Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης: Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούν οι γυναίκες

Η θρόμβωση αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την υγεία των γυναικών, με ορισμένες περιόδους της ζωής τους να συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Η χρήση ορμονικών αντισυλληπτικών, η εγκυμοσύνη, οι πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό και η ορμονική θεραπεία κατά την εμμηνόπαυση απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή και εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης, στις 13 Οκτωβρίου, το Ινστιτούτο Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και στην Αντιθρομβωτική Αγωγή (ΙΜΕΘΑ) επισημαίνει τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης αναγνώρισης των προειδοποιητικών συμπτωμάτων.

Η φετινή διεθνής εκστρατεία επικεντρώνεται στη γυναικεία υγεία, καλώντας τις γυναίκες κάθε ηλικίας να ενημερώνονται για τους παράγοντες κινδύνου και να λαμβάνουν αποφάσεις για την υγεία τους σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.

Αντισύλληψη, εγκυμοσύνη και εμμηνόπαυση: Πότε αυξάνεται ο κίνδυνος θρόμβωσης

Στις περισσότερες υγιείς γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, η πιθανότητα εμφάνισης θρόμβωσης παραμένει σχετικά μικρή. Ωστόσο, τα ορμονικά αντισυλληπτικά που περιέχουν οιστρογόνα συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής σε σύγκριση με τη μη χρήση τους.

Η εγκυμοσύνη αποτελεί επίσης περίοδο αυξημένης προδιάθεσης για σχηματισμό θρόμβων, καθώς οι φυσιολογικές μεταβολές στον οργανισμό επηρεάζουν τη διαδικασία της πήξης του αίματος.

Σύμφωνα με το ΙΜΕΘΑ, ο κίνδυνος φλεβικής θρόμβωσης κατά την κύηση αυξάνεται περίπου τέσσερις έως πέντε φορές σε σχέση με τις γυναίκες που δεν είναι έγκυες.

Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται κατά τη λοχεία. Τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό, η πιθανότητα φλεβικής θρομβοεμβολής μπορεί να είναι περίπου 20 φορές υψηλότερη σε σύγκριση με γυναίκες εκτός εγκυμοσύνης.

Κατά την εμμηνόπαυση, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο τρόπος χορήγησης της ορμονικής θεραπείας. Η από του στόματος λήψη οιστρογόνων έχει συσχετιστεί με διπλάσιο έως τριπλάσιο κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης, ενώ η διαδερμική χορήγηση εμφανίζει χαμηλότερη συσχέτιση με τέτοια επεισόδια.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η αξιολόγηση του ατομικού κινδύνου πριν από την έναρξη ορμονικής αγωγής είναι απαραίτητη, ώστε να επιλέγεται η καταλληλότερη θεραπευτική προσέγγιση.

Στους πρόσθετους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται το προηγούμενο ιστορικό θρόμβωσης, οι κληρονομικές διαταραχές της πήξης, το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η ηλικία.

Αυξημένη πιθανότητα θρομβοεμβολικών επεισοδίων μπορεί επίσης να εμφανίζουν ασθενείς με καρκίνο, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιοπάθειες ή άλλες υποκείμενες παθήσεις.

Τα προειδοποιητικά συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση

Η έγκαιρη αναγνώριση της θρόμβωσης μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές και να συμβάλει στη διάσωση ανθρώπινων ζωών.

Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, η οποία εμφανίζεται συχνότερα στα κάτω άκρα, μπορεί να προκαλέσει πόνο ή ευαισθησία στο πόδι, πρήξιμο, ερυθρότητα, μεταβολή του χρώματος του δέρματος και τοπική αύξηση της θερμοκρασίας.

Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η πνευμονική εμβολή, που μπορεί να εκδηλωθεί με αιφνίδια δύσπνοια, γρήγορη αναπνοή, πόνο στο στήθος που επιδεινώνεται κατά τη βαθιά εισπνοή, ζάλη, λιποθυμία ή αιμόπτυση.

Η ξαφνική δυσκολία στην αναπνοή, ο έντονος πόνος στο στήθος ή η λιποθυμία αποτελούν επείγοντα συμπτώματα και απαιτούν άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. Η υποψία πνευμονικής εμβολής δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με αναμονή στο σπίτι.

Ο πρόεδρος του ΙΜΕΘΑ, καρδιολόγος Δημήτρης Ρίχτερ, υπογραμμίζει ότι η ενημέρωση των γυναικών για τις περιόδους αυξημένου κινδύνου αποτελεί βασικό παράγοντα πρόληψης.

Επισημαίνει τη σημασία της επικοινωνίας με τον γιατρό πριν από την έναρξη οποιασδήποτε ορμονικής θεραπείας, καθώς και της άμεσης αναζήτησης βοήθειας όταν εμφανίζονται ύποπτα συμπτώματα.

Από την πλευρά του, ο Αλέξανδρος Τσελέπης, ομότιμος καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας και διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Αθηροθρόμβωσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τονίζει ότι η πιθανότητα θρόμβωσης μεταβάλλεται ανάλογα με τη φάση ζωής και το προσωπικό ιστορικό κάθε γυναίκας.

Ο ίδιος, ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ΙΜΕΘΑ και υπεύθυνος για τη διοργάνωση της Παγκόσμιας Ημέρας Θρόμβωσης, επισημαίνει ότι η γνώση των ατομικών παραγόντων κινδύνου επιτρέπει καλύτερη πρόληψη και ασφαλέστερη επιλογή θεραπείας.

Η φετινή εκστρατεία προτρέπει τις γυναίκες να συζητούν με τον γιατρό τους το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό θρόμβωσης, ιδιαίτερα πριν από τη λήψη ορμονικών αντισυλληπτικών, την ορμονική θεραπεία της εμμηνόπαυσης, καθώς και κατά την εγκυμοσύνη και τη λοχεία.

Το κεντρικό μήνυμα εντάσσεται στη διεθνή πρωτοβουλία ενημέρωσης για τη θρόμβωση, η οποία υπενθυμίζει ότι τα θρομβωτικά επεισόδια μπορούν να εμφανιστούν σε διαφορετικά σημεία του σώματος.

Η πρόληψη, η εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία αποτελούν καθοριστικά εργαλεία για την προστασία της υγείας των γυναικών σε κάθε στάδιο της ζωής τους.