Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται στο πέμπτο έτος του, μια νέα στρατηγική στρατολόγησης αναδύεται στη Ρωσία, με επίκεντρο τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Στο κρατικό Πολυτεχνείο Bauman της Μόσχας, ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια της χώρας, οι φοιτητές λαμβάνουν μια δελεαστική πρόταση: να διακόψουν τις σπουδές τους για ένα έτος, να αναλάβουν καθήκοντα χειριστή drones για λογαριασμό του στρατού και να λάβουν ως αντάλλαγμα πάνω από 5 εκατομμύρια ρούβλια (περίπου 68.275 δολάρια), μαζί με δωρεάν φοίτηση κατά την επιστροφή τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Bloomberg, φυλλάδια που διανέμονται στο πανεπιστήμιο υπόσχονται στους φοιτητές που θα καταταγούν στις δυνάμεις μη επανδρωμένων συστημάτων ότι θα επιχειρούν μακριά από την πρώτη γραμμή του μετώπου, ενώ παράλληλα θα δικαιούνται τον τίτλο του βετεράνου μάχης. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας σε ολόκληρη τη Ρωσία, η οποία στοχεύει στην πρόσληψη φοιτητών από πανεπιστήμια και κολέγια, χρησιμοποιώντας γενναιόδωρα οικονομικά μπόνους, ακαδημαϊκή άδεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, άμεσο εξαναγκασμό.
Πανεπιστήμια ως κέντρα στρατολόγησης
Τουλάχιστον 270 ιδρύματα προωθούν ενεργά συμβάσεις με τον στρατό, σύμφωνα με το ανεξάρτητο περιοδικό Groza, το οποίο ειδικεύεται σε θέματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ιβάν Τσουβιλιέφ, ο οποίος συνεργάζεται με το πρόγραμμα Idite Lesom που παρέχει βοήθεια σε Ρώσους που επιθυμούν να αποφύγουν τη στρατολόγηση ή να εγκαταλείψουν τη χώρα, "τα πανεπιστήμια έχουν μετατραπεί σε κέντρα στρατολόγησης". Ο ίδιος πρόσθεσε ότι "ο κύριος λόγος για τον οποίο πολλοί νέοι πηγαίνουν στο πανεπιστήμιο — η αναβολή της στρατολόγησης — δεν ισχύει πλέον".
Η εκστρατεία αυτή υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο το Κρεμλίνο προσαρμόζεται για να διατηρήσει αυτό που αποκαλεί "ειδική στρατιωτική επιχείρηση" στην Ουκρανία. Ο ρωσικός στρατός επιδιώκει να αξιοποιήσει τους φοιτητές, οι οποίοι κάποτε ήταν σε μεγάλο βαθμό προστατευμένοι από τη στρατολόγηση στην πρώτη γραμμή, καθώς άλλες "πηγές", όπως οι άνδρες στις φυλακές, φαίνεται να έχουν σχεδόν εξαντληθεί. Παράλληλα, οι ρωσικές δυνάμεις υφίστανται βαριές απώλειες στο πεδίο της μάχης, καθιστώντας τη στρατολόγηση ακόμη πιο επιτακτική.
Η "δεξαμενή" των φοιτητών
Με περισσότερους από 2 εκατομμύρια άνδρες στη ρωσική τριτοβάθμια εκπαίδευση, τα πανεπιστήμια προσφέρουν μια τεράστια "δεξαμενή" νεαρών, εκπαιδευμένων νεοσυλλέκτων. Πολλοί από αυτούς διαθέτουν τις τεχνικές δεξιότητες που ταιριάζουν στο σχέδιο του στρατού για σημαντική επέκταση των μη επανδρωμένων δυνάμεων, ο ρόλος των οποίων έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία καθώς εξελίσσεται η σύγκρουση. Ωστόσο, η στρατηγική αυτή διακινδυνεύει τις ζωές των νέων, καθώς και τα μελλοντικά ταλέντα της χώρας.
Ο Τσουβιλιέφ ανέφερε ότι η Idite Lesom έχει λάβει περισσότερες από εκατό αιτήσεις για βοήθεια από γονείς και φοιτητές από δεκάδες πανεπιστήμια σε όλη τη χώρα. Οι φοιτητές συγκεντρώνονται σε αίθουσες συγκεντρώσεων και υποχρεωτικές συναντήσεις, στο πλαίσιο εκστρατειών για να καταταγούν στον στρατό, με τα πανεπιστήμια και τα κολέγια να διοργανώνουν τις εν λόγω εκστρατείες.
Προσφορές και απειλές
Σύμφωνα με φυλλάδια που μοιράζονται στην ιατρική σχολή της Αγίας Πετρούπολης, η προτεραιότητα δίνεται σε "επαγγελματίες παίκτες βιντεοπαιχνιδιών, χειριστές drone, gamers και προγραμματιστές", με προσφορές που φτάνουν τα 3,4 εκατομμύρια ρούβλια — ένα ποσό που ξεπερνά κατά πολύ τους μέσους μισθούς στη Ρωσία. Ένα άλλο πανεπιστήμιο στο Βλαδιβοστόκ προσφέρει ακαδημαϊκή άδεια για τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας, καθώς και δωρεάν δίδακτρα και στέγαση κατά την επιστροφή. Άλλα ιδρύματα έχουν διαφημίσει φορολογικές ελαφρύνσεις, διαγραφή δανείων ύψους έως και 10 εκατομμυρίων ρουβλιών και άλλα κίνητρα.
Παρόλο που ο στρατός παρουσιάζει τις μονάδες μη επανδρωμένων συστημάτων ως ασφαλέστερες και μακριά από τις μάχες της πρώτης γραμμής, φοιτητές αναφέρουν ότι οι προτάσεις για κατάταξη συνοδεύονται μερικές φορές από απειλές από τα πανεπιστήμια σχετικά με την ακαδημαϊκή τους πορεία, σε περίπτωση άρνησης. Ρώσοι αξιωματούχοι, ωστόσο, αρνούνται ότι ασκείται πίεση στους φοιτητές. Ένας αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι οι φοιτητές προσυπογράφουν εθελοντικά και δεν υποχρεώνονται να συνάψουν συμβάσεις. Το ρωσικό Υπουργείο Επιστημών και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης αρνήθηκε την ίδια μέρα τις αναφορές για αποβολές φοιτητών με σκοπό να τους εξαναγκάσουν να υπογράψουν συμβάσεις στρατιωτικής θητείας, όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Interfax.
Παγίδες και κίνδυνοι
Αν και διαφημίζονται θητείες ενός έτους, δικηγόροι αναφέρουν ότι αυτό μπορεί να είναι παραπλανητικό. Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο της Ρωσίας σε καιρό πολέμου, οι συμβάσεις δεν μπορούν να καταγγελθούν έως ότου λήξει η "Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση", όπως δήλωσε ο Αρτέμ Κλίγκα, δικηγόρος που εδρεύει στη Γερμανία από τότε που έφυγε από τη Ρωσία μετά τη μερική επιστράτευση του 2022. Μόλις υπογραφεί η σύμβαση, ο στρατός θα μπορούσε επίσης να μεταθέσει έναν νεοσύλλεκτο σε άλλα σώματα, όπως το πεζικό, με πιθανότητα να σταλεί στην πρώτη γραμμή.
Το BBC ανέφερε νωρίτερα αυτό το μήνα τον πρώτο γνωστό θάνατο ενός νεοσύλλεκτου φοιτητή στον πόλεμο, τον Απρίλιο, μόλις τρεις μήνες μετά την έναρξη της θητείας του.
