Πιερρακάκης: Η πορεία της οικονομίας και οι προκλήσεις

Σε μια εκτενή παρουσίαση της πορείας της ελληνικής οικονομίας προχώρησε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Η ομιλία πραγματοποιήθηκε μία ημέρα πριν από τις προγραμματισμένες ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, με τον υπουργό να επιχειρεί να αποτυπώσει το οικονομικό γίγνεσθαι της χώρας, εστιάζοντας σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: την ψηφιοποίηση, την ενίσχυση των επενδύσεων, την αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους και τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου.

Η σημασία των δεδομένων στην οικονομική πολιτική

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η χάραξη μιας αποτελεσματικής οικονομικής πολιτικής προϋποθέτει την πλήρη και ακριβή εικόνα της πραγματικότητας. "Για να μπορέσεις να πάρεις τη σωστή απόφαση, πρέπει πρώτα να ξέρεις τι είναι αυτό που πραγματικά συμβαίνει στο πεδίο", ανέφερε χαρακτηριστικά, αναδεικνύοντας τη σημασία της αξιοποίησης των διαθέσιμων στοιχείων. Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε τα δημοσιονομικά μεγέθη, την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις με την καθημερινότητα των πολιτών. Για να γίνει αυτή η σύνδεση πιο παραστατική, προβλήθηκαν βίντεο με τις ιστορίες πέντε πολιτών, οι οποίες αποτύπωσαν με συγκεκριμένο τρόπο πώς νομοθετικές παρεμβάσεις μπορούν να επιλύσουν πραγματικά προβλήματα. Ο υπουργός τόνισε ότι ο απώτερος στόχος της οικονομικής πολιτικής είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες για μείωση φόρων, αύξηση εισοδημάτων, στήριξη της οικογένειας, ενίσχυση των επενδύσεων και επαρκή χρηματοδότηση των τομέων της Υγείας και της Παιδείας.

Η πρόοδος της ψηφιοποίησης και οι φορολογικές εισπράξεις

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πρόοδο της ψηφιοποίησης, η οποία αποτυπώνεται εμφατικά στα στοιχεία των φορολογικών εισπράξεων. Σύμφωνα με τον υπουργό, από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Αυγούστου, οι συνολικές φορολογικές εισπράξεις ανήλθαν σε 33,37 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, τα 29 δισ. ευρώ καταβλήθηκαν μέσω τραπεζικών καναλιών, ενώ οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν απευθείας στις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (ΔΟΥ) περιορίστηκαν σε μόλις 870 εκατ. ευρώ. Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται και από τα δεδομένα του συστήματος MyData, όπου ο αριθμός των παραστατικών εκτινάχθηκε από 290 εκατομμύρια το 2021 σε 2,2 δισεκατομμύρια το 2026, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 7,6 φορές μέσα σε μία πενταετία. Η συνολική αξία των δηλωθέντων παραστατικών έως τα τέλη Αυγούστου του 2026 ξεπέρασε το 1 τρισ. ευρώ, ενώ η συνολική αξία των συναλλαγών ήταν εξαπλάσια. Στον τομέα των τελωνείων, οι δηλώσεις και οι συναλλαγές υπερβαίνουν το 1 εκατομμύριο, με την αξία των διακινηθέντων αγαθών να ξεπερνά τα 85,1 δισ. ευρώ. Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε επίσης στην εφαρμογή του νέου τελωνειακού κώδικα, ο οποίος αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω την ψηφιοποίηση των διαδικασιών.

Επιχειρηματικότητα και δημόσιες επενδύσεις

Τα στοιχεία του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) που παρουσιάστηκαν καταδεικνύουν μια σημαντική μεταβολή στο ισοζύγιο ίδρυσης και λουσίματος επιχειρήσεων. Στις 28 Αυγούστου 2018, είχαν ανοίξει 68 επιχειρήσεις και είχαν κλείσει 80, με το ημερήσιο ισοζύγιο να είναι αρνητικό (-12). Αντιθέτως, την ίδια ημέρα του 2026, ο αριθμός των νέων επιχειρήσεων ανήλθε σε 40.338, ενώ έκλεισαν 14.693, με αποτέλεσμα το ισοζύγιο να είναι εντυπωσιακά θετικό, φτάνοντας τις 25.645. "Η ψηφιοποίηση των στοιχείων μάς δίνει τη δυνατότητα να έχουμε 'παλμογράφο' στην οικονομία", σημείωσε ο υπουργός, τονίζοντας ότι η ακριβής μέτρηση των δεδομένων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, οι οποίες από 5,6 δισ. ευρώ το 2019 εκτινάχθηκαν σε 16,7 δισ. ευρώ το 2026. Μάλιστα, έως τις 28 Αυγούστου είχαν ήδη πραγματοποιηθεί πληρωμές ύψους 8,8 δισ. ευρώ, γεγονός που υποδηλώνει την επιτάχυνση της απορρόφησης των κονδυλίων.

Η νέα πλατφόρμα "Συνέπεια" για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές

Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στο ζήτημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τους ιδιώτες. Ο υπουργός αποκάλυψε ότι έως τις 28 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί 265.000 τιμολόγια, συνολικής αξίας 22,6 δισ. ευρώ. Ενδεικτικό του μεγέθους του προβλήματος είναι το γεγονός ότι μόνο σε μία ημέρα καταγράφηκαν 15.000 τιμολόγια, αξίας 146,1 εκατ. ευρώ. Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, ο κ. Πιερρακάκης ανακοίνωσε ότι έως το τέλος του έτους θα τεθεί σε λειτουργία η νέα πλατφόρμα με την ονομασία "Συνέπεια". Η πλατφόρμα αυτή θα παρέχει πλήρη και διαφανή ενημέρωση σχετικά με τα τιμολόγια του Δημοσίου, διαχωρίζοντας αυτά που έχουν εξοφληθεί από εκείνα που παραμένουν σε εκκρεμότητα. Παράλληλα, οι χρήστες θα μπορούν να ενημερώνονται για τους φορείς που οφείλουν ποσά, καθώς και για τα ακριβή ύψη των οφειλών. "Η πλήρης ορατότητα και η πλήρης διαφάνεια εκτιμούμε ότι θα βοηθήσει πάρα πολύ για να τρέξουμε όλοι μας ακόμη γρηγορότερα", ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός, υπογραμμίζοντας τον στόχο της επιτάχυνσης των διαδικασιών αποπληρωμής.

Πρόοδος στο χρέος και τον εξωδικαστικό μηχανισμό

Αναφορικά με τη διαχείριση των ιδιωτικών οφειλών, ο κ. Πιερρακάκης έκανε λόγο για σημαντική αύξηση των επιτυχών ρυθμίσεων μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, οι οποίες εκτιμάται ότι θα φτάσουν τις 23.838, καταγράφοντας αύξηση 155%. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε μια σειρά παρεμβάσεων που έχουν υλοποιηθεί, όπως η μείωση του ορίου υπαγωγής στον μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, η ενισχυμένη προστασία της κύριας κατοικίας για τους ευάλωτους οφειλέτες, η θέσπιση ρύθμισης 72 δόσεων για χρέη που δημιουργήθηκαν έως το 2023, καθώς και η αύξηση του ακατάσχετου λογαριασμού στα 1.600 ευρώ. Όσον αφορά το δημόσιο χρέος, ο υπουργός υπενθύμισε ότι μετά την πανδημία είχε φτάσει κοντά στο 210% του ΑΕΠ, ενώ η πρόβλεψη για το 2026 είναι να διαμορφωθεί στο 136,8%. Η εκτίμηση για το 2029 είναι ακόμη πιο αισιόδοξη, καθώς προβλέπεται το χρέος να υποχωρήσει κάτω από το 120%, εφόσον συνεχιστεί η ίδια δημοσιονομική πορεία. Μια από τις πιο σημαντικές ανακοινώσεις αφορούσε την πρόωρη αποπληρωμή του χρέους του πρώτου Μνημονίου, ύψους 52,9 δισ. ευρώ, το οποίο αναμένεται να εξοφληθεί πλήρως έως το 2031, δέκα χρόνια νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα. Από το συνολικό ποσό, έχουν ήδη αποπληρωθεί 33,5 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπεται η αποπληρωμή επιπλέον 12,8 δισ. ευρώ εντός του τρέχοντος έτους. Ο κ. Πιερρακάκης εξήγησε ότι αυτή η κίνηση θα αποφέρει σημαντικό όφελος, καθώς θα αποφευχθεί η πρόσθετη επιβάρυνση που θα προέκυπτε από το 2032, όταν θα μεταφέρονταν στην εικοσαετία επιπλέον ποσά ύψους 25 έως 30 δισ. ευρώ, με ετήσιο κόστος περίπου 1,5 δισ. ευρώ.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υποστήριξε ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί δημιουργεί τις απαραίτητες προϋποθέσεις για το επόμενο βήμα. Το όραμα αυτό αναμένεται να παρουσιαστεί από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ και θα αφορά τον σχεδιασμό για την πορεία της χώρας έως το 2030. "Οι αριθμοί που βλέπετε να πέφτουν πίσω μου είναι το μέσο. Ο προορισμός είναι οι άνθρωποι που μόλις είδαμε μπροστά μας", ανέφερε χαρακτηριστικά, κλείνοντας με μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση την παρουσίαση των οικονομικών επιδόσεων και των μελλοντικών προκλήσεων.