Ανοδική τροχιά για το πρωτογενές πλεόνασμα προέβλεψε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, αφήνοντας ταυτόχρονα ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης πρόσθετων μέτρων στήριξης για τα νοικοκυριά, εφόσον το επιτρέψουν τόσο ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος όσο και η πορεία της ενεργειακής κρίσης.
Μιλώντας στην ΕΡΤ, στο περιθώριο των εργασιών της εαρινής συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ουάσιγκτον, ο υπουργός υποστήριξε ότι οι τελικές δημοσιονομικές επιδόσεις αναμένεται να κινηθούν πάνω από τις αρχικές προβλέψεις, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η πλήρης και ακριβής εικόνα θα διαμορφωθεί το αμέσως επόμενο διάστημα.
Ο δημοσιονομικός χώρος δεν είναι αυτόματος
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έσπευσε να επισημάνει ότι η αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε διαθέσιμο περιθώριο παροχών, καθώς το τελικό εύρος των κυβερνητικών κινήσεων εξαρτάται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες δαπανών και από τη συνεννόηση με τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές.
Υπογράμμισε ότι η βασική γραμμή της οικονομικής πολιτικής δεν αλλάζει. Όπως σημείωσε, τα πρόσθετα έσοδα που προκύπτουν από την ανάπτυξη και από την ενίσχυση της μάχης κατά της φοροδιαφυγής επιστρέφουν στην κοινωνία, κάτι που, όπως είπε, έχει ήδη συμβεί και τα προηγούμενα χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, ξεκαθάρισε ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν όταν αποσαφηνιστούν πλήρως τα δημοσιονομικά δεδομένα.
Πληθωρισμός και ανάπτυξη στο επίκεντρο της ανησυχίας
Αναφερόμενος στις τελευταίες εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που καταγράφουν επιβράδυνση της ανάπτυξης, ο υπουργός παρατήρησε ότι το Ταμείο παραδοσιακά υιοθετεί πιο επιφυλακτικές προβλέψεις. Τόνισε, πάντως, ότι η τάση επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας και ενίσχυσης των πληθωριστικών πιέσεων καταγράφεται σε διεθνές επίπεδο, σε άμεση συνάρτηση με τις αναταράξεις που προκαλούν οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο πρόβλημα του πληθωρισμού, σημειώνοντας ότι επηρεάζει άμεσα το πραγματικό εισόδημα των πολιτών και το συνολικό κόστος ζωής. Όπως εξήγησε, η κυβερνητική στρατηγική κινείται σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις: αφενός στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσω φορολογικών παρεμβάσεων και αφετέρου στη λήψη στοχευμένων μέτρων στήριξης όπου οι συνθήκες το καθιστούν αναγκαίο.
Ισχυρότερη αφετηρία για την ελληνική οικονομία
Ο υπουργός παρουσίασε την ελληνική οικονομία ως περισσότερο θωρακισμένη σε σχέση με προηγούμενες περιόδους διεθνούς αβεβαιότητας, επισημαίνοντας ότι η χώρα εισέρχεται στη σημερινή συγκυρία από σαφώς ισχυρότερη βάση. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει πετύχει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, έχει καταγράψει πρωτογενή πλεονάσματα και έχει επιταχύνει την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Κατά τον ίδιο, η βελτιωμένη αυτή εικόνα συνδέεται με τη μείωση της φοροδιαφυγής, την αύξηση των επενδύσεων και την ενίσχυση των εξαγωγών, στοιχεία που, όπως είπε, δημιουργούν μεγαλύτερα περιθώρια ανθεκτικότητας απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις.
Η ενέργεια ως βασικός παράγοντας αβεβαιότητας
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναγνώρισε ότι η ενεργειακή κρίση αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα αβεβαιότητας για το αμέσως επόμενο διάστημα, με καθοριστικό στοιχείο τη διάρκειά της. Σε αυτό το πλαίσιο, διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση θα σταθεί στο πλευρό των πολιτών, εφόσον οι πιέσεις μεταφερθούν με μεγαλύτερη ένταση στο κόστος ζωής.
Επικαλούμενος στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, εκτίμησε ότι η παρούσα κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, εάν δεν αποκατασταθεί σύντομα η ροή μέσω των Στενών του Ορμούζ. Όπως σημείωσε, οι απώλειες στην προσφορά πετρελαίου φτάνουν ήδη περίπου τα 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, υπερβαίνοντας σε έκταση τα σοκ της δεκαετίας του 1970, ενώ στο φυσικό αέριο η απώλεια, σε ετήσια βάση, θα μπορούσε να ανέλθει έως και τα 110 BCM.
Παράλληλα, ανέφερε ότι περίπου 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν επηρεαστεί από την κρίση, με τις 30 από αυτές να έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές. Υπό αυτές τις συνθήκες, υπογράμμισε ότι τόσο η ελληνική κυβέρνηση όσο και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, αξιολογώντας διαρκώς τις επιπτώσεις στην οικονομία και προσαρμόζοντας την αντίδρασή τους όπου χρειάζεται.
Στοχευμένες παρεμβάσεις με ευρωπαϊκό πλαίσιο
Σε ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης, ο υπουργός ανέφερε ότι το πλαίσιο παρεμβάσεων αντλεί εμπειρία από την ενεργειακή κρίση του 2022. Όπως εξήγησε, η κατεύθυνση που εξετάζεται στηρίζεται σε στοχευμένα, προσωρινά και δημοσιονομικά συνεπή μέτρα, τα οποία θα βρίσκονται σε συντονισμό με τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι προτεραιότητα παραμένει να μη μεταφερθεί η πίεση της ενεργειακής κρίσης στη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας. Όπως τόνισε, η Ελλάδα διαθέτει πλέον πιο σταθερή βάση και μεγαλύτερη ευελιξία σε σχέση με το παρελθόν, κάτι που της επιτρέπει να αντιμετωπίζει πιο αποτελεσματικά τις διεθνείς αναταράξεις χωρίς να εγκαταλείπει τον στόχο της δημοσιονομικής ισορροπίας.
