Πιστωτικό προφίλ επιχειρήσεων ΕΕ: Ανθεκτικότητα και κίνδυνοι

Το πιστωτικό προφίλ των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει συνολικά ανθεκτικό, ωστόσο οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και η επιδείνωση των μακροοικονομικών συνθηκών ενισχύουν τους κινδύνους για την επόμενη διετία. Αυτό προκύπτει από την πρώτη έκδοση της έκθεσης "CRIF European Credit Outlook", η οποία αναλύει την πιστοληπτική ικανότητα των επιχειρήσεων στην ΕΕ.

Σύμφωνα με την έκθεση, η CRIF εκτιμά ότι τα δημόσια ποσοστά αθέτησης υποχρεώσεων σε ορίζοντα ενός έτους θα αυξηθούν στο 0,48% το 2026, από περίπου 0,4% που ήταν το 2024 και το 2025. Για το 2027, στο βασικό σενάριο, το ποσοστό αναμένεται να διαμορφωθεί στο 0,55%, ενώ σε ένα δυσμενές σενάριο μπορεί να φτάσει ακόμα και στο 0,71%. Η μελέτη βασίζεται στην ανάλυση περίπου 48.000 μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων της ΕΕ-27, με ετήσια έσοδα άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ, και συνδυάζει στοιχεία αθετήσεων, χρηματοοικονομικούς δείκτες, κλαδικές τάσεις, τραπεζικά δεδομένα και μακροοικονομικά σενάρια.

Αυξανόμενες πιέσεις από το διεθνές περιβάλλον

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κατάφεραν να διατηρήσουν σταθερό πιστωτικό προφίλ την περίοδο 2022-2024, παρά τις επιπτώσεις της πανδημίας, τις πληθωριστικές πιέσεις, τις αυστηρές νομισματικές πολιτικές και τις γεωπολιτικές αναταράξεις. Ωστόσο, η CRIF προειδοποιεί ότι η επιδείνωση του διεθνούς περιβάλλοντος, σε συνδυασμό με τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, αυξάνει το κόστος ενέργειας, δημιουργεί πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες και επηρεάζει αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης στην Ευρώπη.

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της CRIF, Carlo Gherardi, δήλωσε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη επιπτώσεις στις μεταφορές, στο ενεργειακό κόστος και στις αλυσίδες εφοδιασμού, οδηγώντας σε χαμηλότερες αναπτυξιακές προσδοκίες και υψηλότερες εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Για το 2026, το βασικό σενάριο της CRIF προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ της ΕΕ-27 κατά 1%, πληθωρισμό κοντά στο 3% και ήπια άνοδο των επιτοκίων. Αντίθετα, σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η ανάπτυξη θα μπορούσε να προσεγγίσει το μηδέν, ο πληθωρισμός να κινηθεί κοντά στο 5% και τα επιτόκια να αυξηθούν έως το 3,5%.

Σταθερότητα με πρώιμα σημάδια επιβράδυνσης

Με βάση το μοντέλο αξιολόγησης "CRIF EU Score", περίπου το 52% των επιχειρήσεων της ΕΕ κατατάχθηκε στην κατηγορία "Safe" κατά την περίοδο 2022-2024, ενώ μόλις το 13% χαρακτηρίστηκε ως "Vulnerable". Η εικόνα αυτή υποστηρίχθηκε τόσο από τα μέτρα στήριξης των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων όσο και από τη χρηματοδότηση του τραπεζικού συστήματος. Το υπόλοιπο των επιχειρηματικών δανείων αυξήθηκε κατά 4,3% την περίοδο Δεκεμβρίου 2021 - Δεκεμβρίου 2024, ενώ συνέχισε να ενισχύεται και το 2025, καθώς και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Παράλληλα, η αύξηση των εσόδων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων περιορίστηκε στο 3,9% το 2024, ενώ το EBIT υποχώρησε κατά 1%, καταγράφοντας ενδείξεις πίεσης στην κερδοφορία.

Οι πιο ευάλωτοι κλάδοι

Η έκθεση αναδεικνύει τον κλάδο Κατασκευών και Ακινήτων ως τον πιο ευάλωτο στην ΕΕ. Το 2024, μόλις το 44% των επιχειρήσεων του κλάδου βρισκόταν στην "Ασφαλή Ζώνη", έναντι 51% για το σύνολο της ΕΕ, ενώ το 18% κατατασσόταν στην "Ευάλωτη Ζώνη". Το ποσοστό αθέτησης στον συγκεκριμένο κλάδο διαμορφώθηκε στο 0,64% το 2024 και προβλέπεται να αυξηθεί στο 0,75% το 2026 στο βασικό σενάριο και στο 0,82% στο δυσμενές.

Αντίθετα, ο τομέας Γεωργίας, Τροφίμων και Ποτών εμφανίζει το πιο συντηρητικό πιστωτικό προφίλ, με περίπου το 68% των επιχειρήσεων να βρίσκεται στην "Ασφαλή Ζώνη". Το ποσοστό αθέτησης διαμορφώθηκε στο 0,33% το 2024 και αναμένεται να παραμείνει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και τα επόμενα χρόνια.

Στη Βιομηχανία, η CRIF καταγράφει πρώιμα σημάδια αποδυνάμωσης, καθώς η αύξηση των εσόδων περιορίστηκε στο 0,5% το 2024, έναντι 3,9% για το σύνολο της ΕΕ. Το ποσοστό αθέτησης εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 0,38% το 2024 σε 0,48% το 2026 στο βασικό σενάριο και σε 0,62% στο δυσμενές.

Ανάλογη τάση καταγράφεται και στο Εμπόριο, όπου το ποσοστό αθέτησης αναμένεται να αυξηθεί από 0,29% το 2024 σε 0,39% το 2026 στο βασικό σενάριο και σε 0,51% στο δυσμενές. Σύμφωνα με την έκθεση, οι δύο αυτοί κλάδοι είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στις διεθνείς αγορές και στις διαταραχές των εφοδιαστικών αλυσίδων, ενώ επηρεάζονται άμεσα από τις πληθωριστικές πιέσεις που περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Ο διευθύνων σύμβουλος της CRIF Ratings, Luca D'Amico, σημείωσε ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις λόγω της εντεινόμενης διεθνούς ανταγωνιστικότητας, της αδύναμης εγχώριας ζήτησης, των δασμολογικών πολιτικών των ΗΠΑ και των περιορισμών στις εφοδιαστικές αλυσίδες, με τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις να επιβαρύνουν περαιτέρω τις προοπτικές του κλάδου.