Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος προεδρεύει του Eurogroup, παραχώρησε μια εκτενή συνέντευξη στο France 24, όπου ανέλυσε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ενεργειακή κρίση, τις γεωπολιτικές εντάσεις και την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε με έμφαση ότι η παραγωγική βάση αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής ισχύος, υπογραμμίζοντας πως χωρίς αυτήν, η ήπειρος δεν μπορεί να διεκδικήσει ουσιαστικό ρόλο στην παγκόσμια σκηνή.
Γεωπολιτικές εντάσεις και ενεργειακή ασφάλεια
Αναφερόμενος στην κρίση στη Μέση Ανατολή, ο κ. Πιερρακάκης επανέλαβε την πάγια θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι τα μέτρα στήριξης που λαμβάνουν τα κράτη-μέλη πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις εκάστοτε ανάγκες. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να μετατραπούν σε δρόμο διοδίων. Η καθημερινή, συντονισμένη δράση και η πλήρης εικόνα των εξελίξεων είναι, κατά τον ίδιο, απαραίτητες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική διαχείριση της κατάστασης.
Ο πρόεδρος του Eurogroup έθεσε τρεις κρίσιμες παραμέτρους για την αντιμετώπιση της κρίσης. Πρώτον, η πολιτική ηγεσία οφείλει να στηρίξει επιχειρήσεις και νοικοκυριά που πλήττονται βαθιά. Δεύτερον, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η ενεργειακή κρίση δεν θα εξελιχθεί σε δημοσιονομική κρίση, παρακολουθώντας στενά τις αντιδράσεις των αγορών ομολόγων. Τρίτον, οι βραχυπρόθεσμες αποφάσεις έχουν βαθύ αντίκτυπο στις μακροπρόθεσμες εξελίξεις, όπως αποδείχθηκε από την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970, η οποία διαμόρφωσε ενεργειακές εξαρτήσεις που διατηρούνται έως σήμερα.
Διατλαντική συνεργασία και νομισματική πολιτική
Σε ερώτηση για την έκκληση του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, για συμμετοχή της ΕΕ στην αποδόμηση των ιρανικών χρηματοοικονομικών δικτύων, ο κ. Πιερρακάκης απάντησε ότι η Ευρώπη είναι μέρος της λύσης, όχι του προβλήματος. Υπογράμμισε ότι ορισμένα ζητήματα, όπως η καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, απαιτούν πολυμερή συνεργασία, ξεπερνώντας τις δυνατότητες ακόμη και της ισχυρότερης χώρας. Το πνεύμα των συζητήσεων στο Παρίσι, στο πλαίσιο της G7, ήταν εποικοδομητικό, με κοινή αντίληψη ότι η πολυμερής συνεργασία είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση σύνθετων προκλήσεων, από την ενέργεια και την τεχνητή νοημοσύνη έως την κρίση στο Ορμούζ.
Αναφορικά με την πιθανή απόκλιση της νομισματικής πολιτικής μεταξύ ΕΚΤ και Federal Reserve, ο κ. Πιερρακάκης υπερασπίστηκε σθεναρά την ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Χαρακτήρισε τη διατλαντική σχέση ως υπαρξιακής σημασίας, η οποία πρέπει να υπερβαίνει την παρούσα συγκυρία. Απέφυγε να σχολιάσει υποθετικά σενάρια για τα επιτόκια, τονίζοντας ότι η αξιολόγηση θα γίνει βάσει πραγματικών δεδομένων. Παράλληλα, σημείωσε ότι η σοβαρότητα των ζητημάτων καθιστά ολοένα και πιο εμφανή την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό, ειδικά σε τομείς όπως οι κρίσιμες πρώτες ύλες και η τεχνητή νοημοσύνη.
Παραγωγή, ανταγωνιστικότητα και τεχνολογική κυριαρχία
Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε εκτενώς στην ανάγκη επιτάχυνσης των ευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων, όπως η Τραπεζική Ένωση και η Ενοποίηση των Κεφαλαιαγορών. Υπογράμμισε ότι η αξιολόγηση του ΔΝΤ έδειξε πως τα μέτρα που ελήφθησαν από το 2022 περιόρισαν τις επιπτώσεις της κρίσης κατά 12%, αποδεικνύοντας την αξία της διαφοροποίησης από τις ρωσικές ενεργειακές πηγές. Το βασικό συμπέρασμα, ωστόσο, είναι ότι η Ευρώπη πρέπει να παράγει περισσότερο. Το απλό αξίωμα που έθεσε είναι πως χωρίς παραγωγή δεν υπάρχει ισχύς.
Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, στην αποθήκευση ενέργειας, στην καινοτομία και στη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Ο κ. Πιερρακάκης τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ευρωπαϊκών πρωταθλητών, ξεπερνώντας τη λογική των 27 κατακερματισμένων εθνικών αγορών. Χαρακτηριστικά, ανέφερε ότι η γαλλική Mistral αποτελεί ευρωπαϊκό πρωταθλητή και όχι απλώς γαλλικό, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη για μεγαλύτερη τραπεζική ενοποίηση και διασυνοριακές συγχωνεύσεις.
Σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, ο πρόεδρος του Eurogroup επεσήμανε την εκθετική δυναμική της εξέλιξής της, η οποία πλέον μετριέται σε μήνες και όχι σε χρόνια. Αναφέρθηκε στο μοντέλο Mythos της Anthropic, τονίζοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι η εστίαση σε ένα μεμονωμένο γλωσσικό μοντέλο, αλλά η ανάπτυξη ενός παγκόσμιου, πολυμερούς πλαισίου ρύθμισης. Η τεχνητή νοημοσύνη, όπως είπε, μοιάζει με μια κούρσα προς τη Σελήνη για την παραγωγικότητα, αλλά και με μια κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών λόγω των κινδύνων που ενέχει. Η δημιουργία νέων θεσμών για την παρακολούθηση και καθοδήγηση της ανάπτυξής της είναι, κατά τον ίδιο, επιτακτική ανάγκη.
Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Ευρώπη μπορεί να αποφύγει μια σχέση ασύμμετρης αλληλεξάρτησης με τις ΗΠΑ και την Κίνα, αναδεικνύοντας τεχνολογικούς πρωταθλητές. Η φιλοδοξία της σημερινής γενιάς Ευρωπαίων υπευθύνων χάραξης πολιτικής, όπως αποτυπώνεται στις εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα, είναι η οικοδόμηση μιας ισχυρής και κυρίαρχης Ευρώπης. Η απάντησή του στο ερώτημα για μια ευρωπαϊκή WallStreet ήταν χαρακτηριστική: ας δημιουργήσουμε πρώτα τη Silicon Valley της Ευρώπης και όλα τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν.
