Παγκόσμια Τράπεζα: Ανάπτυξη 2,5% το 2026 λόγω πολέμου

Η Παγκόσμια Τράπεζα, στην εξαμηνιαία έκθεσή της με τίτλο Global Economic Prospects, προχώρησε σε σημαντική υποβάθμιση των προβλέψεων για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, επικαλούμενη τις εκτεταμένες συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, ο ρυθμός ανάπτυξης για το έτος 2026 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,5%, ένα ποσοστό που αντιπροσωπεύει μείωση κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα σε σύγκριση με την προηγούμενη εκτίμηση του Ιανουαρίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παγκόσμια οικονομία είχε αναπτυχθεί με ρυθμό 2,9% το 2025, μια επίδοση που ήταν ελαφρώς υψηλότερη από τις αρχικές προβλέψεις.

Ο διεθνής οργανισμός προειδοποιεί, ωστόσο, ότι το βασικό σενάριο μπορεί να αποδειχθεί αισιόδοξο. Σε περίπτωση που οι διαταραχές στην ενεργειακή αγορά ενταθούν και συνοδευτούν από σημαντικές πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η ανάπτυξη θα μπορούσε να υποχωρήσει δραματικά, φτάνοντας ακόμη και στο 1,3%. Αυτό το επίπεδο, αν επιβεβαιωθεί, θα αποτελούσε το ασθενέστερο από την περίοδο της πανδημίας Covid-19, υπογραμμίζοντας την ευθραυστότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

Οι επιπτώσεις του πολέμου και η ενεργειακή κρίση

Η έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας αναλύει διεξοδικά τον αντίκτυπο της γεωπολιτικής κρίσης, η οποία έχει ήδη εισέλθει στον τέταρτο μήνα της. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης αρτηρίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, έχει προκαλέσει απότομη άνοδο των τιμών της ενέργειας. Αυτή η εξέλιξη ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις σε διεθνές επίπεδο και τροφοδοτεί τις προσδοκίες ότι οι κεντρικές τράπεζες θα διατηρήσουν μια αυστηρή νομισματική πολιτική για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, η αύξηση των τιμών των λιπασμάτων εντείνει τις ανησυχίες για μια επικείμενη κρίση στην παγκόσμια προσφορά τροφίμων, πλήττοντας κυρίως τις πιο ευάλωτες οικονομίες.

Το βασικό σενάριο του οργανισμού προβλέπει ότι η μέση τιμή του Brent θα διαμορφωθεί στα 94 δολάρια ανά βαρέλι το 2026, σημειώνοντας αύξηση 36% σε σχέση με το 2025. Ως αποτέλεσμα, ο παγκόσμιος πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα κινηθεί στο 4%. Στο πιο απαισιόδοξο σενάριο, όπου οι ενεργειακές διαταραχές παρατείνονται και η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύεται στα 115 δολάρια ανά βαρέλι, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί στο 2,1%, ενώ ο πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 4,4%.

Μειωμένη ανθεκτικότητα και αβεβαιότητα

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Indermit Gill, υπογράμμισε ότι η παγκόσμια οικονομία είναι σήμερα πολύ λιγότερο ανθεκτική σε σύγκριση με το 2008 ή ακόμη και το 2018. Παρά το γεγονός ότι η ανάπτυξη αναμένεται να ανακάμψει στο 2,8% το 2027 και το 2028, αυτή θα παραμείνει κάτω από τον μέσο όρο της δεκαετίας του 2010. Ο κ. Gill απέδωσε την επιβράδυνση σε διαρθρωτικούς παράγοντες, όπως η χαμηλότερη αύξηση του πληθυσμού, οι ασθενέστερες επενδύσεις του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, η αύξηση του δημόσιου χρέους και η υποχώρηση της δυναμικής του παγκόσμιου εμπορίου. Τα επόμενα χρόνια, προβλέπεται ότι θα χαρακτηρίζονται από υψηλή αβεβαιότητα πολιτικής, επίμονες πληθωριστικές πιέσεις και αυξημένα επιτόκια.

Ισχυρό πλήγμα στις αναπτυσσόμενες οικονομίες

Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αναμένεται να δεχθούν το μεγαλύτερο πλήγμα, με την ανάπτυξή τους να περιορίζεται στο 3,6% το 2026, από 4,4% το 2025, καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση μετά την πανδημία. Ιδιαίτερα έντονη είναι η επιβράδυνση στη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική, το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, όπου η πρόβλεψη ανάπτυξης μειώθηκε κατά 2,7 ποσοστιαίες μονάδες, στο 1,6% για το 2026, από 4% το 2025. Παρόλα αυτά, ο οργανισμός εκτιμά ότι η περιοχή θα μπορούσε να επιστρέψει σε ανάπτυξη 5% το 2027.

Ειδικότερα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αναμένεται να εμφανίσουν ανάπτυξη 2,4% το 2026, έναντι πρόβλεψης 5% τον Ιανουάριο και 6,2% το 2025. Για την Τουρκία, η πρόβλεψη μειώθηκε κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες, στο 2,8%. Στις μεγάλες οικονομίες, η ανάπτυξη των ΗΠΑ εκτιμάται στο 2,2% το 2026, της Ευρωζώνης στο 0,8% και της Ιαπωνίας στο 0,7%. Για την Κίνα, η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,2%, έναντι 5% το 2025. Η Ινδία παραμένει η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία παγκοσμίως, με ρυθμό ανάπτυξης 6,6% το 2026, μετά από ανάπτυξη 7% το 2025.