Ουκρανία: Παράθυρο ευκαιρίας για ειρήνη έως το 2027

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναφέρθηκε σε ένα συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο, έως το τέλος του καλοκαιριού του 2027, εντός του οποίου εκτιμά ότι μπορεί να υπάρξει αποφασιστική μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Κίεβο, σε συνεργασία με Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, έχει επεξεργαστεί ένα συγκεκριμένο πλαίσιο προτάσεων, το οποίο προορίζεται να τεθεί ενώπιον της ρωσικής πλευράς.

Οι προτάσεις αυτές, όπως τις περιέγραψε ο Ουκρανός πρόεδρος σε επικοινωνία του με δημοσιογράφους, περιλαμβάνουν τρεις βασικούς άξονες. Ο πρώτος και κυριότερος αφορά την κήρυξη εκεχειρίας, ένα ζητούμενο που παραμένει επί τάπητος παρά τις συνεχιζόμενες εχθροπραξίες. Ο δεύτερος άξονας σχετίζεται με μια αμερικανική ιδέα, η οποία είχε συζητηθεί και στο παρελθόν, για τη δημιουργία μιας ελεύθερης οικονομικής ζώνης στην περιοχή του Ντονμπάς, με τη διοίκηση της περιοχής να ανατίθεται σε τρίτο μέρος.

Ο Ζελένσκι διευκρίνισε ότι το σχέδιο περιλαμβάνει ρητά την πρόταση για κατάπαυση του πυρός, τονίζοντας πως αυτό αποτελεί το κεντρικό σημείο. Αναφορικά με την οικονομική ζώνη, επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για πρωτοβουλία που έχει κατατεθεί από την αμερικανική πλευρά. Ωστόσο, η ρωσική προεδρία έσπευσε να απορρίψει το ενδεχόμενο αυτό, υποστηρίζοντας ότι οι περιοχές του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ αποτελούν πλέον επίσημο έδαφος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, καθιστώντας αδύνατη οποιαδήποτε διοικητική παρέμβαση από τρίτους.

Το χρονοδιάγραμμα που θέτει το Κίεβο θεωρείται κομβικής σημασίας. Ο Ουκρανός πρόεδρος εκτιμά ότι το παράθυρο ευκαιρίας ανοίγει με τη σύνοδο κορυφής της G20, που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Δεκέμβριο, και εκτείνεται έως το καλοκαίρι του 2027. Η συγκεκριμένη περίοδος, σύμφωνα με τον ίδιο, προσφέρεται για διαπραγματεύσεις, καθώς μετά το πέρας της αναμένεται να ξεκινήσει η προεκλογική περίοδος για τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ το 2028, γεγονός που θα μονοπωλήσει το ενδιαφέρον της αμερικανικής πολιτικής σκηνής.

Νωρίτερα μέσα στον μήνα, ο Ζελένσκι είχε ήδη ανακοινώσει ότι το Κίεβο έχει παραδώσει στους Αμερικανούς διαπραγματευτές ένα σύνολο προτάσεων για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς ωστόσο να δώσει τότε περισσότερες λεπτομέρειες. Οι εξελίξεις αυτές έρχονται μετά την κατάρρευση των προηγούμενων διαπραγματευτικών προσπαθειών, που είχαν διακοπεί νωρίτερα φέτος. Η Ουκρανία είχε απορρίψει τα ρωσικά αιτήματα για παραχώρηση επιπλέον εδαφών, ενώ το ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον απορροφήθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου από την έκρηξη της πολεμικής σύρραξης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι η τελευταία επίσκεψη Αμερικανών απεσταλμένων στη Μόσχα πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο, με τους Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ να μην έχουν μεταβεί ποτέ στην Ουκρανία. Ο Ζελένσκι αποκάλυψε επίσης ότι το τρίτο σημείο της ουκρανικής πρότασης αφορά τον μελλοντικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, καθώς και τις δεσμεύσεις που είναι διατεθειμένη να αναλάβει η Ουκρανία για την επίτευξη αυτού του στόχου, χωρίς να επεκταθεί σε λεπτομέρειες.

Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι το εν λόγω πλάνο δεν αποτελεί αποκλειστικά ουκρανική πρωτοβουλία. Αντιθέτως, όπως ανέφερε, καταρτίστηκε από κοινού με Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, ενώ ορισμένες από τις ιδέες βασίζονται σε προηγούμενους γύρους συνομιλιών μεταξύ των Αμερικανών διαπραγματευτών και των δύο εμπλεκόμενων πλευρών, της Ουκρανίας και της Ρωσίας.