ΔΝΤ: Προειδοποίηση για δύσκολους καιρούς λόγω πετρελαίου και πολέμου στη Μέση Ανατολή

Σε προειδοποίηση για επιδείνωση των παγκόσμιων οικονομικών συνθηκών προχώρησε η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, επισημαίνοντας ότι η παρατεταμένη άνοδος της τιμής του πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να οδηγήσει σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων για όλες τις χώρες.

Όπως τόνισε, εάν η ένταση συνεχιστεί και οι ενεργειακές τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, οι οικονομίες θα βρεθούν αντιμέτωπες με δυσμενείς εξελίξεις, με τις επιπτώσεις να κατανέμονται άνισα, αλλά να επηρεάζουν συνολικά το διεθνές περιβάλλον.

Οι δηλώσεις αυτές πραγματοποιούνται στο περιθώριο των εαρινών συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσινγκτον, όπου από τη Δευτέρα βρίσκονται αντιπροσωπείες από τις περισσότερες χώρες του κόσμου, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις οικονομικές τους συνέπειες.

Ενέργεια, Ορμούζ και παγκόσμιες επιπτώσεις

Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, με ιδιαίτερη έμφαση στις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, στις καταστροφές κρίσιμων υποδομών και στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, που οδήγησαν σε έντονη άνοδο της τιμής του πετρελαίου.

Στελέχη του ΔΝΤ υπογραμμίζουν ότι βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με κυβερνήσεις, προκειμένου να αξιολογηθεί το εύρος των επιπτώσεων και να αποσαφηνιστεί κατά πόσο απαιτείται επιπλέον χρηματοδοτική στήριξη μέσω των διαθέσιμων εργαλείων του Ταμείου.

Άμεση ανάγκη προσαρμογής και ενεργειακής εξοικονόμησης

Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα κάλεσε τις χώρες να κινηθούν άμεσα προς τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης σε δραστηριότητες υψηλής έντασης, υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις αυτές πρέπει να ληφθούν χωρίς καθυστέρηση.

Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τον τομέα των λιπασμάτων, καθώς σημαντικό μέρος των πρώτων υλών προέρχεται από την ευρύτερη περιοχή της σύγκρουσης. Η αύξηση του κόστους παραγωγής εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τις πιέσεις στις τιμές των τροφίμων, αυξάνοντας τον κίνδυνο επισιτιστικής ανασφάλειας.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ σημείωσε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις, ειδικά στον τομέα των τροφίμων, ενδέχεται να ενταθούν εάν οι τιμές των λιπασμάτων δεν επανέλθουν σύντομα σε πιο ισορροπημένα επίπεδα.

Πίεση στις ευάλωτες οικονομίες και στο παγκόσμιο χρέος

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, όπου τα νοικοκυριά διαθέτουν κατά μέσο όρο το 36% του εισοδήματός τους για βασικές διατροφικές ανάγκες. Στις αναδυόμενες αγορές το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 20%, ενώ στις ανεπτυγμένες οικονομίες περιορίζεται κάτω από το 9%.

Την ίδια στιγμή, το ΔΝΤ προειδοποιεί για τους κινδύνους που απορρέουν από το υψηλό επίπεδο του παγκόσμιου χρέους, το οποίο έχει φθάσει στο 94% του παγκόσμιου ΑΕΠ και εκτιμάται ότι μπορεί να προσεγγίσει το 100% έως το 2029, εφόσον δεν υπάρξουν παρεμβάσεις περιορισμού του.

VIDEO | La directora gerente del Fondo Monetario Internacional (FMI), Kristalina Georgieva, subrayó este miércoles que si la guerra en Irán persiste y la inflación continúa escalando a nivel global, todo el mundo debe prepararse para encarar "tiempos difíciles". pic.twitter.com/h7I4BA4kis

— EFE Noticias (@EFEnoticias) April 15, 2026

Η Γκεοργκίεβα κάλεσε τις κυβερνήσεις να αποφύγουν γενικευμένες δαπάνες και μη στοχευμένα μέτρα, όπως περιορισμούς στις εξαγωγές ή οριζόντιες φοροελαφρύνσεις, επισημαίνοντας ότι τέτοιες επιλογές ενδέχεται να παρατείνουν τις οικονομικές πιέσεις αντί να τις περιορίσουν.

Στάση αναμονής από τις κεντρικές τράπεζες

Σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, το ΔΝΤ εκτιμά ότι οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να κινηθούν με προσοχή, αξιολογώντας την εξέλιξη της κατάστασης πριν προχωρήσουν σε αποφάσεις για τα επιτόκια. Η έκβαση της σύγκρουσης θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τις επόμενες κινήσεις.

Σε περίπτωση αποκλιμάκωσης σε σύντομο χρονικό διάστημα, δεν θεωρείται απαραίτητη η άμεση παρέμβαση. Ωστόσο, σε διαφορετικό σενάριο, οι πιέσεις θα μπορούσαν να ενταθούν, επηρεάζοντας τη συνολική οικονομική σταθερότητα.

Το ΔΝΤ διατηρεί ήδη ενεργά περίπου 40 προγράμματα στήριξης χωρών, ενώ έχει δεχθεί και νέα αιτήματα, κυρίως από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής. Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν την ανάγκη για συντονισμένη διεθνή ανταπόκριση, με στόχο την αντιμετώπιση των διαδοχικών οικονομικών και γεωπολιτικών σοκ.