Πολεοδομία Ρόδου: Πόρισμα-κόλαφος 181 σελίδων από την Αρχή Διαφάνειας

Σοβαρές παραβάσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας, εκτεταμένες διοικητικές καθυστερήσεις και κρίσιμες αδυναμίες στη διαχείριση οικοδομικών υποθέσεων καταγράφει το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για την Πολεοδομία Ρόδου.

Η έκθεση εκτείνεται σε 181 σελίδες και έχει ήδη διαβιβαστεί στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών, στον δήμαρχο Ρόδου και στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, ώστε να εξεταστεί η ύπαρξη ποινικών, πειθαρχικών και διοικητικών ευθυνών.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της τοπικής ιστοσελίδας dimokratiki.gr, το πόρισμα αποτελεί το αποτέλεσμα πολύμηνου ελέγχου στη λειτουργία της Υπηρεσίας Δόμησης Ρόδου για την περίοδο από την 1η Νοεμβρίου 2022 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

Οι ελεγκτές εξέτασαν κρίσιμες διαδικασίες που αφορούσαν προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών, βεβαιώσεις όρων δόμησης, αυθαίρετες κατασκευές και ανασύσταση φακέλων οικοδομικών αδειών που είχαν χαθεί από το αρχείο της υπηρεσίας.

Συνολικά τέθηκαν στο μικροσκόπιο 877 αιτήσεις προέγκρισης οικοδομικών αδειών και 1.024 αιτήσεις έκδοσης βεβαίωσης όρων δόμησης. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στα αιτήματα που υποβλήθηκαν πριν από τη λήξη των μεταβατικών προθεσμιών για την εκτός σχεδίου δόμηση, όταν είχε καταγραφεί μεγάλη αύξηση στον αριθμό των φακέλων.

Τα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας περιγράφουν μια υπηρεσία με σοβαρά προβλήματα οργάνωσης, ελλιπή παρακολούθηση των υποθέσεων και πρακτικές που επέτρεπαν τη διατήρηση δικαιωμάτων δόμησης μέσα από φακέλους οι οποίοι δεν πληρούσαν πάντα τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Καθυστερήσεις στο 79% των προεγκρίσεων και ελλιπείς ηλεκτρονικοί φάκελοι

Ιδιαίτερα επιβαρυντική είναι η εικόνα ως προς την τήρηση των νόμιμων προθεσμιών. Από τον δειγματοληπτικό έλεγχο προέκυψε ότι στο 79% των υποθέσεων οι προβλεπόμενοι χρόνοι για την εξέταση και έκδοση προεγκρίσεων οικοδομικών αδειών παραβιάστηκαν.

Πολλοί φάκελοι παρέμεναν σε εκκρεμότητα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, χωρίς να εκδίδεται τελική απόφαση, απόρριψη ή πράξη αρχειοθέτησης. Η πρακτική αυτή δημιουργούσε παρατεταμένη αβεβαιότητα για τους ενδιαφερομένους και δυσχέραινε τον ουσιαστικό διοικητικό έλεγχο.

Η ΕΑΔ εντόπισε επίσης σοβαρές αδυναμίες στους ηλεκτρονικούς φακέλους. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά δεν είχαν υποβληθεί κατά την αρχική κατάθεση της αίτησης.

Σε ορισμένες υποθέσεις το ίδιο ηλεκτρονικό αρχείο εμφανιζόταν περισσότερες από μία φορές με διαφορετική ονομασία, δημιουργώντας την εντύπωση ότι ο φάκελος περιείχε όλα τα αναγκαία έγγραφα. Το εύρημα θέτει σοβαρά ζητήματα ως προς την ακρίβεια, την αξιοπιστία και τον πραγματικό έλεγχο των αιτήσεων.

Παράλληλα, μεγάλο ποσοστό των τοπογραφικών διαγραμμάτων και των διαγραμμάτων κάλυψης που ελέγχθηκαν δεν ανταποκρινόταν στις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές.

Σύμφωνα με το πόρισμα, η αποδοχή ελλιπών φακέλων επέτρεψε σε αιτούντες να κατοχυρώσουν ή να διατηρήσουν δικαιώματα δόμησης πριν εκπνεύσουν οι σχετικές προθεσμίες. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της έντονης οικοδομικής δραστηριότητας και της υψηλής αξίας της γης στη Ρόδο.

Σημαντικές παρατηρήσεις καταγράφονται και για τις βεβαιώσεις όρων δόμησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις εκδόθηκαν βεβαιώσεις που αφορούσαν διαφορετικά γεωτεμάχια από εκείνα τα οποία περιγράφονταν στις αρχικές αιτήσεις.

Οι ελεγκτές εντόπισαν ακόμη δεκάδες υποθέσεις οι οποίες παρέμεναν για χρόνια χωρίς ουσιαστική υπηρεσιακή ενέργεια. Η απουσία συστηματικής παρακολούθησης και σαφούς κατανομής ευθύνης επέτρεψε τη συσσώρευση εκκρεμοτήτων, με άμεσες συνέπειες για τη νομιμότητα και τη λειτουργία της υπηρεσίας.

Αυθαίρετα χωρίς πρόστιμα και οικοδομικές άδειες που εξαφανίστηκαν

Σοβαρή είναι και η εικόνα που παρουσιάζει το σκέλος της αυθαίρετης δόμησης. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε ενιαίο σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης των σχετικών καταγγελιών, ενώ μεγάλος αριθμός υποθέσεων παρέμενε ανολοκλήρωτος.

Από τις 108 εκθέσεις αυτοψίας που εξετάστηκαν, στις 70 δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία βεβαίωσης των προβλεπόμενων προστίμων. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ποσά είχαν ήδη υπολογιστεί από τα αρμόδια κλιμάκια, χωρίς να καταλογιστούν και να εισπραχθούν.

Το πόρισμα αναφέρεται σε πρόστιμα σημαντικού ύψους που παρέμειναν στα χαρτιά, στερώντας έσοδα από το Δημόσιο και δημιουργώντας συνθήκες άνισης μεταχείρισης απέναντι σε πολίτες και επαγγελματίες που συμμορφώνονταν με τις νόμιμες διαδικασίες.

Διαπιστώθηκαν ακόμη παραλείψεις στη συγκρότηση των ελεγκτικών κλιμακίων, καθώς και καθυστερήσεις ή αστοχίες στη διαβίβαση προσφυγών προς τα αρμόδια διοικητικά όργανα.

Η εικόνα αυτή καταδεικνύει αδυναμία εφαρμογής των προβλεπόμενων κυρώσεων για αυθαίρετες κατασκευές, σε μια περιοχή όπου η οικοδομική δραστηριότητα και οι τουριστικές επενδύσεις δημιουργούν ισχυρές οικονομικές πιέσεις.

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι και τα ευρήματα για τα πληροφοριακά συστήματα της Πολεοδομίας Ρόδου. Η έκθεση αναφέρεται σε ενδείξεις πιθανών μεταβολών στοιχείων οικοδομικών αδειών, χωρίς να διασφαλίζεται σε όλες τις περιπτώσεις η πλήρης ιχνηλασιμότητα των αλλαγών.

Σοβαρές ελλείψεις εντοπίστηκαν και στο φυσικό αρχείο της υπηρεσίας. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο, οι ελεγκτές αναζήτησαν 38 πρωτότυπα στελέχη οικοδομικών αδειών και κατάφεραν να εντοπίσουν μόλις πέντε.

Η απουσία των υπόλοιπων 33 φακέλων δημιουργεί βαρύ ζήτημα για τον τρόπο φύλαξης, οργάνωσης και ασφάλειας κρίσιμων δημόσιων εγγράφων. Η απώλεια πρωτότυπων οικοδομικών αδειών μπορεί να επηρεάσει ιδιοκτησιακές υποθέσεις, ελέγχους νομιμότητας και διαδικασίες ανασύστασης φακέλων.

Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας απέστειλε την έκθεση στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών, ώστε να εξεταστεί αν τα ευρήματα θεμελιώνουν ποινικές ευθύνες.

Το πόρισμα διαβιβάστηκε επίσης στον δήμαρχο Ρόδου για την άσκηση των προβλεπόμενων πειθαρχικών αρμοδιοτήτων και στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το οποίο καλείται να διερευνήσει πιθανές ευθύνες ιδιωτών μηχανικών που συμμετείχαν στις επίμαχες διαδικασίες.

Η ΕΑΔ απευθύνει παράλληλα συγκεκριμένες συστάσεις προς τον Δήμο Ρόδου και την Υπηρεσία Δόμησης. Ζητά την αποκατάσταση της νομιμότητας, την εκκαθάριση των συσσωρευμένων υποθέσεων, την ενίσχυση του εσωτερικού ελέγχου και την ασφαλή διαχείριση των ηλεκτρονικών και φυσικών αρχείων.

Η έκθεση των 181 σελίδων ανοίγει πλέον τον δρόμο για εισαγγελικές, διοικητικές και πειθαρχικές εξελίξεις. Τα ευρήματα δεν περιγράφουν μεμονωμένες αστοχίες, καθώς αποτυπώνουν εκτεταμένες δυσλειτουργίες σε κρίσιμα πεδία της Πολεοδομίας Ρόδου και απαιτούν πλήρη διερεύνηση των ευθυνών.