Πεκίνο: Σι, Πούτιν και Κιμ παρακολουθούν μαζί στρατιωτική παρέλαση με φόντο παγκόσμιες γεωπολιτικές εντάσεις
Μια εικόνα που θα γραφτεί στα βιβλία της Ιστορίας εκτυλίχθηκε σήμερα στην πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου, καθώς οι ηγέτες της Κίνας, της Ρωσίας και της Βόρειας Κορέας παρακολούθησαν μαζί μια μεγαλειώδη στρατιωτική παρέλαση για την 80ή επέτειο από τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, πλαισιωμένος από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ουν, υποδέχθηκε περισσότερους από είκοσι αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, επιβεβαιώνοντας την ισχύ της περιφερειακής αλλά και διεθνούς επιρροής του Πεκίνου.
Ο πρόεδρος Σι έσφιξε θερμά το χέρι του Πούτιν, του Κιμ και των υπολοίπων προσκεκλημένων προτού προπορευθεί στο κόκκινο χαλί με τον Πούτιν στα δεξιά του και τον Κιμ στα αριστερά του, προς την εξέδρα της πλατείας Τιενανμέν. Το γεγονός καλύφθηκε ζωντανά από την κινεζική κρατική τηλεόραση, προσδίδοντας επιπλέον βαρύτητα στο τελετουργικό και μετατρέποντας την παρέλαση σε πολιτικό μήνυμα με παγκόσμια απήχηση.
Η παρέλαση αποτέλεσε εντυπωσιακή επίδειξη στρατιωτικής ισχύος. Διήρκεσε 70 λεπτά και περιλάμβανε εκατοντάδες στρατιώτες, άρματα μάχης, πυραυλικά συστήματα ικανά να φέρουν πυρηνικές κεφαλές, βομβαρδιστικά, μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα και, στο φινάλε, την υπέρπτηση 80.000 μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων, σύμφωνα με το κινεζικό δίκτυο CCTV. Πλήθος κόσμου έψαλλε πατριωτικά τραγούδια πριν και κατά τη διάρκεια της τελετής, σε μια σκηνοθετημένη παρουσίαση στρατιωτικού μεγαλείου και εθνικής ενότητας.
Ο πρόεδρος Σι, επιβαίνοντας σε ανοιχτό στρατιωτικό όχημα, επιθεώρησε τις παρατεταγμένες δυνάμεις και στη συνέχεια εκφώνησε ομιλία. Δήλωσε ότι «η αναγέννηση του κινεζικού έθνους είναι ασταμάτητη» και ότι «η ειρήνη και η ανάπτυξη της ανθρωπότητας είναι υπόθεση ευγενής που θα θριαμβεύσει». Παρότι απέφυγε οποιαδήποτε άμεση αναφορά στις ΗΠΑ, προειδοποίησε ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται ξανά ενώπιον της επιλογής μεταξύ «ειρήνης ή πολέμου, διαλόγου ή σύγκρουσης», κάνοντας έμμεση αναφορά στις γεωπολιτικές εντάσεις και στους κινδύνους επανάληψης «ιστορικών τραγωδιών» όπως εκείνων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η απουσία δυτικών ηγετών πρώτης γραμμής από την εκδήλωση ήταν εμφανής, γεγονός που υπογράμμισε τον διαχωρισμό της Κίνας από τη Δύση, σε μια περίοδο εμπορικών και στρατηγικών αντιπαραθέσεων. Μοναδική ευρωπαϊκή παρουσία υψηλού επιπέδου ήταν αυτή του Σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος θεωρείται σύμμαχος του Βλαντίμιρ Πούτιν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η παρουσία του Κιμ Γιονγκ Ουν δίπλα στους δύο πανίσχυρους γείτονές του ήταν ιδιαίτερα συμβολική. Από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2011, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας δεν είχε ξαναεμφανιστεί δημόσια σε διεθνή παρέλαση αυτού του βεληνεκούς πλάι σε ξένους ηγέτες. Είχε να εγκαταλείψει την απομονωμένη χώρα του από τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν επισκέφθηκε τη Ρωσία. Η συμμετοχή του στην τελετή στο Πεκίνο δείχνει, σύμφωνα με αναλυτές, ότι οι συμμαχικές σχέσεις με Κίνα και Ρωσία παραμένουν ισχυρές, ενισχύοντας το διεθνές του προφίλ και νομιμοποιώντας την ηγεσία του εντός και εκτός συνόρων.
Η παρέλαση κορύφωσε μια σειρά εκδηλώσεων που είχε διοργανώσει η Κίνα, μεταξύ των οποίων και η σύνοδος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ), με συμμετοχή περίπου είκοσι ηγετών από την Ευρασία. Στο περιθώριο της συνόδου, παρατηρητές εστίασαν στην προσέγγιση του Σι με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, σε ένα ακόμη μήνυμα γεωπολιτικής επανατοποθέτησης της Κίνας.
Ο Σι Τζινπίνγκ κατάφερε έτσι να παρουσιάσει τη χώρα του ως δύναμη σταθερότητας και ισχύος, ικανή να φιλοξενεί και να συντονίζει πολιτικά μηνύματα και συνεργασίες με ηγέτες όπως ο Πούτιν και ο Κιμ, παρά τις αμερικανικές πιέσεις. Όπως σημείωσε ο Λαμ Πενγκ Ερ, ερευνητής του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης, «η Κίνα δείχνει πως έχει την πολιτική επιρροή να οργανώσει μια τέτοια εκδήλωση με Πούτιν και Κιμ παρόντες, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα προς τη Δύση».
Την ίδια ώρα, στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε ανοιχτά τον Κινέζο ηγέτη ότι «συνωμοτεί» με Πούτιν και Κιμ εναντίον της Αμερικής. Μέσω ανάρτησης στο Truth Social, ο Τραμπ απηύθυνε σαρκαστικό μήνυμα ευχόμενος στον «θαυμάσιο κινεζικό λαό» καλή γιορτή, και συνέχισε ειρωνικά: «Παρακαλώ να δώσετε τους πιο θερμούς χαιρετισμούς μου στον Βλαντίμιρ Πούτιν και στον Κιμ Γιονγκ Ουν, καθώς συνωμοτείτε εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής».
Παρά τα ειρωνικά σχόλιά του, ο Τραμπ επιχείρησε να εμφανιστεί καθησυχαστικός, δηλώνοντας πως «δεν ανησυχεί καθόλου» για τη συμμαχία Κίνας και Ρωσίας. Τόνισε πως «οι ΗΠΑ διαθέτουν τις ισχυρότερες ένοπλες δυνάμεις στον κόσμο» και προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επίθεση από αυτές τις χώρες «θα ήταν το χειρότερο πράγμα που θα μπορούσαν να κάνουν».
Ο Ρώσος πρόεδρος από την πλευρά του επέρριψε για ακόμη μία φορά την ευθύνη για τον πόλεμο στην Ουκρανία στη Δύση, ενώ υπογράμμισε την ενίσχυση των σχέσεων Μόσχας–Πεκίνου. Κατά την επίσκεψή του υπεγράφησαν περίπου είκοσι συμφωνίες, κυρίως στον τομέα της ενέργειας και ιδιαίτερα του φυσικού αερίου.
Οι εξελίξεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον επιδιώκει να επαναπροσεγγίσει τον Βορειοκορεάτη ηγέτη, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει πρόοδος. Οι τρεις ιστορικές συναντήσεις του Τραμπ με τον Κιμ Γιονγκ Ουν το 2018 και το 2019 δεν απέδωσαν καρπούς, καθώς η Βόρεια Κορέα συνεχίζει να ενισχύει το πυρηνικό της οπλοστάσιο. Ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα απογοητευμένος από τον Πούτιν, όμως δεν ανακοίνωσε νέα μέτρα κατά της Ρωσίας.
Πέρα από το πρωτοφανές της συμπαρουσίας των κ. Σι, Πούτιν και Κιμ στο ίδιο κάδρο, αξίζει να σημειωθεί ότι η στρατιωτική παρέλαση που έλαβε χώρα στο Πεκίνο ήταν η μεγαλύτερη που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ εκεί· ενώ μόλις λίγες ημέρες πριν, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε φιλοξενήσει και τη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στην Τιεντσίν (βόρεια Κίνα), καλωσορίζοντας εκεί ηγέτες όπως τον πρόεδρο της (νατοϊκής) Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αλλά και τον πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι.
Ειδικά η συνάντηση Μόντι – Σι αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν η πρώτη που έλαβε χώρα σε κινεζικό έδαφος έπειτα από επτά χρόνια.
Η παρουσία του Μόντι σε μια Σύνοδο Κορυφής δίπλα στους ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας δεν θα μπορούσε, ωστόσο, παρά να δώσει τροφή σε όσους επικρίνουν την εξωτερική πολιτική της νέας προεδρίας Τραμπ. «Επικριτές του Αμερικανού προέδρου καταγγέλλουν ότι οι (σ.σ.: ύψους 50%) δασμοί που ανακοίνωσε ο Τραμπ κατά της Ινδίας ανάγκασαν το Νέο Δελχί να επιδιώξει την επαναπροσέγγιση με την Κίνα», γράφουν χαρακτηριστικά οι ινδικοί Hindustan Times.
Το εντυπωσιακό σκηνικό στο Πεκίνο, με τρεις από τους πλέον αμφιλεγόμενους ηγέτες του πλανήτη να βαδίζουν πλάι-πλάι υπό τον ήχο στρατιωτικών εμβατηρίων, εικονοποιεί τις βαθιές γεωπολιτικές ανακατατάξεις της εποχής και σκιαγραφεί μια νέα πραγματικότητα στις διεθνείς συμμαχίες, με την Κίνα να φιλοδοξεί ρόλο ηγετικό στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων.
