Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και διοικητής της Τράπεζας της Φινλανδίας, Όλι Ρεν, εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για την πορεία της οικονομίας της Ευρωζώνης. Συγκεκριμένα, προειδοποίησε ότι τα πρόσφατα οικονομικά δεδομένα αρχίζουν να καταδεικνύουν την έναρξη μιας περιόδου στασιμοπληθωρισμού, ενός φαινομένου που συνδυάζει την οικονομική στασιμότητα με τον υψηλό πληθωρισμό. Ως κύριες αιτίες αυτής της εξέλιξης, ο κ. Ρεν ανέφερε τον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράν και την επακόλουθη άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Πρώτα σημάδια και απόκλιση από τις προβλέψεις
Ο επικεφαλής της φινλανδικής κεντρικής τράπεζας υπογράμμισε ότι τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια είναι ήδη ορατά στα στατιστικά στοιχεία. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, η ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ κατά το πρώτο τρίμηνο ήταν οριακά θετική, ενώ ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 3%, ξεπερνώντας τον στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ. Παρότι αναγνώρισε ότι το τρέχον ενεργειακό σοκ δεν είναι τόσο έντονο όσο αυτό του 2022, τόνισε ότι οι εξελίξεις έχουν απομακρυνθεί σημαντικά από τις βασικές προβλέψεις της τράπεζας. Οι οικονομικές συνθήκες, όπως είπε, πλησιάζουν πλέον ένα λιγότερο ευνοϊκό σενάριο, τουλάχιστον όσον αφορά τις τιμές του πετρελαίου.
Αναμονή για περισσότερα δεδομένα
Παρά την εκτίναξη του πληθωρισμού πάνω από τον στόχο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στη Φρανκφούρτη τηρούν στάση αναμονής. Απέχουν προς το παρόν από μια ενδεχόμενη αύξηση των επιτοκίων, αναμένοντας περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει τις τιμές σε ευρύτερο επίπεδο. Την ίδια ανησυχία εξέφρασε και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Βουλγαρίας, Ντίμιταρ Ράντεφ, ο οποίος από τη Σόφια επεσήμανε ότι η Ευρώπη βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με ένα εξωτερικό σοκ τιμών, το οποίο συνδέεται άμεσα με τις γεωπολιτικές εντάσεις και τη μεταβλητότητα των ενεργειακών αγορών.
Παράγοντες και επιπτώσεις
Ο Όλι Ρεν, σε συμφωνία με τους συναδέλφους του, τόνισε ότι οι καθοριστικοί παράγοντες για την εξέλιξη της κατάστασης είναι η ένταση και η διάρκεια του πολέμου, καθώς και οι πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις. Παρ' όλα αυτά, σημείωσε ότι δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις αποσταθεροποίησης των προσδοκιών για τον πληθωρισμό, ενώ χαρακτήρισε καθησυχαστικές τις εξελίξεις στον τομέα των μισθών. Από την πλευρά του, ο Σλοβένος ομόλογός του, Πρίμοζ Ντόλεντς, συμφώνησε ότι οι διακυμάνσεις στις ενεργειακές αγορές έχουν προς το παρόν περιορισμένο αντίκτυπο στην οικονομία. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι προσδοκίες των καταναλωτών για τον πληθωρισμό είναι πιθανό να αυξηθούν, με τις ευρύτερες επιπτώσεις να εκδηλώνονται αργότερα, καθώς οι κίνδυνοι από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και εμπορευμάτων μετακυλίονται σταδιακά σε υψηλότερες τιμές αγαθών και υπηρεσιών.
Η άποψη της Εσθονίας
Ο Εσθονός κεντρικός τραπεζίτης, Μάντις Μιούλερ, του οποίου η θητεία λήγει τον επόμενο μήνα, εμφανίστηκε λιγότερο απαισιόδοξος, υποβαθμίζοντας το ενδεχόμενο στασιμοπληθωρισμού. Παρόλα αυτά, δήλωσε ότι απαιτείται μια άμεση λύση στα ζητήματα που έχουν προκύψει από τον πόλεμο στο Ιράν, προκειμένου να αποτραπεί η σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής. Μιλώντας στο Bloomberg από το Ταλίν, υπογράμμισε ότι θα χρειαζόταν μια πολύ γρήγορη και θετική λύση στα Στενά του Ορμούζ και τη Μέση Ανατολή, ώστε οι τιμές της ενέργειας να αρχίσουν να υποχωρούν ξανά με σαφή και διαρκή τρόπο. Κατέληξε λέγοντας ότι το σημερινό επίπεδο των τιμών ενέργειας πιθανώς συνεπάγεται βραδύτερη οικονομική ανάκαμψη και ανάπτυξη, αλλά η οικονομία δεν έχει ακόμη περιέλθει σε κατάσταση στασιμοπληθωρισμού.
