Πολεμικό Ναυτικό: Γιατί οι FREMM Bergamini μπαίνουν στο επίκεντρο της «Ατζέντας 2030»

Το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας έδωσε σήμερα το πράσινο φως για την προώθηση της διαδικασίας απόκτησης ιταλικών φρεγατών τύπου FREMM, κλάσης Bergamini, ανοίγοντας τον δρόμο για μια σημαντική ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού.

Η Αθήνα περνά πλέον στο επόμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων για ένα σχήμα 2+2 πλοίων. Αυτό σημαίνει ότι σε πρώτη φάση η Ελλάδα επιδιώκει την άμεση απόκτηση δύο φρεγατών Bergamini, διατηρώντας δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη δύο, εφόσον ληφθεί σχετική απόφαση στο μέλλον.

Η επιλογή των συγκεκριμένων μονάδων δεν έγινε αιφνιδιαστικά. Προηγήθηκε πολύμηνη διαδικασία τεχνικής αξιολόγησης, επαφών και επιθεωρήσεων, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού ανανέωσης του στόλου και της «Ατζέντας 2030» που έχει παρουσιάσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας.

Από τη Λα Σπέτσια στις τεχνικές επιθεωρήσεις

Η πρώτη ουσιαστική βάση για την πιθανή απόκτηση των ιταλικών φρεγατών τέθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο στη Λα Σπέτσια, όπου Ελλάδα και Ιταλία υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας και Δήλωση Προθέσεων. Στη συνάντηση είχαν συμμετάσχει ο Νίκος Δένδιας και ο Ιταλός ομόλογός του, Guido Crosetto, θέτοντας επίσημα το πλαίσιο για την παραχώρηση δύο φρεγατών με δυνατότητα απόκτησης ακόμη δύο.

Ακολούθησαν επιτόπιες επισκέψεις και τεχνικοί έλεγχοι από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού σε πλοία της κλάσης Bergamini. Η ελληνική πλευρά εξέτασε, μεταξύ άλλων, τις φρεγάτες «Carlo Bergamini» και «Virginio Fasan», αξιολογώντας την επιχειρησιακή τους κατάσταση, τα συστήματα μάχης, τον εξοπλισμό και τη δυνατότητα ταχείας ένταξής τους στον ελληνικό στόλο.

Οι έλεγχοι αυτοί θεωρήθηκαν καθοριστικοί, καθώς προσέφεραν στο Πολεμικό Ναυτικό πραγματική εικόνα για το επίπεδο ετοιμότητας των πλοίων. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι συγκεκριμένες φρεγάτες μπορούν να ενισχύσουν τον στόλο ταχύτερα από ό,τι μια νέα ναυπήγηση, η οποία θα απαιτούσε πολυετή αναμονή.

Γιατί επιλέγονται οι FREMM Bergamini

Βασικό κριτήριο για την ελληνική επιλογή αποτελεί ο δοκιμασμένος χαρακτήρας των φρεγατών FREMM. Πρόκειται για μονάδες πολλαπλού ρόλου, με σημαντικές δυνατότητες στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, στην αντιαεροπορική άμυνα, στην επιτήρηση περιοχών και στην κρούση κατά στόχων επιφανείας.

Η άμεση διαθεσιμότητά τους, το σχετικά χαμηλότερο κόστος σε σύγκριση με νέες μονάδες και η επιβεβαιωμένη επιχειρησιακή τους αξιοπιστία σε διεθνείς αποστολές αποτέλεσαν κρίσιμους παράγοντες στην αξιολόγηση. Για το Πολεμικό Ναυτικό, το ζητούμενο είναι η γρήγορη κάλυψη επιχειρησιακών κενών σε μια περίοδο αυξημένων απαιτήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι φρεγάτες Bergamini συγκαταλέγονται στις πιο σύγχρονες ευρωπαϊκές μονάδες επιφανείας. Σχεδιάστηκαν στο πλαίσιο γαλλοϊταλικού προγράμματος και διαθέτουν εκτόπισμα περίπου 6.500 τόνων, μήκος άνω των 140 μέτρων και χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας, μειώνοντας το ίχνος τους σε ραντάρ και αισθητήρες.

Στην ανθυποβρυχιακή αποστολή θεωρούνται ιδιαίτερα αξιόλογες, καθώς διαθέτουν προηγμένα σόναρ τρόπιδας και συρόμενα σόναρ μεταβλητού βάθους. Η δυνατότητα φιλοξενίας και υποστήριξης ελικοπτέρου ναυτικής συνεργασίας αυξάνει σημαντικά την εμβέλεια επιτήρησης και την αποτελεσματικότητα του πλοίου έναντι υποβρυχιακών απειλών.

Στον τομέα της αντιαεροπορικής άμυνας, οι FREMM φέρουν συστήματα κάθετης εκτόξευσης πυραύλων, με δυνατότητα εμπλοκής απειλών σε μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις. Παράλληλα, διαθέτουν πυροβόλα, συστήματα εγγύς άμυνας και μέσα ηλεκτρονικού πολέμου, τα οποία ενισχύουν την επιβιωσιμότητά τους σε σύνθετο επιχειρησιακό περιβάλλον.

Τα τεχνικά και επιχειρησιακά χαρακτηριστικά

Οι φρεγάτες κλάσης Bergamini αναπτύσσουν ταχύτητα άνω των 27 κόμβων και διαθέτουν επιχειρησιακή αυτονομία περίπου 6.000 ναυτικών μιλίων, στοιχείο που τις καθιστά κατάλληλες για παρατεταμένες αποστολές σε ανοιχτές θάλασσες. Το σύστημα πρόωσης CODLAG, που συνδυάζει ντίζελ και ηλεκτρική πρόωση, μειώνει τον θόρυβο και την κατανάλωση, πλεονέκτημα κρίσιμο σε ανθυποβρυχιακές επιχειρήσεις.

Σε γενικές γραμμές, τα πλοία έχουν εκτόπισμα περίπου 6.500 έως 6.700 τόνους, μήκος περίπου 144 μέτρα, πλάτος περίπου 19,7 μέτρα και βύθισμα περίπου 5 μέτρα. Το πλήρωμα κυμαίνεται από 130 έως 200 άτομα, ανάλογα με τη διαμόρφωση και την αποστολή.

Στον τομέα των αισθητήρων, διαθέτουν ραντάρ πολλαπλών λειτουργιών τύπου AESA, όπως τα συστήματα EMPAR ή Kronos, σύστημα διαχείρισης μάχης τελευταίας γενιάς, σόναρ τρόπιδας, συρόμενο σόναρ και προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικών αντιμέτρων και υποστήριξης.

Ο οπλισμός τους, ανάλογα με τη διαμόρφωση, μπορεί να περιλαμβάνει κάθετους εκτοξευτές για αντιαεροπορικούς πυραύλους Aster 15/30, αντιπλοϊκούς πυραύλους τύπου Teseo/Otomat, κύριο πυροβόλο 127 ή 76 χιλιοστών, δευτερεύοντα πυροβόλα, τορπιλοσωλήνες για ελαφρές τορπίλες και σύστημα εγγύς άμυνας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η υψηλή διαλειτουργικότητα με τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Τα συστήματα των φρεγατών είναι συμβατά με τα πρότυπα της Συμμαχίας, επιτρέποντας τη συμμετοχή τους σε κοινές επιχειρήσεις, αποστολές επιτήρησης, ναυτικές ασκήσεις και επιχειρήσεις αποτροπής.

Η προώθηση της απόκτησης των Bergamini δείχνει ότι η Ελλάδα αναζητά ταχεία και επιχειρησιακά ουσιαστική ενίσχυση του στόλου, χωρίς να περιμένει αποκλειστικά νέες ναυπηγήσεις. Σε μια περίοδο που η θαλάσσια ασφάλεια, η αποτροπή και ο έλεγχος κρίσιμων περιοχών αποκτούν αυξημένη σημασία, οι ιταλικές FREMM μπορούν να προσφέρουν άμεσα πρόσθετη ισχύ στο Πολεμικό Ναυτικό.