ΠΟΜΙΔΑ: Τα μέτρα ΔΕΘ και οι αντιδράσεις για τα ακίνητα

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) προχώρησε σε μια πρώτη, σχολαστική αποτίμηση των εξαγγελιών του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης για το 2026. Στην επίσημη ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία αναγνωρίζει ότι το πακέτο των μέτρων που παρουσιάστηκε εμπεριέχει ορισμένες θετικές παρεμβάσεις για την εθνική οικονομία, εστιάζοντας κυρίως στις αυξήσεις εισοδημάτων και τις μειώσεις φορολογικών επιβαρύνσεων. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στο καινοτόμο, όπως το χαρακτηρίζει, μέτρο του «κουμπαρά» της Νέας Γενιάς, το οποίο κρίνεται ως ένα μακρόπνοο και ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο.

Ωστόσο, το ενδιαφέρον της ανακοίνωσης επικεντρώνεται στην ανάλυση των μέτρων που αφορούν άμεσα την ιδιωτική ακίνητη περιουσία, όπου η ΠΟΜΙΔΑ διατυπώνει σαφείς επισημάνσεις και ενστάσεις. Η Ομοσπονδία υπογραμμίζει ότι, παρά τις θετικές πτυχές, υπάρχουν σημαντικές παραλείψεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τους στόχους της στεγαστικής πολιτικής.

Οι βασικές ενστάσεις για το φορολογικό πλαίσιο

Η πρώτη και κύρια ένσταση αφορά την απουσία συνέχειας στη μείωση των φόρων κεφαλαίου και εισοδήματος, με αιχμή τον ΕΝΦΙΑ και τον φόρο εισοδήματος από ενοίκια. Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι η μόνη σχετική παρέμβαση, η απαλλαγή ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς, είναι ιδιαίτερα περιορισμένη, καθώς αφορά μόλις 62.000 ιδιοκτήτες, έναντι του συνόλου των φορολογουμένων που περιμένουν ουσιαστική ελάφρυνση.

Επιπλέον, η Ομοσπονδία εντοπίζει ένα κρίσιμο κενό στην επέκταση της τριετούς φοροαπαλλαγής για τα εισοδήματα από μακροχρόνιες μισθώσεις. Το μέτρο, όπως ανακοινώθηκε, δεν καλύπτει όλα τα κλειστά ή μη μισθωμένα ακίνητα, καθώς εξαιρούνται περιπτώσεις όπως τα νεόδμητα ή αυτά που ιδιοκατοικούνται. Η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι η ρύθμιση θα έπρεπε να είναι καθολική, χωρίς εξαιρέσεις και περιορισμούς, ώστε να δοθεί πραγματικό κίνητρο για να βγουν τα σπίτια στην αγορά και να αυξηθεί η προσφορά, που αποτελεί το κατεπείγον ζητούμενο.

Τέλος, επισημαίνεται η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στην πιστοληπτική αξιολόγηση των υποψήφιων ενοικιαστών. Πρόκειται για ένα μέτρο που έχει ήδη εξαγγελθεί από την κυβέρνηση, αλλά παραμένει ανενεργό. Η εφαρμογή του θα παρείχε μια στοιχειώδη ασφάλεια στους ιδιοκτήτες, μειώνοντας τον ανασταλτικό παράγοντα της επισφάλειας και, κατ' επέκταση, θα μπορούσε να συμβάλει σε μια πιο υγιή διαμόρφωση των τιμών ενοικίασης.

Θετικά μέτρα και σημεία τριβής

Στον αντίποδα, η ΠΟΜΙΔΑ κατατάσσει ως θετικές ρυθμίσεις την παράταση της τριετούς απαλλαγής για τις κενές κατοικίες που εντάσσονται στη μακροχρόνια μίσθωση, καθώς και για εκείνες που αποχωρούν από τη βραχυχρόνια μίσθωση. Θετικά αξιολογείται επίσης η παράταση της φορολογικής έκπτωσης των 16.000 ευρώ για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων και η απαλλαγή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές, αν και για το τελευταίο σημειώνεται ότι χρήζει σοβαρής βελτίωσης των όρων εφαρμογής του. Η επέκταση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ σε 131 επιπλέον οικισμούς κρίνεται, επίσης, ως ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Αντιθέτως, ως αναποτελεσματικά χαρακτηρίζονται τα μέτρα για τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Η ετήσια παράταση για το 2027 του περιορισμού στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο Α' διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης δεν θεωρείται ότι επιλύει το πρόβλημα. Παράλληλα, η αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 2027, κρίνεται ως ένα μέτρο με αμφίβολη αποτελεσματικότητα.

Το έλλειμμα μέτρων για το άνοιγμα των κλειστών ακινήτων

Το βασικότερο, ωστόσο, συμπέρασμα της ΠΟΜΙΔΑ είναι ότι από τις ανακοινώσεις έλειψαν τα ουσιαστικά μέτρα που θα μπορούσαν να ανοίξουν τα «κλειστά σπίτια» και να αυξήσουν την προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση. Η Ομοσπονδία προτείνει συγκεκριμένα:

• Την παράταση και επέκταση της τριετούς φοροαπαλλαγής σε κάθε κατοικία που είναι σήμερα ξενοίκιαστη, ανεξαρτήτως του καθεστώτος της (νεόδμητη, ανακαινισμένη, ιδιοκατοικούμενη κ.λπ.), ως ένα ισχυρό κίνητρο για την άμεση διάθεσή τους στην αγορά.
• Τη μείωση των φορολογικών συντελεστών εισοδήματος από ενοίκια κατά 5% στα τρία κλιμάκια που δεν μειώθηκαν το προηγούμενο έτος.
• Την άμεση εφαρμογή της αξιολόγησης φερεγγυότητας των υποψήφιων ενοικιαστών, ένα μέτρο που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς προς όφελος των συνεπών ενοικιαστών.

Όσον αφορά τον ΕΝΦΙΑ, η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι από το πακέτο των μέτρων έλειπαν τρεις κρίσιμες παρεμβάσεις: η αύξηση της έκπτωσης λόγω ασφάλισης κατοικιών από το 20% στο 50%, η θέσπιση έκπτωσης 3% για την εφάπαξ εξόφληση του φόρου από τους συνεπείς φορολογούμενους και η κατάργηση του κύριου φόρου για τα διατηρητέα κτίρια. Η Ομοσπονδία, με τις προτάσεις της, επιχειρεί να θέσει επί τάπητος ένα συνολικότερο πλαίσιο διεκδικήσεων για την ενίσχυση της αγοράς ακινήτων και την ανακούφιση των ιδιοκτητών.