Στο πλαίσιο του συνεδρίου "Athens Defence Summit", που διοργάνωσε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανέδειξε την επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία μιας ουσιαστικά ενοποιημένης αγοράς αμυντικών προϊόντων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι αυτή η αγορά θα πρέπει να συνοδεύεται από ένα σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο και ένα αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου των εξαγωγών, προκειμένου να καταστεί βιώσιμη και αποδοτική.
Κατά την ομιλία του, ο υπουργός τόνισε με έμφαση ότι η Ευρώπη δεν υστερεί σε βασικούς συντελεστές παραγωγής αμυντικής ισχύος. "Η Ευρώπη διαθέτει τις απαραίτητες αποταμιεύσεις. Η Ευρώπη διαθέτει την τεχνολογία. Η Ευρώπη διαθέτει τη βιομηχανική κληρονομιά", ανέφερε χαρακτηριστικά, προσδιορίζοντας ότι το πραγματικό ζητούμενο είναι η αποτελεσματική σύνδεση αυτών των πόρων.
Η πρόκληση της υλοποίησης και ο ρόλος των κεφαλαιαγορών
Ο κ. Πιερρακάκης αναγνώρισε ότι η Ευρώπη έχει ήδη εισέλθει σε μια νέα εποχή αυξημένων αμυντικών δαπανών, ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον το ύψος των κονδυλίων, αλλά η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα με την οποία αυτά μετατρέπονται σε επιχειρησιακή ικανότητα. Η αποτρεπτική ισχύς, όπως εξήγησε, το 2026 εξαρτάται από την ταχύτητα κινητοποίησης του κεφαλαίου, είτε αυτό είναι δημόσιο είτε ιδιωτικό. Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, όμως, παραμένει κατακερματισμένη και προσαρμοσμένη σε συνθήκες ειρήνης, με αποτέλεσμα οι κύκλοι προμηθειών να είναι χρονοβόροι και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.
Για την αντιμετώπιση αυτής της "στενωπού", όπως τη χαρακτήρισε, ο υπουργός πρότεινε τρεις βασικές κατευθύνσεις. Πρώτον, την ενεργοποίηση των κεφαλαιαγορών, οι οποίες μπορούν να κινητοποιήσουν τις άφθονες ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις για στρατηγικές επενδύσεις, μέσω της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Δεύτερον, την άρση των τεχνητών ρυθμιστικών εμποδίων που αντιμετωπίζει η αμυντική βιομηχανία, η οποία συχνά αποκλείεται από επενδυτικά χαρτοφυλάκια. Τρίτον, και σημαντικότερο, την προώθηση κοινών ευρωπαϊκών προμηθειών, ώστε να αποφευχθεί ο κατακερματισμός της ζήτησης που οδηγεί σε πληθωρισμό και όχι σε αύξηση της επιχειρησιακής ικανότητας.
Η στρατηγική σημασία των κοινών προμηθειών
Ο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε ότι η σημερινή πρακτική, όπου τα 27 κράτη-μέλη προχωρούν σε αγορές βάσει διαφορετικών χρονοδιαγραμμάτων και προδιαγραφών, οδηγεί σε επικαλύψεις στην έρευνα, μικρής κλίμακας παραγωγή και ελλείψεις διαλειτουργικότητας. Η λύση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η υιοθέτηση συγκεντρωτικών προμηθειών σε ευρωπαϊκή κλίμακα, με πολυετείς συμβάσεις που θα παρέχουν στη βιομηχανία την απαραίτητη προβλεψιμότητα για επενδύσεις. Η θέσπιση ενιαίων προδιαγραφών θα επιτρέψει σε προμηθευτές από διάφορες χώρες να εξυπηρετούν πολλαπλούς εθνικούς αγοραστές, δημιουργώντας μια πραγματική ενιαία αγορά.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός αναφέρθηκε στα ήδη διαμορφούμενα εργαλεία, όπως τα SAFE και EDIP, τονίζοντας ότι αυτό που απαιτείται πλέον είναι η πολιτική βούληση για την αξιοποίησή τους στη σωστή κλίμακα. Υπογράμμισε την ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία, ώστε οι κοινές προμήθειες να προσελκύουν ιδιωτικά κεφάλαια, και κατέληξε ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται από μεγαλύτερους προϋπολογισμούς, αλλά από την ικανότητα οικοδόμησης θεσμών που μετατρέπουν τους εθνικούς πόρους σε συλλογική ισχύ.
