Πώς ο Τραμπ άλλαξε τις πολιτικές του Μητσοτάκη και τον «κόντυνε» ακόμα περισσότερο στα μάτια του κόσμου

Η μεγαλύτερη αδυναμία του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι ταυτόχρονα και η κύρια πηγή της δύναμής του: Ο πρωθυπουργός κυβερνά με μια προσέγγιση που βασίζεται σε συμφέροντα, χωρίς να έχει σαφή ιδεολογική βάση ή σταθερές αρχές. Εμφανίζεται ως καιροσκοπικός «πραγματιστής», ο οποίος δεν διστάζει να αναθεωρήσει ριζικά τις πολιτικές του, τις αξίες και τα σχέδιά του, αν οι εξωτερικές συνθήκες αλλάξουν ξαφνικά. Αυτή η ευχέρεια στην προσαρμογή του τον καθιστά ικανό να αναιρεί με αστραπιαία ταχύτητα ακόμα και απόψεις που μέχρι χθες υποστήριζε με σθένος.

Μετά την εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε σε μια εντυπωσιακή αλλαγή στάσης, εγκαταλείποντας ατζέντες και στόχους που είχε θέσει προηγουμένως, προκειμένου να προσαρμοστεί στη νέα αμερικανική ηγεσία και να ακολουθήσει τις κατευθύνσεις που αυτή υπαγόρευε. Αυτή η αμετάβλητη πολιτική προσαρμοστικότητας αναδεικνύει την έλλειψη μιας σταθερής και ανεξάρτητης στρατηγικής, ενώ ο πρωθυπουργός προσπαθεί συνεχώς να εναρμονιστεί με τις εκάστοτε πολιτικές κατευθύνσεις των διεθνών μεγάλων δυνάμεων.

Από την προώθηση μιας «woke» ατζέντας, η οποία κινδύνευσε να αποσταθεροποιήσει το κόμμα του, μέχρι την αρχική αντίθεσή του στις εξορύξεις, όλα τα προηγούμενα πολιτικά του βήματα φαντάζουν τώρα ως μια απλή πολιτική «μεταστροφή» στο πλαίσιο μιας επιτακτικής ανάγκης για πολιτική επιβίωση. Το πιο προκλητικό στοιχείο σε αυτή την ακολουθία μεταβολών είναι το γεγονός ότι ο Μητσοτάκης προσπαθεί να αντιμετωπίσει τους Έλληνες πολίτες ως ανυποψίαστους, οι οποίοι δεν θυμούνται τι υποστήριζε μόλις πριν από λίγο καιρό.

Η πραγματικότητα είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δείχνει να μην έχει μια αυθεντική πολιτική ταυτότητα, αλλά αντλεί τις κατευθύνσεις του από εξωτερικούς παράγοντες, χωρίς να διαμορφώνει μια πραγματική και αυτόνομη εθνική στρατηγική. Ό,τι επιθυμούσαν οι Δημοκρατικοί στις ΗΠΑ, είτε αφορά την ενεργειακή, ιδεολογική ή διπλωματική πολιτική, ο Μητσοτάκης το υιοθετούσε άκριτα και το παρουσίαζε ως εθνική πολιτική στην Ελλάδα. Σήμερα, καλείται να προσαρμοστεί στις νέες επιθυμίες της αμερικανικής κυβέρνησης, υιοθετώντας, όμως, εντελώς αντίθετες θέσεις, γεγονός που αποδεικνύει την έλλειψη στρατηγικής βάσης.

Αυτό που είναι ανησυχητικό είναι ότι ο Μητσοτάκης έχει αφήσει τη χώρα χωρίς μια σταθερή, ανεξάρτητη εθνική πολιτική, κυβερνώντας με ρητορική που δεν έχει αντίκρισμα και με συμφωνίες που εξυπηρετούν μόνο συγκεκριμένα συμφέροντα, παραμελώντας ουσιαστικά τον στρατηγικό πυρήνα της εθνικής στρατηγικής. Δεν φαίνεται να έχει προετοιμάσει την Ελλάδα για ενδεχόμενες μελλοντικές κρίσεις, είτε προέρχονται από τις ΗΠΑ, την Ε.Ε., την Τουρκία ή άλλους διεθνείς παράγοντες. Οι αποφάσεις του, σε καμία περίπτωση, δεν έχουν στρατηγικό βάθος ή συγκεκριμένο στόχο που να εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον.

Αξιοσημείωτο είναι το ερώτημα για το πότε ακριβώς ο Μητσοτάκης ήταν ειλικρινής στην πολιτική του στάση. Ήταν ειλικρινής όταν υποστήριζε το Green Deal (πράσινη μετάβαση) ή τώρα, που προτάσσει τις εξορύξεις; Όταν τασσόταν κατά της Ρωσίας ή τώρα, που φαίνεται να συντάσσεται με τον Τραμπ για μια γρήγορη συμφωνία με τον Πούτιν; Όταν καταδίκαζε την τυραννία της πλειοψηφίας ή όταν σήμερα καταφέρεται κατά της τυραννίας της μειοψηφίας;

Η απάντηση είναι ότι, στην πραγματικότητα, δεν υπήρξε ποτέ ειλικρίνεια στην πολιτική του στάση. Κάθε φορά, ο ανασφαλής πρωθυπουργός προσαρμόζει τις θέσεις του ανάλογα με τις εξωτερικές συνθήκες, ακολουθώντας τον ρυθμό της εκάστοτε διεθνούς «μουσικής». Η πλήρης έλλειψη σταθερών αρχών και αξιών στη διακυβέρνησή του έχει αφήσει την Ελλάδα ευάλωτη, με ανυπολόγιστα κόστος και χωρίς ανταλλάγματα. Σήμερα, καθώς η διεθνής πολιτική σκηνή έχει αλλάξει, ο Μητσοτάκης φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα πολιτικά του χαρτιά και δεν έχει πια σαφείς στρατηγικές επιλογές για να προσφέρει στην Ελλάδα.

Αυτή τη στιγμή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγκάζεται να ακυρώσει όλες τις πολιτικές που είχε υιοθετήσει υπό την επιρροή της αμερικανικής κυβέρνησης επί προεδρίας Μπάιντεν και να τις αντικαταστήσει με πολιτικές που ευθυγραμμίζονται με τις επιθυμίες του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, αυτή η συνεχής αναδίπλωση και αλλαγή κατεύθυνσης δεν μπορεί να θεωρηθεί πολιτική στρατηγική, αλλά απλώς μια επιδερμική προσαρμογή στις νέες διεθνείς συνθήκες.

Η Woke κουλτούρα και η εργαλειοποίηση της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπάθησε να ακολουθήσει την ιδεολογία του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ με έναν τόσο έντονο φανατισμό, που ενεργοποίησε ένα εκτεταμένο δίκτυο «κουλτούρας ακύρωσης» (cancel culture) μέσω των ελεγχόμενων ΜΜΕ, στοχεύοντας όσους δεν συμμορφώνονταν με τις επικρατούσες τάσεις.

Τον Μάρτιο του 2024, στο πλαίσιο του συνεδρίου Upfront Initiative, ο Μητσοτάκης δήλωσε στον Γιώργο Καπουτζίδη: «Ο κίνδυνος είναι η τυραννία της πλειοψηφίας». Κατά τη διάρκεια της έντονης προώθησης του γάμου μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου και της υιοθεσίας παιδιών, παρακολουθήσαμε εικόνες όπου ενήλικοι άνδρες με γυναικεία ρούχα και έντονο μακιγιάζ διάβαζαν βιβλία σε μικρά παιδιά, ενώ εκπομπές πρωινάδικων και μεσημεριανάδικων προγραμμάτων προσπαθούσαν να πείσουν νεαρούς ότι «γεννήθηκαν σε λάθος σώμα». Ο Άδωνις Γεωργιάδης ξεκαθάρισε ότι η πραγματική ουσία του νομοσχεδίου αφορά την υιοθεσία παιδιών, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Δεν υπάρχει γάμος χωρίς υιοθεσία. Αυτό είναι λάθος συζήτηση. Η έννοια του γάμου αυτή είναι, Οικογενειακό Δίκαιο».

Μετά τη νίκη του Τραμπ στις αμερικανικές εκλογές, στις 15 Νοεμβρίου, ο Μητσοτάκης έκανε μια απότομη στροφή, δηλώνοντας δημοσίως: «Έχουμε τυραννία των μειοψηφιών». Λίγες μέρες αργότερα, στην ορκωμοσία του Τραμπ, ο αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι οι νόμοι του θα βασίζονται στην παραδοχή ότι «υπάρχουν δύο φύλα, αρσενικό και θηλυκό». Δύο ημέρες αργότερα, ο Μητσοτάκης εξέφρασε την ίδια θέση, λέγοντας: «Πιστεύω ότι υπάρχουν δύο φύλα, αυτό υπαγορεύει η βιολογία», προσπαθώντας να συγχρονιστεί με τις απόψεις του Τραμπ.

Όμως, αυτή η δήλωση ήταν μόνο λεκτική. Στην πραγματικότητα, ο πρωθυπουργός διατήρησε σε ισχύ τον νόμο του 2017 (επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ), ο οποίος επιτρέπει σε κάποιον να δηλώνει επίσημα όποιο φύλο επιθυμεί, ανεξαρτήτως της βιολογικής του πραγματικότητας, αρκεί «αυτό να αντιστοιχεί στη βούληση» και «στην προσωπική αίσθηση του σώματος».

Αυτή η δήλωση του Μητσοτάκη, η οποία εμφανίστηκε να αντιτίθεται στην woke ατζέντα λόγω της επιρροής Τραμπ, προκάλεσε την οργή οργανώσεων ΛΟΑΤΚΙ, οι οποίες τον κατηγορούν τώρα ότι τις χρησιμοποίησε με τρόπο που δεν είχε προηγούμενο.

Η πράσινη μετάβαση που θα την πάρει ο …Αίολος

Το 2019, όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε με ενθουσιασμό τον σχεδιασμό για την μετατροπή της Ελλάδας σε πρωταθλητή της αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Προβλέφθηκε το κλείσιμο όλων των λιγνιτικών μονάδων μέχρι το 2028 και η εξασφάλιση της παραγωγής άνω του 90% από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).

Έναν χρόνο αργότερα, στη διεθνή διάσκεψη των ωκεανών, ο Μητσοτάκης απέκλεισε κάθε δυνατότητα νέας παραχώρησης περιοχών για έρευνες υδρογονανθράκων. Στη συνέχεια, σε συνάντηση στο Μαξίμου με τον ειδικό απεσταλμένο του προέδρου Μπάιντεν για το Κλίμα, Τζον Κέρι, δήλωσε: «Γνωρίζετε πόσο αφοσιωμένη είναι η Ελλάδα στην πράσινη ατζέντα. Είμαστε πρωτοπόροι της Ευρώπης σε αυτό το μέτωπο».

Το 2023, η Ελλάδα ανακηρύχθηκε επίσημα πρωταθλήτρια στις ΑΠΕ, αναδεικνύοντας τη χώρα ως την πιο ελκυστική για επενδύσεις στον τομέα, συγκριτικά με άλλες μεγάλες οικονομίες. Ωστόσο, αυτή η φαινομενικά περιβαλλοντική πρωτοβουλία του Μητσοτάκη αποδείχθηκε στην πράξη ένα γιγάντιο επιχειρηματικό σχέδιο που βασίστηκε σε επιδοτήσεις. Οι Έλληνες πολίτες βρέθηκαν να πληρώνουν υπέρογκα ποσά, καθώς πάνω από το 50% των λογαριασμών ρεύματος αφορούσαν «πράσινους» φόρους και χρεώσεις. Παράλληλα, η περιβαλλοντική κατάσταση παρέμεινε αμετάβλητη, καθώς η Ελλάδα δεν ανήκει στους μεγάλους ρυπαντές του κλίματος.

Η εκλογή Τραμπ, όμως, έφερε μια νέα ανατροπή στην πολιτική του Μητσοτάκη. Προεκλογικά, ο Τραμπ είχε δηλώσει στη Βρετανία να εγκαταλείψει τις ανεμογεννήτριες και αργότερα υπέγραψε την αναστολή όλων των εγκρίσεων, αδειών και δανείων για αιολικά έργα στις ΗΠΑ, εστιάζοντας στην ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας μέσω των εξορύξεων.

Αντίστοιχα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε σε μια σημαντική μεταστροφή από πολέμιος του φυσικού αερίου σε υποστηρικτής του. Σε πρόσφατη συζήτηση με τον πρώην Ιταλό πρωθυπουργό Ενρίκο Λέτα, δήλωσε απογοητευμένος από την ευρωπαϊκή προσέγγιση, λέγοντας: «Όλοι, όμως, γνωρίζουμε ότι θα χρειαζόμαστε το φυσικό αέριο για τα επόμενα 30, 40, ίσως 50 χρόνια».

Η «πράσινη μετάβαση» που είχε διακηρυχθεί με μεγάλο ενθουσιασμό έπαψε να είναι απόλυτη προτεραιότητα, με τον Μητσοτάκη να δηλώνει ότι η εφαρμογή της με γρήγορους ρυθμούς θα κατέστρεφε τη βιομηχανία, θα την καθιστούσε λιγότερο ανταγωνιστική και θα επιβάρυνε την οικονομία με περιττές ρυθμίσεις. Επιπλέον, εγκατέλειψε τις αντιρρήσεις του για τις εξορύξεις, υποστηρίζοντας το νέο δόγμα Τραμπ και αποφασίζοντας την ανάθεση σε δύο μεγάλες αμερικανικές εταιρίες για την έρευνα κοιτασμάτων φυσικού αερίου, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση από χώρες όπως η Ρωσία. Ως επόμενο βήμα, ξεκίνησε τις διαδικασίες για τον διαγωνισμό της Chevron, με στόχο τις έρευνες νότια της Πελοποννήσου.

Ουκρανικό: Τώρα βρίσκεται στη λάθος πλευρά της Ιστορίας

Από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία ο Μητσοτάκης, αντί να κρατήσει την απαραίτητη διπλωματική ισορροπία που επιβάλει η θέση της χώρας, διέρρηξε πλήρως την ιστορική σχέση με τη Ρωσία. Ταυτόχρονα, ανέλαβε εργολαβία κάθε διευκόλυνση της Αμερικής, όμως στα κρυφά και χωρίς να διασφαλίζει πρώτα τα συμφέροντα της Ελλάδας.

Ενώ όλα τα άλλα κράτη ενημέρωναν λεπτομερώς τα κοινοβούλιά τους, ο Μητσοτάκης απέκρυπτε τις αποστολές όπλων στην Ουκρανία, μέχρι που μάθαμε από το ίδιο το Κίεβο ότι η κυβέρνηση στέλνει συστηματικά υπερσύγχρονα και απαραίτητα για την ελληνική άμυνα όπλα και πυραυλικά συστήματα.

Τον Ιούλιο στο πλαίσιο του NATO Public Forum ο Μητσοτάκης ομολόγησε τα «κενά που έχει δημιουργήσει» αυτό το αλισβερίσι στις δικές μας αμυντικές ικανότητες. Παράλληλα μετέτρεψε την Αλεξανδρούπολη στην κεντρική αρτηρία μεταφοράς δυτικών όπλων στην Ουκρανία.

Ο Μητσοτάκης τα έκανε όλα αυτά χωρίς πρώτα να διασφαλίσει τις απαραίτητες εγγυήσεις για τα ελληνικά συμφέροντα (ΑΟΖ, Αιγαίο, Κύπρος). Είναι πρωτοφανές στα διεθνή χρονικά ένα κράτος να μετατρέπεται σε πλήρη αποικία και εμπροσθοφυλακή των ΗΠΑ, χωρίς προηγουμένως να λάβει τα απαραίτητα ανταλλάγματα. Όμως ο πρωθυπουργός, ανεύθυνα, το έπραξε κι αυτό.

Επί Τραμπ ο πόλεμος στην Ουκρανία οδεύει σε κάποιους μήνες προς τερματισμό, αλλά ο Μητσοτάκης δεν είναι σε θέση να εξηγήσει στους πολίτες του γιατί παρέδωσε τη χώρα ως «εργαλείο» του Μπάιντεν και του Ζελένσκι, χωρίς πρώτα να χρησιμοποιήσει την ευκαιρία να λύσει η Ελλάδα τα δικά της ζητήματα.

Η χώρα μας βρέθηκε έτσι στην εποχή Τραμπ με κάθε ατού της ήδη χαρισμένο και πιο αδύναμη από πρώτα. Σήμερα είναι κόντρα και στις απόψεις του Τραμπ για το Ουκρανικό, ενώ ακόμα κι αν λήξει ο πόλεμος, δύσκολα η Ρωσία θα θεωρήσει ότι οι σχέσεις της με την Ελλάδα αποκαθίστανται πλήρως.

Ο Τραμπ συναλλάσσεται με τους συμμάχους του στη βάση της διαπραγματευτικής ισχύος, με πρώτο κραυγαλέο παράδειγμα τη Γροιλανδία. Απείλησε ανοιχτά την εδαφική ακεραιότητα της Ευρώπης. Πώς ακριβώς έχει θωρακίσει ο Μητσοτάκης την ελληνική κυριαρχία και το αδιαίρετο του ελληνικού χώρου στο Αιγαίο;

Απελπισμένος που ξαφνικά βρίσκεται στη «λάθος πλευρά της Ιστορίας», ο Μητσοτάκης προσπαθεί να καλοπιάσει τον Τραμπ. «Έχει δίκιο ο Αμερικανός πρόεδρος. Είναι σαφές ότι θα χρειαστεί ως Ευρώπη να δαπανήσουμε για την άμυνα περισσότερα χρήματα» τόνισε ο Έλληνας πρωθυπουργός για να… κλείσει πρακτικά το μάτι για σβέλτο τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, σε βάρος του Κιέβου.

Αν η αμερικανική βιομηχανία όπλων βρει νέα, σταθερή ευρωπαϊκή ροή χρημάτων για αμυντικές αγορές, δεν χρειάζεται πια τον πόλεμο της Ουκρανίας. Η προηγούμενη «σωστή πλευρά της Ιστορίας» μπορεί να πάει για… ύπνο με συνοπτικές διαδικασίες.

Ταφόπλακα στην επιδότηση των ηλεκτρικών Ι.Χ.

Τον Νοέμβριο 2021 ο Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι από το 2030 κιόλας, και όχι από το 2035, όπως είναι το σχέδιο της Ε.Ε., θα απαγορεύεται στην Ελλάδα η πώληση νέων Ι.Χ. με κινητήρες εσωτερικής καύσης! Στη χώρα όπου το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού μένει σε απλά διαμερίσματα πολυκατοικιών, χωρίς ιδιόκτητες θέσεις πάρκινγκ, η απαγόρευση πώλησης μη ηλεκτρικών αυτοκινήτων είναι μη ρεαλιστική και ανεφάρμοστη. Πού θα φορτίζουν όλοι αυτοί;

Όμως, ο Μητσοτάκης βιάστηκε και εδώ να «προσφέρει υπηρεσίες» στην εντολή Μπάιντεν του 2021, που είχε ως στόχο τα μισά απ’ όλα τα νέα οχήματα που πωλούνται στις ΗΠΑ έως το 2030 να είναι ηλεκτρικά. Επιπλέον, η υποδομή της χώρας μας είναι τελευταία σε ολόκληρη την Ε.Ε., με μόλις 0,2 σημεία φόρτισης ανά 100 χλμ. δρόμου. Στην Ελλάδα η κρατική επιδότηση στα ηλεκτρικά άγγιζε τα 9.000 ευρώ. Όμως, εδώ και μήνες η επιδότηση «πάγωσε», το ίδιο και η αγορά. Διόλου τυχαία, σε πλήρη εναρμόνιση με την ακύρωση του Τραμπ της πολιτικής Μπάιντεν για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, αλλά και την απότομη διακοπή του προγράμματος επιδοτήσεων στη Γερμανία από τον Σολτς.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα σαμποτάρουν τις δικές μας βιομηχανίες, ενώ η Κίνα ρυπαίνει ατιμώρητα» δήλωσε ο Τραμπ την περασμένη Δευτέρα και με εκτελεστικό διάταγμα σταμάτησε τις επιδοτήσεις για φορτιστές.

Στην Ελλάδα εδώ και μεγάλο διάστημα η πλατφόρμα του υπουργείου έχει σταματήσει να δέχεται αιτήσεις για την επιδότηση ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Τα κεφάλαια του «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» εξαντλήθηκαν τόσο για ιδιώτες όσο και για νομικά πρόσωπα, με αποτέλεσμα όσοι επιθυμούν να υποβάλλουν αίτηση για να λάβουν τα χρήματα της κρατικής επιδότησης να μην μπορούν να κάνουν το παραμικρό.

Ωστόσο, υπήρξαν διαβεβαιώσεις ότι θα μπουν κάποια ποσά στο πρόγραμμα προσεχώς για να εξυπηρετηθούν κυρίως όσοι έχουν ήδη αποκτήσει ηλεκτρικό αυτοκίνητο και αναμένουν να κάνουν αίτηση. Όπως και να έχει, το «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» ολοκληρώνεται σε τρεις μήνες και δύσκολα θα υπάρξει «4», βάσει των νέων δεδομένων. Οι ΗΠΑ και η Γερμανία, με δυο από τις μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες στον κόσμο, ήδη δείχνουν τον δρόμο.