Πακέτο ελαφρύνσεων 2 δισ. ευρώ στη ΔΕΘ

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προχωρά στη σταδιακή διαμόρφωση ενός πακέτου ελαφρύνσεων και μειώσεων φόρων, συνολικού ύψους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί στη φετινή προεκλογική Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, η οποία υπεραποδίδει σε σχέση με το 2025 παρά τη διεθνή κρίση, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αυτές τις παρεμβάσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η συζήτηση με τις Βρυξέλλες έχει επικεντρωθεί στην αναζήτηση του λεγόμενου «ωφέλιμου» δημοσιονομικού χώρου, δηλαδή των πόρων που μπορούν να χρηματοδοτήσουν μόνιμες πολιτικές. Με βάση τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες, το κρίσιμο μέγεθος δεν είναι το ύψος των διαθέσιμων κεφαλαίων, αλλά το όριο των δαπανών που μπορούν να πραγματοποιηθούν. Οι μόνιμες παρεμβάσεις καθορίζονται από τις οροφές αύξησης των δαπανών, οι οποίες έχουν συμφωνηθεί για την περίοδο 2024-2028 και παραμένουν σταθερές. Η τελευταία αναθεώρηση του Μεσοπρόθεσμου Διαρθρωτικού και Δημοσιονομικού Σχεδίου 2024-2028 έδειξε ότι υπάρχει περιθώριο νέων δαπανών ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ για το 2026 και 1 δισεκατομμυρίου ευρώ για το 2027.

Οι διαπραγματεύσεις, που ξεκίνησαν τον Μάιο και συνεχίζονται, φέρνουν την Αθήνα κοντά στην επίτευξη συμφωνίας με τις Βρυξέλλες. Μέσω της αξιοποίησης «νέων εσόδων» και μόνιμων περικοπών δαπανών, η κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει επιπλέον 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Αυτό το ποσό θα χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση ισόποσων μόνιμων παρεμβάσεων, οι οποίες θα τεθούν σε εφαρμογή το 2027. Η τελική ατζέντα των μέτρων αναμένεται να οριστικοποιηθεί εντός του Αυγούστου, με την κυβέρνηση να διατηρεί στάση αναμονής, όπως και τα προηγούμενα χρόνια.

Ο βασικός κορμός των μέτρων

Παρότι οι λεπτομέρειες παραμένουν άγνωστες, έχει ήδη διαμορφωθεί ένας βασικός κορμός παρεμβάσεων. Η φετινή ΔΕΘ αναμένεται να επικεντρωθεί στην ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, χωρίς να παραμελούνται οι οικονομικά ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Τα μέτρα που εξετάζονται είναι πολλών ταχυτήτων και περιλαμβάνουν τόσο σταδιακές υλοποιήσεις όσο και νέες μόνιμες ρυθμίσεις.

Στα μέτρα που υλοποιούνται σταδιακά το 2026 και το 2027 συμπεριλαμβάνονται η πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, μετά από μείωση 50% που εφαρμόστηκε φέτος. Επίσης, προβλέπεται η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς των συνταξιούχων κατά την αύξηση των συντάξεων, ο οποίος φέτος περιορίστηκε στο 50%. Παράλληλα, η αύξηση του κατώτερου μισθού στα 950 ευρώ, που αναμένεται να ανακοινωθεί πριν από τις εθνικές εκλογές, πιθανότατα από τη Θεσσαλονίκη, θα εκπληρώσει πλήρως τη σχετική προεκλογική δέσμευση του 2023. Η αύξηση αυτή θα συμπαρασύρει προς τα πάνω και όλα τα κλιμάκια του ενιαίου μισθολογίου του δημόσιου τομέα.

Νέα μόνιμα μέτρα για επιχειρήσεις και φορολογία

Στα νέα μόνιμα μέτρα, που βρίσκονται σε διαβούλευση με τις Βρυξέλλες, περιλαμβάνεται η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα. Το τέλος αυτό επιβάλλεται ετησίως σε όλες τις επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως κερδοφορίας, αποτελώντας σημαντικό βάρος, ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Επιπλέον, προωθείται η μείωση της προκαταβολής φόρου στο 55% από 80%, με στόχο την άμεση ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων. Η φορολογία των μικρών επιχειρήσεων προβλέπεται να μειωθεί στο 20% από 22%, διευκολύνοντας την πρόσβασή τους σε κεφάλαια, δεδομένης της δυσκολίας τους στον τραπεζικό δανεισμό.

Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ρευστότητας, εξετάζεται η παροχή δανείων με επιτόκιο 0,35% για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω της μεταφοράς 2 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Οι επενδύσεις θα χρηματοδοτούνται έως και 50% από το ΤΑΑ, με το υπόλοιπο ποσό να καλύπτεται από τραπεζικό δάνειο (30%) και ίδια συμμετοχή του επενδυτή (20%). Παράλληλα, προβλέπονται φορολογικά κίνητρα για μεγαλύτερες επιχειρήσεις που πραγματοποιούν ειδικές επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, καθώς και η θέσπιση ενός αποδοτικότερου συστήματος φορολόγησης των νομικών προσώπων σε επίπεδο ομίλου εταιριών.

Στην ατζέντα περιλαμβάνεται επίσης η περαιτέρω μείωση στην αυτοτελή φορολογία των εσόδων από ενοίκια, ως κίνητρο για τη δήλωση περισσότερων εισοδημάτων και την αύξηση της προσφοράς στέγης. Τέλος, προγραμματίζεται η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά τουλάχιστον 0,5% για το 2027, με πιθανότητα η μείωση να φτάσει το 1%, όπως συνέβη το 2025, μια κίνηση που αναμένεται να έχει θετική ανταπόκριση από τους θεσμούς, καθώς ενισχύει την απασχόληση.

Παρεμβάσεις για τις συντάξεις

Ξεχωριστό πακέτο μέτρων αφορά τις συντάξεις, το οποίο θα υλοποιηθεί ανάλογα με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Σε αυτό περιλαμβάνεται η αύξηση των συντάξεων με βάση τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ και του πληθωρισμού. Εξετάζεται επίσης η μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) στις κύριες συντάξεις, με αναμόρφωση των σημερινών κλιμακίων από 8 σε 4, όπου οι κρατήσεις θα υπολογίζονται επί της διαφοράς του ποσού κάθε κλίμακας.

Παράλληλα, προωθείται η μείωση ή κατάργηση της εισφοράς ασθένειας 6% στις επικουρικές συντάξεις. Μια μείωση στο 3% θα ισοδυναμούσε με αυξήσεις από 6 έως 12 ευρώ τον μήνα, ενώ η πλήρης κατάργηση θα διπλασίαζε το όφελος. Επιπλέον, εξετάζεται η κατάργηση της ΕΑΣ από τις επικουρικές συντάξεις, η οποία επιβάλλεται σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ και αφορά περίπου 280.000 συνταξιούχους. Τέλος, η μείωση των κρατήσεων στις συντάξεις, είτε κύριες είτε επικουρικές, θεωρείται πιθανό να εφαρμοστεί από το 2027, λειτουργώντας ως έμμεση αύξηση. Σε περίπτωση εξασφάλισης επιπλέον δημοσιονομικού χώρου, εξετάζεται και η αναπροσαρμογή των επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ.