφήνοντας τους κατασκευαστές να καθορίσουν την τιμή. Υποστήριξε ότι μέσα σε σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου έχει αποκτήσει εξειδικευμένη γνώση για τις παραγωγικές δυνατότητες και τα αποθέματα πολλών ευρωπαϊκών χωρών, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούνιο, ο πρόεδρος Τραμπ προσέφερε στην Ουκρανία άδειες για την κατασκευή των αναχαιτιστών, με εκπροσώπους των Raytheon και Lockheed Martin να ταξιδεύουν στο Κίεβο για συναντήσεις. Ωστόσο, αργότερα ο Τραμπ εξέφρασε αμφιβολίες για το αν η αδειοδότηση θα προχωρούσε.

Ο Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα του ότι η συμφωνία θα ολοκληρωθεί, τονίζοντας ότι θεωρεί τον λόγο του προέδρου των ΗΠΑ δεσμευτικό. Σε απάντηση, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι δεν έχουν ληφθεί ακόμη αποφάσεις ούτε έχουν δοθεί εγγυήσεις σχετικά με την παραγωγή, επισημαίνοντας ότι η ασφάλεια της αμερικανικής τεχνολογίας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Ο Ντμίτρο, από την πλευρά του, εμφανίστηκε απαισιόδοξος για την προοπτική άμεσης εγχώριας κατασκευής, τονίζοντας την πολυπλοκότητα της διαδικασίας και την ανάγκη για εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις.