Πολεοδομίες: Στη φυλακή οι έξι βασικοί κατηγορούμενοι

Στη φυλακή οδηγούνται, με ομόφωνη απόφαση ανακρίτριας διαφθοράς και εισαγγελέα, οι έξι βασικοί κατηγορούμενοι της μεγάλης υπόθεσης διαφθοράς σε πολεοδομικές υπηρεσίες της Αττικής, η οποία προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η απολογητική διαδικασία εξελίχθηκε σε πολύωρο δικαστικό μαραθώνιο, που διήρκεσε περισσότερες από 13 ώρες, με τους εμπλεκόμενους να βρίσκονται αντιμέτωποι με βαρύτατες κατηγορίες.

Το κατηγορητήριο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εγκληματική οργάνωση, κατ’ επάγγελμα δωροληψία και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, με τις αρχές να εξετάζουν ακόμη και διαδρομές «ξεπλύματος» μέσω αγοράς έργων τέχνης. Η υπόθεση, σύμφωνα με τη δικογραφία, αποκαλύπτει έναν μηχανισμό που φέρεται να λειτουργούσε με οργανωμένους ρόλους, συνθηματική γλώσσα, κρυφές συναντήσεις και συγκεκριμένες «ταρίφες» για πολεοδομικές εξυπηρετήσεις.

Στο κέντρο της έρευνας βρίσκεται ζευγάρι που κατείχε θέσεις-κλειδιά. Πρόκειται για πρώην γενική γραμματέα γνωστού δήμου της Αττικής και τον σύζυγό της, σύμβουλο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ο οποίος είχε πρόσφατα καθαιρεθεί από την Υπηρεσία Δόμησης Κηφισιάς. Και οι δύο αρνήθηκαν τις κατηγορίες, ωστόσο τα ευρήματα των αρχών και το υλικό των παρακολουθήσεων κρίθηκαν, κατά την ανάκριση, ιδιαίτερα επιβαρυντικά.

Μετρητά, «ταρίφες» και συνθηματικός κώδικας

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο γεγονός ότι οι αστυνομικοί εντόπισαν πάνω από 180.000 ευρώ σε μετρητά μέσα στο γραφείο της κατηγορούμενης. Παράλληλα, σύμφωνα με τη δικογραφία, οι καταγεγραμμένες συνομιλίες και οι δια ζώσης συναντήσεις σε οχήματα, απομονωμένα σημεία και πάρκινγκ φέρονται να αποκάλυψαν έναν μηχανισμό που ζητούσε χρηματικά ποσά έως και 30.000 ευρώ.

Τα χρήματα, κατά την κατηγορία, φέρονται να ζητούνταν για να «σβήνονται» αυθαίρετες κατασκευές, να μειώνονται πρόστιμα, να επισπεύδονται άδειες και να διευκολύνονται διαδικασίες που κανονικά έπρεπε να ακολουθούν αυστηρή διοικητική και πολεοδομική νομιμότητα. Η εικόνα που περιγράφεται από τις αρχές παραπέμπει σε ένα κλειστό σύστημα συναλλαγών, όπου η δημόσια υπηρεσία μετατρεπόταν σε μηχανισμό ιδιωτικής εξυπηρέτησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, τα μέλη της φερόμενης οργάνωσης απέφευγαν τις απλές τηλεφωνικές επικοινωνίες και χρησιμοποιούσαν διαδικτυακές εφαρμογές όπως Viber, WhatsApp και Telegram, προκειμένου να περιορίσουν τον κίνδυνο καταγραφής. Παράλληλα, είχαν αναπτύξει συνθηματικό λεξιλόγιο για τις παράνομες πληρωμές, χρησιμοποιώντας λέξεις όπως «καφές», «εργαλεία», «σχέδια» και «χαρτιά».

Η μεθοδολογία αυτή, όπως την περιγράφουν οι αρχές, δείχνει σχεδιασμό και γνώση των κινδύνων. Οι συναντήσεις, ιδίως όταν αφορούσαν παραλαβή χρημάτων, φέρονται να πραγματοποιούνταν σε χώρους που θεωρούνταν ασφαλείς από τους εμπλεκόμενους, μακριά από υπηρεσιακά γραφεία και τυπικές διαδικασίες.

Οι απολογίες και η διεύρυνση της έρευνας

Ο 51χρονος υπάλληλος της ΥΔΟΜ Κηφισιάς αρνήθηκε πλήρως τις κατηγορίες. Στην απολογία του υποστήριξε ότι δεν ζήτησε και δεν έλαβε ποτέ χρήματα για διοικητική πράξη, τονίζοντας ότι μοναδικός του σκοπός ήταν η νόμιμη έκδοση των αδειών. Όπως ανέφερε, οι συνομιλίες του με άλλον κατηγορούμενο εντάσσονταν σε συμβουλευτικό πλαίσιο, λόγω της μεγαλύτερης εμπειρίας του τελευταίου στη συγκεκριμένη υπηρεσιακή θέση.

Ανάλογη υπερασπιστική γραμμή ακολούθησε και ο 57χρονος προϊστάμενος του Τμήματος Ελέγχου Κατασκευών της ίδιας υπηρεσίας. Αρνήθηκε κατηγορηματικά τις πράξεις που του αποδίδονται και υποστήριξε ότι στα 32 χρόνια υπηρεσίας του στον Δήμο Κηφισιάς δεν παραβίασε ποτέ τα καθήκοντά του ούτε έλαβε χρήματα από οποιονδήποτε. Επιχείρησε, επίσης, να αποδώσει τη στοχοποίησή του στη φύση της θέσης του, υποστηρίζοντας ότι οι εργαζόμενοι στις πολεοδομίες βρίσκονται διαρκώς εκτεθειμένοι σε καταγγελίες, μηνύσεις και πειθαρχικούς ελέγχους.

Ο ίδιος ανέφερε ότι έχει κληθεί και στο παρελθόν να δώσει εξηγήσεις ενώπιον της ποινικής Δικαιοσύνης, πειθαρχικών οργάνων και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, σημειώνοντας ότι, όπως υποστήριξε, έχει απαλλαγεί αμετάκλητα στις περισσότερες περιπτώσεις ήδη από το προκαταρκτικό στάδιο.

Την αθωότητά της δήλωσε και η 59χρονη προϊσταμένη του Τμήματος Έκδοσης Αδειών Δόμησης στον Δήμο Αμαρουσίου. Στην απολογία της προέβαλε το λευκό ποινικό και υπηρεσιακό της μητρώο, υποστηρίζοντας ότι σε όλη την 25ετή πορεία της στον δήμο δεν ζήτησε και δεν έλαβε ποτέ χρηματικό ποσό ή άλλης μορφής παροχή, είτε για την ίδια είτε για τρίτο πρόσωπο.

Παρά τις αρνήσεις των κατηγορουμένων, ανακρίτρια και εισαγγελέας έκριναν ότι οι έξι βασικοί εμπλεκόμενοι πρέπει να προφυλακιστούν. Η απόφαση αυτή δείχνει ότι οι δικαστικές αρχές αποδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα στα στοιχεία της δικογραφίας, στις καταγραφές, στα οικονομικά ευρήματα και στον τρόπο λειτουργίας που αποδίδεται στη φερόμενη οργάνωση.

Η έρευνα, πάντως, δεν σταματά στους έξι προφυλακισθέντες. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται περισσότερα από 30 ακόμη πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ιδιώτες μηχανικοί, αρχιτέκτονες και επιχειρηματίες. Οι αρχές εξετάζουν αν το δίκτυο της διαφθοράς είχε επεκταθεί και σε άλλες πολεοδομικές υπηρεσίες της Αττικής, καθώς και αν υπήρχαν σταθερές διαδρομές συναλλαγής ανάμεσα σε δημόσιους υπαλλήλους και ιδιώτες.

Η υπόθεση αναδεικνύει, για ακόμη μία φορά, τη βαριά σκιά που απλώνεται πάνω από κρίσιμες υπηρεσίες της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπου η πολεοδομική εξουσία μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο εκβιασμών, συναλλαγών και παράνομου πλουτισμού. Όταν η άδεια, το πρόστιμο, ο έλεγχος ή η τακτοποίηση αυθαιρέτου αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο παζαριού, το κράτος δικαίου υποχωρεί μπροστά σε έναν μηχανισμό ιδιωτικής λεηλασίας της δημόσιας λειτουργίας.

Το ζητούμενο πλέον είναι αν η έρευνα θα φτάσει μέχρι τέλους ή αν θα περιοριστεί στους πρώτους συλληφθέντες. Διότι τέτοια κυκλώματα σπάνια λειτουργούν χωρίς ανοχές, σιωπές και διασυνδέσεις. Η πλήρης χαρτογράφηση των επαφών, των χρηματικών ροών και των υπηρεσιακών αποφάσεων αποτελεί τη μόνη οδό για να αποκαλυφθεί αν πρόκειται για μεμονωμένη εστία διαφθοράς ή για βαθύτερο σύστημα που είχε απλώσει ρίζες σε περισσότερες πολεοδομίες της Αττικής.