Πρόωρη αποχώρηση Λαγκάρντ από την ΕΚΤ το 2026: Σενάρια διαδοχής και κίνδυνοι για την ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

Η πιθανότητα πρόωρης αποχώρησης της Κριστίν Λαγκάρντ από την προεδρία της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενισχύεται, με σειρά εκτιμήσεων να συγκλίνουν στο ενδεχόμενο εξόδου εντός του 2026, πριν από την ολοκλήρωση της οκταετούς θητείας της τον Οκτώβριο του 2027. Η συζήτηση για τη διαδοχή έχει ήδη ξεκινήσει σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο, επηρεάζοντας τον ευρωπαϊκό νομισματικό σχεδιασμό.

Έρευνα του Bloomberg καταγράφει ότι περισσότεροι από τους μισούς οικονομολόγους αναμένουν αποχώρηση της Λαγκάρντ μέσα στο επόμενο έτος, ενώ λιγότερο από το ένα τρίτο προβλέπει πλήρη εξάντληση της θητείας. Σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης, το 57% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ο Κλάας Κνοτ συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες για να αναλάβει την προεδρία της ΕΚΤ. Αντιθέτως, εφόσον η θητεία ολοκληρωθεί κανονικά, προβάλλει ως επικρατέστερος ο Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών.

Οι εκτιμήσεις εντάθηκαν μετά από πληροφορίες που συνδέουν ενδεχόμενη αποχώρηση της Λαγκάρντ με το πολιτικό χρονοδιάγραμμα στη Γαλλία. Το ενδεχόμενο εξόδου πριν από τις προεδρικές εκλογές θα μπορούσε να δώσει στον Εμανουέλ Μακρόν αυξημένο ρόλο στις ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις για τη νέα ηγεσία της ΕΚΤ. Παρά τις επίσημες τοποθετήσεις της ίδιας ότι βασικός της στόχος παραμένει η ολοκλήρωση της θητείας, η δημόσια συζήτηση διατηρείται.

Η πολιτική διάσταση της υπόθεσης επηρεάζει και την εικόνα της ΕΚΤ ως θεσμού με θεσμική αυτονομία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 52% των οικονομολόγων εκτιμά ότι ενδεχόμενη πρόωρη αποχώρηση θα επηρεάσει την αξιοπιστία της τράπεζας, ενώ περίπου το 35% εκφράζει επιφυλάξεις για την ανθεκτικότητα της ανεξαρτησίας της. Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι η διαχείριση της διαδοχής σε πολιτικό περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας απαιτεί προσεκτικό χειρισμό, ώστε να διατηρηθεί η θεσμική σταθερότητα.

Η συζήτηση για τη διαδοχή εξελίσσεται σε περίοδο γεωπολιτικής και οικονομικής αστάθειας, με ανοικτά μέτωπα στην ευρωπαϊκή ήπειρο και μεταβολές στη διεθνή εμπορική πολιτική. Η έγκαιρη επιλογή διαδόχου εξετάζεται ως πιθανή λύση, ώστε να αποφευχθεί κενό ηγεσίας. Αντίστοιχη πρακτική έχει εφαρμοστεί σε εθνικές κεντρικές τράπεζες, ενισχύοντας το σενάριο προεπιλογής πριν από την τυπική λήξη της θητείας.

Περισσότεροι από τα δύο τρίτα των οικονομολόγων θεωρούν πιθανό να έχει συμφωνηθεί ο επόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ πριν από τις γαλλικές εκλογές, με τη Λαγκάρντ να παραμένει στη θέση της μέχρι την τυπική ολοκλήρωση της διαδικασίας. Παράλληλα, περίπου οι μισοί εκτιμούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα επηρέαζε το ειδικό βάρος της προεδρίας στο υπόλοιπο της θητείας, καθώς η μεταβατική περίοδος θα αποκτούσε κεντρική σημασία για τις αγορές και τις κυβερνήσεις.

Η Bloomberg Economics εντάσσει την υπόθεση σε ευρύτερο πλαίσιο επαναξιολόγησης της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών στην Ευρώπη, με αφορμή και πρόσφατες αλλαγές σε εθνικό επίπεδο. Η εξέλιξη της διαδικασίας διαδοχής στην ΕΚΤ θα αποτελέσει βασικό δείκτη για τη λειτουργία των θεσμών της ευρωζώνης και τη διατήρηση της αξιοπιστίας της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής.