Πρυτάνεις ζητούν αυτονομία και αλλαγές στην εισαγωγή

Στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026 η πρώτη Προπαρασκευαστική Συνεδρίαση ενόψει της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων, η οποία έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στην Αθήνα τον ερχόμενο Φεβρουάριο. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εισάγει έναν νέο θεσμό προπαρασκευαστικών συναντήσεων, με στόχο τη διεξοδική επεξεργασία κρίσιμων ζητημάτων που αφορούν την τριτοβάθμια εκπαίδευση, πριν από την κύρια σύνοδο του Φεβρουαρίου 2027. Κεντρικοί άξονες της συζήτησης αναδείχθηκαν η θεσμική, οικονομική και ακαδημαϊκή αυτονομία των δημόσιων Πανεπιστημίων, καθώς και το σύστημα εισαγωγής φοιτητών στην ανώτατη εκπαίδευση.

Τους Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις των δημόσιων Πανεπιστημίων υποδέχθηκαν το Προεδρείο της Συνόδου Πρυτάνεων, ο Προεδρεύων της Συνόδου και Πρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, και ο Πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, Σταμάτης Αγγελόπουλος. Στη συνεδρίαση συμμετείχε, κατόπιν πρόσκλησης, ο Πρόεδρος του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία, Μιχαήλ Σφακιανάκης. Η πρωτοβουλία των προπαρασκευαστικών συνεδριάσεων έτυχε θερμής υποδοχής από τις πανεπιστημιακές ηγεσίες, καθώς παρέχει τη δυνατότητα ενδελεχούς ανάλυσης των προκλήσεων και διαμόρφωσης τεκμηριωμένων προτάσεων πριν από την κύρια Σύνοδο Πρυτάνεων.

Μεγαλύτερες αρμοδιότητες στα ίδια τα Πανεπιστήμια

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων, σε άμεση συνάρτηση με τη συνταγματική αναθεώρηση. Σύμφωνα με τις θέσεις που καταγράφονται στο κείμενο των προτάσεων, η πλήρης αυτοδιοίκηση αποτελεί συνταγματική επιταγή που δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί στην πράξη. Οι πανεπιστημιακές ηγεσίες επισημαίνουν ότι η υπερβολική νομοθετική ρύθμιση περιορίζει κρίσιμες λειτουργίες των δημόσιων ΑΕΙ, από την εισαγωγή φοιτητών και τη στελέχωση έως την οικονομική διαχείριση και την ακαδημαϊκή ανάπτυξη. Παράλληλα, τονίζουν ότι δεν προβλέπονται αντίστοιχοι περιορισμοί για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).

Οι προτάσεις προβλέπουν μεγαλύτερη ευθύνη και περισσότερες αρμοδιότητες για τα πανεπιστημιακά όργανα. Ειδικότερα, περιλαμβάνουν τον καθορισμό του αριθμού εισακτέων από τα ίδια τα Πανεπιστήμια, τη δυνατότητα ίδρυσης νέων Τμημάτων με αποφάσεις των οργάνων τους και τη δυνατότητα θεσμοθέτησης του Πρυτανικού Συμβουλίου μέσω των Εσωτερικών Κανονισμών. Προτείνονται επίσης τροποποιήσεις στο νομοθετικό πλαίσιο για την εκλογή μελών ΔΕΠ, καθώς και εξαίρεση από το Δημόσιο Λογιστικό των ερευνητικών προγραμμάτων των ΕΛΚΕ που δεν χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς ή εθνικούς πόρους.

Δεύτερη ευκαιρία εισαγωγής και αντίστοιχα κριτήρια για τα ΝΠΠΕ

Για το σύστημα εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση, προτείνεται τα ΑΕΙ να έχουν την αρμοδιότητα καθορισμού τόσο του αριθμού εισακτέων όσο και της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής ανά Σχολή ή Τμήμα, με διεύρυνση του επιτρεπόμενου εύρους διακύμανσής της. Στις προτάσεις περιλαμβάνεται ακόμη η δυνατότητα δεύτερης ευκαιρίας εισαγωγής για την κάλυψη θέσεων που ενδεχομένως παραμένουν κενές σε Σχολές και Τμήματα. Παράλληλα, ζητούνται αντίστοιχα κριτήρια εισαγωγής στα ΝΠΠΕ με εκείνα των δημόσιων Πανεπιστημίων, όπως η εφαρμογή της ίδιας Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής.

Αντίθεση στην ποινικοποίηση ακαδημαϊκών διαδικασιών

Η Σύνοδος Πρυτάνεων εκφράζει επίσης την έντονη αντίθεσή της στην ποινικοποίηση ακαδημαϊκών διαδικασιών που συνδέονται με την πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Οι προτάσεις της πρώτης Προσυνόδου θα τεθούν προς συζήτηση στην 113η Σύνοδο Πρυτάνεων τον Φεβρουάριο του 2027.