Σε αναστολή τίθεται η πολυσυζητημένη απόφαση για την προμήθεια αμερικανικών μαχητικών F-16 από το Περού, καθώς η μεταβατική ηγεσία της χώρας αποφάσισε να παραπέμψει το ζήτημα στην επόμενη κυβέρνηση, η οποία θα προκύψει μετά τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών και θα αναλάβει καθήκοντα στα τέλη Ιουλίου.
Ο υπηρεσιακός πρόεδρος Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ ξεκαθάρισε ότι μια τόσο μεγάλη αμυντική δέσμευση δεν μπορεί να οριστικοποιηθεί από μια μεταβατική διοίκηση με περιορισμένο πολιτικό χρόνο και μειωμένη θεσμική νομιμοποίηση. Όπως ανέφερε, η τελική απόφαση για την αγορά θα πρέπει να ληφθεί από τον επόμενο ή την επόμενη πρόεδρο, δηλαδή από την κυβέρνηση που θα διαθέτει πλήρη δημοκρατική εντολή.
Αναβολή σε μια περίοδο πολιτικής αστάθειας
Η αναδίπλωση αυτή έρχεται σε μια ιδιαίτερα ρευστή πολιτική συγκυρία για το Περού. Η χώρα οδηγείται σε δεύτερο γύρο προεδρικών εκλογών στις 7 Ιουνίου, ενώ η νέα κυβέρνηση αναμένεται να ορκιστεί στις 28 Ιουλίου. Ο ίδιος ο Μπαλκάσαρ βρίσκεται στην προεδρία από τον Φεβρουάριο ως μεταβατικός αρχηγός του κράτους, σε μια ακόμη φάση παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας, που έχει οδηγήσει το Περού να αλλάξει οκτώ προέδρους μέσα σε μία δεκαετία.
Η συμφωνία με τη Lockheed Martin επρόκειτο, σύμφωνα με δημοσιεύματα, να υπογραφεί στη Λίμα στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας. Ωστόσο, η μεταβατική κυβέρνηση φρέναρε τη διαδικασία λίγο πριν από την ολοκλήρωσή της, κρίνοντας ότι μια τέτοια αγορά δεν μπορεί να δεσμεύσει την επόμενη πολιτική ηγεσία χωρίς να έχει προηγηθεί καθαρή εκλογική ετυμηγορία.
Η προμήθεια των 24 μαχητικών και ο διαγωνισμός
Το πρόγραμμα αφορά την απόκτηση 24 σύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών, με συνολικό ύψος που τοποθετείται στα 3,5 δισ. δολάρια. Η διαδικασία είχε ξεκινήσει επίσημα τον Οκτώβριο του 2024, όταν το Περού προκήρυξε διεθνή διαγωνισμό για τον εκσυγχρονισμό του στόλου της πολεμικής αεροπορίας του. Στην τελική φάση συμμετείχαν η αμερικανική Lockheed Martin με τα F-16 Block 70, η γαλλική Dassault με τα Rafale και η σουηδική Saab με τα Gripen. Τον Φεβρουάριο του 2026, η αρμόδια επιτροπή επέλεξε την αμερικανική πρόταση.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη στρατιωτική ισορροπία της χώρας, καθώς η περουβιανή πολεμική αεροπορία εξακολουθεί να βασίζεται σε γερασμένα αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων Mirage 2000, MiG-29 και Su-25, με αρκετά από αυτά να βρίσκονται πλέον εκτός ενεργού υπηρεσίας ή σε εφεδρεία. Η ανάγκη ανανέωσης του στόλου θεωρείται δεδομένη, όμως πλέον μετατίθεται χρονικά η οριστική επιλογή του μοντέλου και του παρόχου.
Αμερικανική δυσαρέσκεια και διπλωματικό μήνυμα
Η αναβολή δεν πέρασε απαρατήρητη από την Ουάσιγκτον. Ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Περού, Μπερνάρντο Ναβάρο, προχώρησε σε ιδιαίτερα αυστηρή δημόσια τοποθέτηση, διαμηνύοντας ότι εφόσον υπάρξει διαπραγμάτευση «με κακή πίστη» εις βάρος των αμερικανικών συμφερόντων, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρησιμοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα μέσα για να προστατεύσουν την ασφάλεια και την επιρροή τους στην περιοχή. Η δήλωση αυτή ερμηνεύτηκε ως σαφές μήνυμα πίεσης προς τη Λίμα, σε μια περίοδο που η αμυντική συνεργασία ΗΠΑ–Περού αποκτά μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος.
Από την πλευρά του, ο Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ απάντησε ότι δεν έχει ολοκληρωθεί καμία αγορά και ότι η χώρα δεν έχει προχωρήσει στην τελική δέσμευση. Με αυτόν τον τρόπο προσπάθησε να κρατήσει ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη να μην διαρραγούν οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και στην πολιτική υποχρέωση να μη δεσμεύσει την επόμενη κυβέρνηση με μια απόφαση τόσο μεγάλου οικονομικού και στρατηγικού βάρους.
Η εξέλιξη αυτή αφήνει ανοιχτό το ερώτημα για το αν η επόμενη κυβέρνηση θα επιβεβαιώσει την επιλογή των F-16 ή αν θα επανεξετάσει συνολικά τον διαγωνισμό. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η τελική απόφαση μετατρέπεται πλέον σε θέμα της επόμενης πολιτικής περιόδου, σε μια χώρα όπου η αμυντική πολιτική συνδέεται όλο και πιο στενά με τη γεωπολιτική πίεση και τη χρόνια εσωτερική αστάθεια.
