Οζέλ: Η κρίση στην Τουρκία απειλεί την ασφάλεια

Σε ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό Newsweek, ο ηγέτης του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία, Οζγκιούρ Οζέλ, προχωρά σε μια δραματική ανάλυση της πολιτικής κατάστασης στη χώρα του. Υπό τον τίτλο "Η δημοκρατική κρίση της Τουρκίας εξελίσσεται σε κρίση ασφάλειας", ο Τούρκος πολιτικός υποστηρίζει ότι η εσωτερική πολιτική ένταση έχει πλέον ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας, μετατρεπόμενη σε ένα ζήτημα που απειλεί την περιφερειακή σταθερότητα. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας, όπου η Τουρκία διαδραματίζει κομβικό ρόλο σε κρίσιμες περιοχές, όπως η Μαύρη Θάλασσα και η Ανατολική Μεσόγειος.

Ο Οζέλ περιγράφει με μελανά χρώματα τη μετάβαση της Τουρκίας από μια εσωτερική πολιτική κρίση σε μια διεθνή πρόκληση ασφαλείας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση δεν αφορά πλέον μόνο την ποιότητα της δημοκρατίας στην Τουρκία, αλλά έχει άμεσες επιπτώσεις στη σταθερότητα της Ευρώπης, του ΝΑΤΟ και της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής. Ο πολιτικός τονίζει ότι η στρατηγική σημασία της Τουρκίας είναι τόσο μεγάλη, που η πολιτική της αστάθεια θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές στην παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας.

"Για χρόνια, οι συζητήσεις γύρω από τη δημοκρατική ολίσθηση της Τουρκίας περιορίζονταν σε μεγάλο βαθμό στη γλώσσα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του συνταγματικού δικαίου και της εσωτερικής πολιτικής. Οι διεθνείς παρατηρητές αντιμετώπιζαν τη διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών ως ένα ανησυχητικό, αλλά πρωτίστως εσωτερικό ζήτημα· μια πρόκληση που όφειλαν να αντιμετωπίσουν οι ίδιοι οι Τούρκοι πολίτες εντός του δικού τους πολιτικού συστήματος", αναφέρει χαρακτηριστικά ο Οζέλ, επισημαίνοντας την αλλαγή της διεθνούς οπτικής.

Ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης και η στρατηγική σημασία

Ο επικεφαλής του CHP προειδοποιεί ότι η κρίση στην Τουρκία υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα και επηρεάζει άμεσα την περιφερειακή ασφάλεια. Η ανάλυσή του εστιάζει στο γεγονός ότι οι εξελίξεις αγγίζουν κρίσιμες γεωπολιτικές ζώνες, όπως η Μαύρη Θάλασσα, η ανατολική Μεσόγειος και το σύστημα ασφαλείας της Δύσης. "Η δημοκρατική κρίση της Τουρκίας έχει μετεξελιχθεί σε κάτι πολύ ευρύτερο. Προσλαμβάνει πλέον τις διαστάσεις μιας κρίσης ασφαλείας, οι επιπτώσεις της οποίας εκτείνονται πολύ πέραν των συνόρων της. Οι τρέχουσες εξελίξεις στην Τουρκία δεν θα πρέπει να απασχολούν μόνον όσους μεριμνούν για τη δημοκρατία, αλλά και όσους ενδιαφέρονται για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της Ευρώπης, του ΝΑΤΟ, της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας, της ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Ο λόγος είναι απλός: η Τουρκία κατέχει υπερβολικά στρατηγική σημασία για να περιέλθει σε κατάσταση πολιτικής αστάθειας", υπογραμμίζει.

Ο Οζέλ αναφέρεται εκτενώς στον κίνδυνο εσωτερικής αποδόμησης και στις πιθανές εξωτερικές επιπτώσεις, τονίζοντας ότι η απουσία δημοκρατικών διεξόδων μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αστάθεια. "Η χώρα βρίσκεται επί του παρόντος αντιμέτωπη με μια βαθιά πολιτική και οικονομική αποσάρθρωση: η κυβέρνηση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχοντας θέσει υπό τον έλεγχό της το μεγαλύτερο μέρος του κρατικού μηχανισμού, επιχειρεί να εξοβελίσει την τελευταία ουσιαστική δημοκρατική εναλλακτική επιλογή, την ώρα που η κοινωνία βυθίζεται έτι περαιτέρω στην οικονομική δυσπραγία, την κοινωνική απογοήτευση, την απώλεια εμπιστοσύνης προς τους δημόσιους θεσμούς και την αβεβαιότητα για το μέλλον", σημειώνει χαρακτηριστικά.

Δημοκρατία, σταθερότητα και η προοπτική της Ευρώπης

Στο καταληκτικό τμήμα του άρθρου του, ο Οζέλ υπογραμμίζει ότι η Τουρκία μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εταίρο της Ευρώπης, εφόσον ενισχυθούν οι δημοκρατικοί θεσμοί. "Ως ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Τουρκίας, πιστεύω ακράδαντα ότι η χώρα μας μπορεί να αναδειχθεί σε έναν από τους πολυτιμότερους εταίρους της Ευρώπης —και τελικά σε πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης— σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ευρώπη οικοδομεί μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας. Ωστόσο, οι βιώσιμες εταιρικές σχέσεις προϋποθέτουν δημοκρατική νομιμοποίηση", αναφέρει. Το άρθρο καταλήγει με την προειδοποίηση ότι η δημοκρατική πορεία της Τουρκίας θα έχει συνέπειες όχι μόνο για τη χώρα, αλλά και για την ευρύτερη περιφερειακή και διεθνή σταθερότητα, καθιστώντας σαφές ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.