Με αυστηρή προειδοποίηση προς την Ουάσιγκτον για το ζήτημα της Ταϊβάν άνοιξε το πολιτικό σκέλος της συνάντησης του Σι Τζινπίνγκ με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, σε μια επίσκεψη υψηλού συμβολισμού και μεγάλης γεωπολιτικής βαρύτητας. Ο Κινέζος πρόεδρος, υποδεχόμενος τον Αμερικανό ομόλογό του στο Μεγάλο Παλάτι του Λαού, κατέστησε σαφές ότι η Ταϊβάν παραμένει το πλέον ευαίσθητο και κρίσιμο πεδίο στις σχέσεις Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Σύμφωνα με την κινεζική κρατική τηλεόραση, ο Σι Τζινπίνγκ τόνισε ότι ο τρόπος με τον οποίο θα χειριστεί η Ουάσιγκτον το θέμα της Ταϊβάν μπορεί να καθορίσει συνολικά την πορεία των σινοαμερικανικών σχέσεων. Επισήμανε ότι, εφόσον υπάρξει ορθή διαχείριση, οι σχέσεις των δύο μεγάλων δυνάμεων μπορούν να παραμείνουν σταθερές. Σε αντίθετη περίπτωση, προειδοποίησε πως οι δύο χώρες μπορεί να οδηγηθούν σε αντιπαράθεση, ακόμη και σε σύγκρουση, με τη διατύπωση να αποτυπώνει τη σοβαρότητα του μηνύματος που ήθελε να στείλει το Πεκίνο.
Η Ταϊβάν στο επίκεντρο της προειδοποίησης του Πεκίνου
Η παρέμβαση του Κινέζου προέδρου δίνει το στίγμα μιας συνάντησης που, παρά το θερμό τελετουργικό και τις δηλώσεις καλής θέλησης, πραγματοποιήθηκε μέσα σε ιδιαίτερα σύνθετο διεθνές περιβάλλον. Η Ταϊβάν αποτελεί για την Κίνα ζήτημα κυριαρχίας και εθνικής ολοκλήρωσης, ενώ για τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει κρίσιμος κόμβος στρατηγικής παρουσίας στον Ινδο-Ειρηνικό. Η τοποθέτηση Σι, συνεπώς, δεν είχε χαρακτήρα τυπικής διπλωματικής αναφοράς. Αποτέλεσε σαφή πολιτική προειδοποίηση για τα όρια που το Πεκίνο θεωρεί αδιαπραγμάτευτα.
Οι συνομιλίες των δύο ηγετών πραγματοποιήθηκαν κεκλεισμένων των θυρών και διήρκεσαν περίπου δύο ώρες. Μετά το πέρας τους, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ μετέβησαν μαζί στον ιστορικό Ναό του Ουρανού, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της κινεζικής πρωτεύουσας. Η επίσκεψη είχε έντονο συμβολισμό, καθώς ο χώρος συνδέεται με μια κομβική στιγμή της σύγχρονης διπλωματικής ιστορίας: εκεί είχε βρεθεί μυστικά το 1971 ο Χένρι Κίσινγκερ, σε αποστολή που άνοιξε τον δρόμο για την αποκατάσταση των σχέσεων Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας.
Μπροστά στις κάμερες, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την Κίνα «πανέμορφη», επιχειρώντας να διατηρήσει το κλίμα προσωπικής εγκαρδιότητας που είχε προηγηθεί κατά την επίσημη υποδοχή. Η κίνηση αυτή εντάχθηκε στη συνολική εικόνα μιας επίσκεψης όπου το Πεκίνο επένδυσε ιδιαίτερα στο τελετουργικό, στέλνοντας παράλληλα πολιτικό μήνυμα ισχύος, αυτοπεποίθησης και θεσμικής συνέχειας.
Υποδοχή με στρατιωτικές τιμές στην Τιενανμέν
Η άφιξη του Ντόναλντ Τραμπ στην πλατεία Τιενανμέν συνοδεύθηκε από στρατιωτικές τιμές, εθνικούς ύμνους και αυστηρά οργανωμένο πρωτόκολλο. Ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε τον Αμερικανό πρόεδρο μπροστά στο Μεγάλο Παλάτι του Λαού, τον χώρο όπου διεξάγονται οι κορυφαίες πολιτικές διαδικασίες της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, μεταξύ των οποίων οι ετήσιες συνεδριάσεις του κινεζικού κοινοβουλίου και των ανώτατων συμβουλευτικών οργάνων.
Οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν χειραψία, στάθηκαν στο κέντρο της τελετής και παρακολούθησαν τη στρατιωτική μπάντα να αποδίδει διαδοχικά τους εθνικούς ύμνους των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Στη συνέχεια περπάτησαν πάνω σε κόκκινο χαλί μπροστά από παρατεταγμένο άγημα, ενώ παιδιά που κρατούσαν κινεζικές και αμερικανικές σημαίες επευφημούσαν τους δύο προέδρους. Το σκηνικό παρέπεμπε σε πλήρη κρατική υποδοχή, με το Πεκίνο να επιδιώκει να τονίσει τη βαρύτητα της συνάντησης.
Στις εναρκτήριες δηλώσεις του, ο Σι Τζινπίνγκ ανέφερε ότι ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθεί τη συνάντηση των δύο ηγετών. Περιέγραψε τη διεθνή κατάσταση ως ρευστή και ταραχώδη, υποστηρίζοντας ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται ενώπιον αλλαγών ιστορικής κλίμακας. Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε το ζήτημα της αποφυγής της λεγόμενης «παγίδας του Θουκυδίδη», δηλαδή του κινδύνου σύγκρουσης ανάμεσα σε μια ανερχόμενη δύναμη και μια ήδη κυρίαρχη ισχύ.
Ο Κινέζος πρόεδρος κάλεσε τις δύο χώρες να επιλέξουν τη συνεργασία, την αμοιβαία επιτυχία και τη συνύπαρξη των μεγάλων δυνάμεων στη νέα εποχή. Με τη φράση ότι είναι προτιμότερο να είναι «εταίροι και όχι αντίπαλοι», ο Σι επιχείρησε να συνδυάσει το μήνυμα αποκλιμάκωσης με τη σαφή υπενθύμιση των κινεζικών κόκκινων γραμμών, ιδίως στο ζήτημα της Ταϊβάν.
Θερμές δηλώσεις Τραμπ και κρίσιμη ατζέντα συνομιλιών
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποίησε ιδιαίτερα θερμή γλώσσα για τον Σι Τζινπίνγκ και για την προοπτική των σχέσεων Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας. Χαρακτήρισε τη σχέση του με τον Κινέζο πρόεδρο «φανταστική», δήλωσε ότι τρέφει μεγάλο σεβασμό για τον ίδιο και για την Κίνα, ενώ τον αποκάλεσε «μεγάλο ηγέτη». Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ακόμη ότι οι διμερείς σχέσεις μπορούν να γίνουν καλύτερες από ποτέ, προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές μπορούν να έχουν ένα «υπέροχο μέλλον».
Παρά το φιλικό ύφος των δημόσιων δηλώσεων, η ουσία των συνομιλιών αφορά ζητήματα υψηλής έντασης. Στην ατζέντα των δύο ηγετών βρέθηκαν το εμπόριο, οι τεχνολογικοί περιορισμοί, οι σχέσεις των δύο οικονομιών και η κρίση με το Ιράν. Η αμερικανική αποστολή περιλαμβάνει κυβερνητικούς αξιωματούχους, καθώς και κορυφαία στελέχη της επιχειρηματικής και τεχνολογικής σκηνής, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της NVIDIA Τζένσεν Χουάνγκ και ο διευθύνων σύμβουλος της Apple Τιμ Κουκ.
Η σημερινή ημέρα στο Πεκίνο περιλαμβάνει, εκτός από τη διμερή συνάντηση και την επίσκεψη στον Ναό του Ουρανού, επίσημο κρατικό δείπνο. Η τελευταία συνάντηση των δύο ηγετών είχε πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο, στο περιθώριο διεθνούς συνόδου στη Νότια Κορέα, όπου οι δύο πλευρές είχαν καταλήξει σε εμπορική συμφωνία. Η νέα επαφή τους στην κινεζική πρωτεύουσα έρχεται να δοκιμάσει κατά πόσο μπορεί να υπάρξει σταθεροποίηση στη σχέση Ουάσιγκτον - Πεκίνου, τη στιγμή που οι ανταγωνισμοί σε Ταϊβάν, τεχνολογία, εμπόριο και γεωπολιτική επιρροή παραμένουν ανοιχτοί.
