Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Ευρώπη ετοιμάζεται για στρατιωτική επέμβαση με την Βρετανία ως μπροστάρη

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Emmanuel Macron, φαίνεται έτοιμος να οδηγήσει την Ευρώπη σε επικίνδυνες περιπέτειες, καθώς συνεργάζεται με τη Βρετανία ως ηγέτες ενός πολεμοκάπηλου μπλοκ, που θέλει να κλιμακώσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία. Μετά τη σύνοδο των «προθύμων» που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι την Πέμπτη 27 Μαρτίου 2025, ο Macron δήλωσε ότι η Ευρώπη είναι αποφασισμένη να αποστείλει στρατιωτικές δυνάμεις στην Ουκρανία, παρά τις αντιδράσεις της Ρωσίας.

Η Βρετανία θα αναλάβει την ηγεσία της στρατιωτικής αποστολής, η οποία θα καλύψει χερσαία, εναέρια και θαλάσσια κατευθύνσεις, αποτελώντας μέρος ενός ευρύτερου πακέτου μέτρων ασφαλείας για την περιοχή. Ο Macron προχώρησε σε προκλητικές δηλώσεις, τονίζοντας ότι η Ρωσία δεν έχει λόγο στο ζήτημα της αποστολής αποτρεπτικών δυνάμεων στην Ουκρανία, και ανακοίνωσε ότι οι διπλωματικοί σύμβουλοι των χωρών αυτών θα ξεκινήσουν την παρακολούθηση της εφαρμογής των αποφάσεων την επόμενη εβδομάδα.

Η αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων στην Ουκρανία, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Γάλλου προέδρου Emmanuel Macron, παραμένει αρκετά ασαφής όσον αφορά τη λειτουργία της και τους ακριβείς λόγους εισόδου στην Ουκρανία. Δεν διευκρίνισε συγκεκριμένα πώς θα λειτουργήσει η αποστολή, αλλά τόνισε ότι ενδέχεται να αποτελείται από δυνάμεις διαφόρων κρατών, λόγω της έλλειψης ομοφωνίας για το θέμα. Οι δυνάμεις αυτές θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε στρατηγικά σημεία, όπου θα συνεργάζονται με τις ουκρανικές δυνάμεις και θα διαδραματίζουν αποτρεπτικό ρόλο απέναντι σε ενδεχόμενη ρωσική επιθετικότητα.

Ο Macron ανέφερε επίσης ότι σε διάστημα τριών εβδομάδων οι ευρωπαϊκές χώρες θα καταθέσουν μια πρόταση για την τήρηση της εκεχειρίας στην Ουκρανία και θα αναπτύξουν στρατιωτικές αντιπροσωπείες για να βοηθήσουν στη μεταρρύθμιση των ουκρανικών δυνάμεων. Οι υπουργοί Εξωτερικών των ευρωπαϊκών κρατών αναμένεται να παρουσιάσουν συγκεκριμένες προτάσεις για την παρακολούθηση της κατάπαυσης του πυρός στη γραμμή επαφής.

Παρ’ όλα αυτά, η προετοιμασία για την υλοποίηση αυτών των στρατηγικών παραμένει περιορισμένη, καθώς, σύμφωνα με δυτικά μέσα ενημέρωσης, δεν έχει ξεκινήσει η πρακτική προετοιμασία για την αποστολή των ευρωπαϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία. Επίσης, υπάρχουν αναφορές ότι η Βρετανία και η Γαλλία δεν θα στείλουν στρατεύματα χωρίς εγγυήσεις για την ασφάλειά τους από τις ΗΠΑ, κάτι που οι Αμερικανοί έχουν αρνηθεί να προσφέρουν.

Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι δηλώσεις του Macron για την αποστολή στρατευμάτων χωρίς τη συναίνεση της Ρωσίας ενδέχεται να έχουν στόχο να αναστατώσουν πιθανές συμφωνίες μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ που θα μπορούσαν να διαμορφωθούν στο τέλος του πολέμου, ενισχύοντας την Ευρωπαϊκή θέση στο μελλοντικό διπλωματικό τοπίο.

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ δήλωσε επίσης μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της συνόδου κορυφής ότι δεν είναι η ώρα για την άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. «Είναι απολύτως σαφές ότι η Ρωσία προσπαθεί να καθυστερήσει, παίζει παιγνίδια, και εμείς πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι επ’ αυτού», είπε ο βρετανός πρωθυπουργός στο πλευρό του Ζελένσκι.

«Και αυτό σημαίνει…κατά πρώτον, μεγαλύτερη υποστήριξη προς την Ουκρανία για να διασφαλίσουμε ότι η Ουκρανία βρίσκεται στην ισχυρότερη δυνατή θέση…Κατά δεύτερο, απόλυτη σαφήνεια ως προς το γεγονός ότι δεν είναι τώρα ώρα για την άρση των κυρώσεων. Ακριβώς το αντίθετο».

Ο Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι κατά την σύνοδο κορυφής του Παρισιού συζητήθηκαν στρατιωτικά και επιχειρησιακά σχέδια του συνασπισμού των προθύμων. «Συζητήσαμε σχέδια για την αποκατάσταση της ειρήνης, για την κινητοποίηση των στρατιωτικών δυνάμεων και για επιχειρησιακά σχέδια, εναέρια, χερσαία ή θαλάσσια. Σας υποστηρίζουμε πλήρως, για όσο χρόνο χρειασθεί», είπε απευθυνόμενος στον πρόεδρο της Ουκρανίας.

Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ δεν συμμετέχει στις συζητήσεις, καθώς έχει επιδείξει απροθυμία να εμπλακεί στον συνασπισμό. Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, έχει ήδη απορρίψει την πρόταση για μια ευρωπαϊκή ειρηνευτική δύναμη. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι διευκρινίζουν ότι, σε οποιαδήποτε μορφή ειρηνευτικής συμφωνίας, η πρώτη γραμμή άμυνας της Ουκρανίας σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης θα παραμείνει ο ίδιος ο ουκρανικός στρατός.

Μια από τις επιλογές που εξετάζονται για τη στήριξη της Ουκρανίας είναι η εντατικοποίηση της στρατιωτικής εκπαίδευσης για να αναπληρωθούν οι απώλειες των ουκρανικών δυνάμεων, οι οποίες παραμένουν αδιευκρίνιστες αλλά εκτιμάται ότι είναι σημαντικές μετά από περισσότερα από τρία χρόνια συγκρούσεων. Οι σύμμαχοι έχουν ήδη εκπαιδεύσει πάνω από 75.000 Ουκρανούς στρατιώτες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον μεγαλύτερο και συνεχώς ενισχυόμενο ρωσικό στρατό.

Στο πλαίσιο της Συνόδου, ο Μακρόν συναντήθηκε χθες με τον Ζελένσκι. Όταν ρωτήθηκε για το ρόλο που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας, ο Μακρόν ξεκαθάρισε ότι «δεν θα πήγαιναν στο μέτωπο για να πολεμήσουν». Αντίθετα, θα λειτουργούσαν ως «δυνάμεις που θα αποτρέψουν τους Ρώσους από το να επιτεθούν ξανά. Και κρατώντας σημαντικές πόλεις, στρατηγικές βάσεις, σηματοδοτούν την ξεκάθαρη υποστήριξη από αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και συμμάχους». Ο Γάλλος πρόεδρος τόνισε ότι αυτή είναι μια «ειρηνιστική προσέγγιση» και πρόσθεσε: «Οι μόνοι που θα προκαλούσαν, εκείνη τη στιγμή, μια σύγκρουση, μια πολεμική κατάσταση, θα ήταν οι Ρώσοι, αν αποφάσιζαν και πάλι να εξαπολύσουν επίθεση».

Τι είπε ο Μητσοτάκης

Την ανάγκη να υπάρξει κατάπαυση του πυρός το συντομότερο δυνατόν στην Ουκρανία υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους λίγο μετά το τέλος της σημερινής διεθνούς διάσκεψης κορυφής. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι «η Ουκρανία έχει αποδεχθεί μία κατάπαυση του πυρός 30 ημερών την οποία δυστυχώς η Ρωσία δεν έχει ακόμα αποδεχτεί», επισημαίνοντας ταυτόχρονα πως θα πρέπει να ασκηθούν πιέσεις προς τη Ρωσία για να σταματήσει τις επιθέσεις της κατά της Ουκρανίας, κυρίως δε κατά των κρίσιμων υποδομών, ούτως ώστε να μπορέσει να διαπραγματευθεί η Ουκρανία μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη.

Επίσης ανέφερε ότι συζητήθηκε το ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας τις οποίες ενδεχομένως κάποιες άλλες χώρες είναι πρόθυμες να παράσχουν. Υπογράμμισε ωστόσο ότι ο κοινός τόπος είναι ότι η ισχυρότερη εγγύηση ασφαλείας που μπορεί να δοθεί «είναι η ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων της ίδιας της Ουκρανίας». Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι η Ελλάδα δεν ανήκει στις χώρες που είναι έτοιμες να στείλουν στρατεύματα και σημείωσε ότι θεωρεί αυτή τη συζήτηση ενδεχομένως λίγο διασπαστική, στο βαθμό που το βασικό ζητούμενο αυτή τη στιγμή είναι το πως θα τελειώσει ο πόλεμος μία ώρα αρχύτερα.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις συζητήσεις που θα γίνουν την ερχόμενη εβδομάδα στη Βουλή αναφορικά με το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας σημειώνοντας ότι ο βασικός στόχος είναι «να εντάξουμε αυτή τη συζήτηση στο πλαίσιο των γενικότερων μεγάλων γεωπολιτικών αλλαγών που συντελούνται σήμερα». Προσέθεσε ότι στο πλαίσιο αυτών των συζητήσεων «θα παρουσιάσουμε το νέο μισθολόγιο και το νέο βαθμολόγιο των Ενόπλων Δυνάμεων».

«Η ενημέρωση που έχω είναι ότι δεν υπάρχουν σκέψεις για την αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία» σχολίασε νωρίτερα σήμερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, διαψεύδοντας ότι η Ελλάδα έχει θέσει όρους προκειμένου να αποστείλει στρατεύματα στην Ουκρανία. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με δημοσίευμα εφημερίδας ο κ. Μητσοτάκης θα έθετε στους εταίρους της χώρας μας τους όρους για τη συμμετοχή της Ελλάδας σε κάποια διεθνή δύναμη μόνο μετά την υπογραφή συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία.

Το δημοσίευμα ανέφερε ότι η όποια ελληνική δύναμη δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε επιχείρηση εντός ρωσικής επικράτειας, ενώ σε περίπτωση παραβίασης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός από τη Μόσχα, οι ελληνικές δυνάμεις θα επιστρέψουν άμεσα στην Ελλάδα.

Τι συμβαίνει

Η κατάσταση γύρω από τις πιθανές στρατιωτικές αποστολές στην Ουκρανία συνεχώς εξελίσσεται, με ενδείξεις διαφοροποίησης στις στρατηγικές και τις προσεγγίσεις των ευρωπαϊκών χωρών.

Αρχικά, όπως αναφέρεται από την εφημερίδα La Repubblica, συζητείται η δημιουργία δύο ειρηνευτικών αποστολών για την Ουκρανία. Η πρώτη, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, θα περιλαμβάνει στρατιωτικές δυνάμεις από χώρες της Ασίας και της Νότιας Αμερικής, όπως η Ινδία, η Βραζιλία και η Σαουδική Αραβία. Αυτές οι δυνάμεις θα αναλάβουν τη διαχείριση της γραμμής επαφής μεταξύ των δύο στρατών. Η δεύτερη αποστολή αφορά δυτικές δυνάμεις, οι οποίες δεν θα εισέλθουν στο έδαφος της Ουκρανίας αλλά θα σταθμεύσουν στα σύνορα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρέχοντας υποστήριξη μέσω τεχνολογικών και υλικοτεχνικών μέσων, όπως ραντάρ και δορυφόρους. Παράλληλα, αναφέρεται ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν επιβεβαιώσει την ετοιμότητά τους να προσφέρουν αυτή την υποστήριξη.

Ωστόσο, φαίνεται ότι η κατάσταση αναθεωρείται, καθώς η Βρετανία ήδη συζητά την αποστολή ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων, αντί για χερσαία στρατεύματα στην Ουκρανία. Η εστίαση φαίνεται να μετατοπίζεται από την αποστολή στρατευμάτων στο έδαφος σε πιο λογικές στρατηγικές, όπως η εκπαίδευση και η παροχή υποστήριξης στις ουκρανικές δυνάμεις. Η αλλαγή αυτή οφείλεται σε πολιτικούς και υλικοτεχνικούς περιορισμούς, καθώς και στην αντίθεση που αντιμετωπίζουν από τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ρωσία, μέσω της εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών, Maria Zakharova, κατήγγειλε τη στρατηγική των Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου, υποστηρίζοντας ότι σχεδιάζουν μια στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία υπό το πρόσχημα μιας ειρηνευτικής αποστολής. Προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.

Η κατάσταση αυτή αποκαλύπτει την αυξανόμενη ένταση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με αρκετούς διπλωμάτες να εκφράζουν δυσαρέσκεια για τη γραμμή που ακολουθεί η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Kaja Kallas, η οποία δέχεται κριτική για την επιθετική στάση της και την πίεση για περαιτέρω στρατιωτική εμπλοκή.

Εν κατακλείδι, ενώ τα σχέδια για στρατιωτική παρέμβαση στην Ουκρανία φαίνεται να βρίσκονται σε εξέλιξη, η πραγματικότητα δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες επαναξιολογούν τη στρατηγική τους λόγω πολιτικών και πρακτικών περιορισμών, όπως και λόγω της διεθνούς δυναμικής που σχετίζεται με τη στάση των ΗΠΑ και της Ρωσίας.